Άντεξε – δεν άντεξε η Αθήνα…

Τα κατάφερε καλά ή όχι η Αθήνα στον πρόσφατο σεισμό; Πολιτικοί μηχανικοί
και σεισμολόγοι διαφωνούν ριζικά για την αντοχή των κτιρίων της πρωτεύουσας.
Όμως αυτή δεν είναι η μόνη διαφωνία μεταξύ των δύο κλάδων. «Οι σεισμολόγοι δεν
μπορούν να εκφέρουν γνώμη για την αντοχή των κατασκευών», υποστηρίζουν οι μεν.
«Μακάρι κι εμείς να είχαμε τη συναδελφική αλληλεγγύη των μηχανικών»,
παρατηρούν οι δε…

ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΡΩΤΟΝΟΤΑΡΙΟΣ

«Ηταν ένας σεισμός που έγινε ακριβώς κάτω από τα πόδια μας, πολύ κοντά σε
πυκνοκατοικημένες περιοχές. Οι κατασκευές άντεξαν σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό».
Ο Αντώνης Πρωτονοτάριος, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου
Πολιτικών Μηχανικών και μέλος της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ είναι κατηγορηματικός
για τη συμπεριφορά της Αθήνας στον πρόσφατο μεγάλο σεισμό.

Αντώνης Πρωτονοτάριος: Τιμώ βαθύτατα τους σεισμολόγους, αλλά η αντοχή των κατασκευών δεν είναι θέμα δικό τους. Εκείνοι μπορούν να ασχοληθούν με το επίκεντρο, την ένταση και όχι με κατασκευαστικά θέματα

«Ας κοιτάξουμε τις δύο πιο προηγμένες χώρες, τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία. Σε
σειμούς ανάλογης έντασης στο Λος Άντζελες και στο Κόμπε, με πολύ βαθύτερο
επίκεντρο μάλιστα, είχαμε καταρρεύσεις γεφυρών και μεγάλων τμημάτων δομικών
αξόνων. Στην Αθήνα, ούτε μια γέφυρα ούτε ένα κομμάτι του οδικού δικτύου δεν
αναφέρθηκε να έπαθε ζημιά. Ε, δεν μπορεί, έχουμε κάνει καλή δουλειά για να μην
αντιμετωπίσουμε πρόβλημα σ’αυτά τα τόσο σημαντικά σημεία».

Πέρα όμως απο τις θετικές διαπιστώσεις υπάρχουν και οι αρνητικές. «Προφανώς
μας προβληματίζουν ιδιαίτερα οι καταρρεύσεις των κτιρίων και θα τις εξετάσουμε
σχολαστικά. Δεν θέλω να ωραιοποιήσω την κατάσταση, γιατί αστοχίες υπήρξαν».

Οι σεισμολόγοι όμως άσκησαν έντονη κριτική στην άποψη ότι η Αθήνα άντεξε στον
Εγκέλαδο, υποστηρίζοντας ότι το μέγεθος του σεισμού δεν ήταν αρκετά μεγάλο για
να προκαλέσει την κατάρρευση των κτιρίων. «Κατ’ αρχήν, εμείς οι Έλληνες
εκφράζουμε την άποψή μας επί παντός θέματος. Τιμώ βαθύτατα τους σεισμολόγους
αλλά η αντοχή των κατασκευών δεν είναι θέμα δικό τους. Εκείνοι μπορούν να
ασχοληθούν με το επίκεντρο, την ένταση, τη μετασεισμική ακολουθία και όχι με
κατασκευαστικά ζητήματα. Είναι σαν να ασχολούμαστε εμείς με ιατρικά θέματα…».

Οι μηχανικοί, δηλαδή, είναι άμοιροι ευθυνών; «Φυσικά και υπάρχουν προβλήματα.
Ένας ιδιοκτήτης, ακόμα και όταν φτιάχνει ένα αυθαίρετο συμβουλεύεται κάποιον
μηχανικό. Υπάρχει πάντα προσπάθεια μείωσης του κόστους από τους ιδιοκτήτες και
σ’ ένα βαθμό μπορεί να συναινεί και ένας μηχανικός. Εμείς σαν συλλογικά όργανα
είμαστε αντίθετοι σε αυτό. Δεν μπορώ όμως σε καμμία περίπτωση να δεχθώ ότι
αυτό είναι γενικό φαινόμενο. Παντού υπάρχουν εξαιρέσεις. Θεωρώ ότι το σύνολο
των Ελλήνων τεχνικών και μηχανικών σέβεται την επιστημονική γνώση και έχει
επαγγελματική συνείδηση».

Το συμπέρασμα είναι ότι στο εξής, οι εδαφοτεχνικές έρευνες θα πρέπει να γίνουν
υποχρεωτικές και να δοθεί μεγαλυτερη προσοχή στην τήρηση όλων των μελετών. «Το
σημαντικότερο, πάντως, αυτή την στιγμή είναι να συμβάλουμε στην αντικειμενική
ανάλυση των αιτιών των καταρρεύσεων και να σταθούμε σκληροί στην απόδοση
ευθυνών σε όλους ­ ακόμα και αν είναι μέλη μας».

ΑΚΗΣ ΤΣΕΛΕΝΤΗΣ

Άκης Τσελέντης: Αναδείχθηκε ο τεράστιος ρόλος που παίζει το έδαφος θεμελίωσης. Γι’ αυτό πρέπει να γίνουν εκτεταμένες μικροζωνικές μελέτες

«Η Αθήνα δεν τα πήγε καθόλου καλά όσον αφορά τον σεισμό. Δεν περίμενα ποτέ
ένας σεισμός 5,9 Ρίχτερ να σωριάζει τα κτίρια σαν χάρτινους πύργους.
Φανταστείτε τι θα γινόταν εάν είχαμε τον σεισμό της Τουρκίας. Θα πρέπει
επιτέλους να αναζητηθούν ευθύνες από κάποιους κυρίους που κατασκεύασαν τέτοια
κτίρια». Ο Άκης Τσελέντης, καθηγητής Σεισμολογίας στο Γεωδυναμικό Εργαστήριο
της Πάτρας πιστεύει πως οι υλικές ζημιες που προκλήθηκαν από τον σεισμό της
Τρίτης είναι δυσανάλογα μεγάλες σε σχέση με το μέγεθός του.

Οι τελευταίες καταγραφές βέβαια των ειδικών μηχανημάτων είναι ότι ο σεισμός
είχε πολύ μεγάλες επιταχύνσεις, γεγονός που, σε συνδυασμό με τις τοπικές
εδαφικές συνθήκες, μπορεί εν μέρει να εξηγεί καταστροφές τέτοιας έκτασης. «Το
ζήτημα παραμένει πάντως ότι στο κατώφλι του 2000 ένας σεισμός 5,9 Ρίχτερ ­ όσο
υψηλή επιτάχυνση και αν έχει ­ δεν μπορεί να προκαλέσει τόσο μεγάλες
καταστροφές. Δυστυχώς αυτοί που έκτισαν ­ ιδιοκτήτες, εργολάβοι και μηχανικοί
­ δεν αξιολόγησαν όπως έπρεπε τις τοπικές εδαφικές συνθήκες. Αναδείχθηκε ο
τεράστιος ρόλος που παίζει το έδαφος θεμελίωσης. Γι’ αυτό και πρέπει να
επιβληθεί η εφαρμογή εκτεταμένων μικροζωνικών μελετών και να πάψουμε να
πιστεύουμε ότι είναι αρκετό ένα φάσμα σχεδιασμού για ολόκληρο νομό. Πρέπει να
ελέγξουμε προσεκτικότερα τις περιοχές».

«Υπήρξαν σίγουρα εκτεταμένα φαινόμενα παραλείψεων από πλευράς σχεδιασμού και
κατασκευής. Κανείς βέβαια δεν μπορεί να πει ότι το σύνολο των Ελλήνων
μηχανικών δεν κάνουν καλά την δουλειά τους, γιατί αυτό έχει φανεί και από
άλλους σεισμούς. Υπάρχουν όμως και εξαιρέσεις και προβληματίζομαι έντονα για
το τι θα γινόταν εάν ο σεισμός ο δικός μας ήταν ανάλογος με εκείνον της
Τουρκίας, ο οποίος ήταν ισχυρότερος κατά 270 φορές. Πόσα περισσότερα θύματα
και καταστροφές θα είχαμε μπροστά μας τώρα;».

Τι έχει να πει όμως για τις θετικές διαπιστώσεις των μηχανικών σε σχέση με την
αντισεισμική συμπεριφορά της Αθήνας; «Εύχομαι και οι σεισμολόγοι να είχαν την
ίδια συναδελφική συμπαράσταση με αυτή που δείχνουν οι μηχανικοί…».

«Θα αναφέρω ένα παράδειγμα», προσθέτει ο κ. Τσελέντης. «Πριν από μερικά χρόνια
είχαμε στην Πάτρα έναν αντίστοιχο σεισμό, που ήταν δηλαδή παρόμοιος σε ένταση
και σχεδόν με την ίδια επικεντρική απόσταση. Γιατί εκεί δεν είχαμε ένα
αντίστοιχο ποσοστό καταστροφών;». Τι βαθμό θα έβαζε στην Αθήνα; «Με άριστα το
10, θα της έβαζα 6. Σε έναν τέτοιο σεισμό θα περίμενα, τουλάχιστον τα σύγχρονα
κτίρια, να αντιδράσουν μ’ έναν βαθμό από 8 και πάνω…».