Έκλεισαν 925 Δημοτικά σχολεία

Είναι αλήθεια ότι τα τελευταία περίπου δεκαπέντε χρόνια, κάθε αναφορά στην
«κίνηση» του μαθητικού πληθυσμού, ιδιαίτερα της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης,
συνοδεύεται από ένα μακρύ κατάλογο καταργήσεων και συγχωνεύσεων σχολείων που
δεν αποτελεί παρά τη «νεκρολογία» της γεννητικότητας της προηγούμενης
εικοσαετίας, η οποία μαζικοποιούσε το μαθητικό πληθυσμό και πύκνωνε τις τάξεις
των Δημοτικών σχολείων με περισσότερα από 900 χιλιάδες παιδιά (σχολικά έτη 1975-1980).

Στη δεκαετία του ’90 οι συνέπειες είναι «εκρηκτικές», ιδιαίτερα στο μαθητικό
πληθυσμό της υποχρεωτικής εκπαίδευσης με έμφαση τους μαθητές σχολικής ηλικίας Δημοτικού.

Στον πίνακα 1 μπορούμε να παρακολουθήσουμε την «πορεία» του μαθητικού
πληθυσμού την τελευταία επταετία.

Στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, στη διάρκεια της τελευταίας επταετίας έχουμε μια
μείωση των μαθητών κατά 135 χιλιάδες! Στην ίδια περίοδο, οι μαθητές του
δεύτερου κύκλου της υποχρεωτικής εκπαίδευσης (Γυμνάσιο) μειώνονται κατά 63
χιλιάδες. Συνολικά οι μαθητές της 9χρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης μειώθηκαν
κατά 16,2%, καθώς από 1.224.399 το 1992 μόλις ξεπερνούν τους 1.026.668 τη νέα
σχολική χρονιά.

Μια άμεση συνέπεια της φθίνουσας πορείας του μαθητικού πληθυσμού είναι το
κλείσιμο και η συγχώνευση δεκάδων εκατοντάδων Δημοτικών σχολείων σε ολόκληρη
την ελληνική επικράτεια.

Η ανάγνωση του πίνακα 2 φανερώνει ότι μόνο την τελευταία επταετία
έκλεισαν συνολικά περίπου 1.000 δημόσια Δημοτικά σχολεία.

Το έλλειμμα αυτό θα είχε προφανώς μεγαλύτερη έκταση εάν την εξεταζόμενη
δεκαετία δεν είχαμε την είσοδο στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση των παιδιών των
χιλιάδων αλλοδαπών και παλιννοστούντων, προσφύγων και μεταναστών κυρίως από
την πρώην ΕΣΣΔ και την Αλβανία. Τα παιδιά αυτά αύξησαν το μαθητικό δυναμικό
των Δημοτικών σχολείων τουλάχιστον κατά 30 χιλιάδες, ενώ μικρότερη είναι η
συμμετοχή τους στο γυμνασιακό πληθυσμό (πίνακας 3).

Για πρώτη χρονιά την τελευταία δεκαετία το Δημοτικό σχολείο συγκρατεί τον
πληθυσμό του!

Ας δούμε, όμως, ορισμένες ειδικές πλευρές του εκπαιδευτικού «χάρτη» της χώρας
μας, όπως διαμορφώνεται τη νέα σχολική χρονιά, τόσο όσον αφορά την ίδια την
εξέλιξη του μαθητικού πληθυσμού και τις παραμέτρους της όσο και τις κατανομές
του στους δύο τύπους σχολείων (δημόσιο-ιδιωτικό), πλευρές που γλιστρούν
ανεπαίσθητα μέσα από τις «χαραμάδες» των ειδήσεων.

* Πρώτον, τη σχολική χρονιά που μας πέρασε, 141.658 νήπια φοίτησαν στα
δημόσια και ιδιωτικά Νηπιαγωγεία της χώρας μας. Και οφείλουμε να επισημάνουμε
ότι ο παραπάνω αριθμός κλείνει μέσα του μια θετική νοηματοδότηση καθώς είναι
αυξημένος σε σχέση με όλες τις προηγούμενες σχολικές χρονιές της δεκαετίας του
’90, παρ’ όλα τα δημογραφικά μας «ελλείμματα».

* Δεύτερον, φέτος, για πρώτη φορά στα τελευταία δέκα χρόνια, είχαμε
τροχοπέδηση του «παλιρροϊκού κύματος» του ελλείμματος. Για πρώτη φορά, ο
μαθητικός πληθυσμός του Δημοτικού σχολείου δεν παρουσιάζεται με τη συνήθη
«χασούρα», αντίθετα «τσιμπάει» κάτι παραπάνω σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Θα μπορούσαμε να έχουμε και μια αντίστοιχη συγκράτηση του μαθητικού πληθυσμού
στο Γυμνάσιο εάν:

α. Το υποχρεωτικό σχολείο κατάφερνε να συγκρατήσει τους μαθητές που το
εγκαταλείπουν πρόωρα και που σε ορισμένες περιοχές της χώρας ανέρχονται στο
16-30% του συνολικού πληθυσμού μιας «σχολικής γενιάς», όπως π.χ. στους νομούς
Ξάνθης, Ρεθύμνης, Ευρυτανίας κ.λπ. (πίνακας 4).

β. Υπήρχε ενίσχυση των παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών έτσι ώστε
να μη σταματούν τη σχολική τους «καριέρα» στο Δημοτικό.

Η κατανομή του μαθητικού πληθυσμού στο Λύκειο

Όσον αφορά την κίνηση του μεταγυμνασιακού μαθητικού πληθυσμού βρισκόμαστε σε
μια μεταβατική περίοδο που δεν έχει ακόμη «καταλαγιάσει». Καθώς την
προηγούμενη σχολική χρονιά είχαμε σταδιακή κατάργηση των προηγούμενων τύπων
σχολείων (Γενικά Λύκεια, Τεχνικά Επαγγελματικά Λύκεια, Τεχνικές Επαγγελματικές
Σχολές, Ενιαία Πολυκλαδικά Λύκεια), οι κατανομές του μαθητικού πληθυσμού στο
Ενιαίο Λύκειο και στα Τεχνικά Επαγγελματικά Εκπαιδευτήρια (ΤΕΕ) δεν έχουν
ακριβώς καταγραφεί. Ωστόσο μπορούμε, με βάση ορισμένα δεδομένα, όπως η ροή του
πληθυσμού την προηγούμενη σχολική χρονιά, ο αυξημένος αριθμός απόρριψης των
μαθητών Α’ και Β’ Λυκείου και η κατάργηση, φέτος, περίπου 200 Ενιαίων Λυκείων
(κυρίως πρώην ΤΕΛ) να υπολογίσουμε ότι ο μαθητικός πληθυσμός που θα φοιτήσει
φέτος στο Ενιαίο Λύκειο θα κυμανθεί μεταξύ 225 και 245 χιλιάδες.

Ιδιωτικά: μόλις το 6% των μαθητών

Παρ’ όλη τη φιλολογία για αύξηση του πληθυσμού των ιδιωτικών σχολείων που
«ξεφυτρώνουν πλέον σαν μανιτάρια», μια ανάγνωση της κίνησης του μαθητικού
πληθυσμού της ιδιωτικής εκπαίδευσης στον «χώρο» του 9χρονου υποχρεωτικού
σχολείου φανερώνει με σαφήνεια ότι το ιδιωτικό σχολείο δεν κατόρθωσε στη χώρα
μας να διεκδικήσει σοβαρή «μερίδα» του μαθητικού πληθυσμού.

Στο δημόσιο Νηπιαγωγείο φοιτούν το 96,7% των νηπίων, καθώς το ιδιωτικό
νηπιαγωγείο «επιλέγεται» μόλις από 4.634 νήπια. Μάλιστα, αν γυρίσουμε τις
«σελίδες» του σχολικού πληθυσμού των τελευταίων δέκα χρόνων, θα διαπιστώσουμε
ότι η ιδιωτική εκπαίδευση στον «ευαίσθητο» αυτόν χώρο έχει χάσει το 30% των
«πελατών» της.

Πέρα από την απειροελάχιστη συμμετοχή του μαθητικού πληθυσμού στα ιδιωτικά
Νηπιαγωγεία που δεν υπερβαίνει φέτος το 3,3% του συνόλου των νηπίων που
παρακολουθούν Νηπιαγωγείο, οι μαθητές που φοιτούν στα 392 ιδιωτικά Δημοτικά
αποτελούν το 6,8% του συνόλου των μαθητών των Δημοτικών σχολείων, ενώ οι
μαθητές των ιδιωτικών Γυμνασίων ανέρχονται στο 4,5% του συνόλου του
αντίστοιχου πληθυσμού. Κοντολογίς, από περισσότερο από 1 εκατομμύριο μαθητές
του 9χρονου υποχρεωτικού σχολείου, μόνο οι 61 χιλιάδες καταφεύγουν στην
ιδιωτική εκπαίδευση, ποσοστό λιγότερο από 6% (πίνακας 5).