Ποινές για παράνομη κατοχή χρημάτων και μετοχών

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς καθηγητής κ. Σταύρος Θωμαδάκης δήλωσε: « Τα μέτρα αυτά ξεκινούν από απλές συστάσεις και φτάνουν μέχρι σε κυρώσεις και σε αναστολή αδειών»

Τον Αύγουστο παρέλαβε η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς το πόρισμα του ελέγχου των
πρώτων 60 Εταιρειών Λήψης και Διαβίβασης Εντολών. Υπενθυμίζεται ότι η Επιτροπή
Κεφαλαιαγοράς έχει αναθέσει σε ελεγκτικές εταιρείες να πραγματοποιήσουν
ελέγχους σε όλες τις ΕΛΔΕ. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, οι έλεγχοι γίνονται
ανά 60 ΕΛΔΕ. Τώρα, ξεκινά έλεγχος σε νέο κύκλο ΕΛΔΕ. Όπως τονίζει στην
«ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, καθηγητής κ. Σταύρος
Θωμαδάκης, «επεξεργαζόμαστε τα συμπεράσματα του πρώτου πορίσματος, ενώ, ήδη,
έχουν ληφθεί μέτρα για

παρατυπίες που εντοπίστηκαν. Τα μέτρα αυτά ξεκινούν από απλές συστάσεις και
φτάνουν μέχρι σε κυρώσεις και σε αναστολή αδειών».

Όσον αφορά στις παρατυπίες που εντοπίστηκαν, ο κ. Θωμαδάκης αποκαλύπτει ότι
«οι λιγότερες αφορούσαν κατοχή χρημάτων και τίτλων, όπως και διαχείριση
κεφαλαίων από ΕΛΔΕ, που απαγορεύονται. Οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούσαν
ΕΛΔΕ που χρησιμοποιούσαν άλλα φυσικά πρόσωπα ως παραγωγούς.

Ακόμη, σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρήθηκε “ακαταστασία” στην τήρηση των
λογιστικών τους βιβλίων. Επίσης, εντοπίστηκαν ΕΛΔΕ που χρησιμοποιούσαν
παραπλανητικές επωνυμίες ή που δεν είχαν τα διακριτικά ΕΛΔΕ».

Σημειώνεται ότι η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς εδώ και τρείς μήνες έχει στείλει
σχετικές εγκυκλίους τόσο στις χρηματιστηριακές εταιρείες όσο και στις ΕΛΔΕ με
στόχο την υπενθύμιση και την επισήμανση βασικών σημείων της χρηματιστηριακής
νομοθεσίας. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς δηλώνει ότι η δημιουργία
και η αποστολή των σχετικών εγκυκλίων, οι οποίες, μεταξύ άλλων οριοθετούσαν
και τις σχέσεις μεταξύ χρηματιστηριακών εταιρειών και ΕΛΔΕ, απέδωσαν έργο,
καθώς παρατηρείται βελτίωση και ευθυγράμμιση με τους όρους των εν λόγω
εγκυκλίων και της χρηματιστηριακής νομοθεσίας. Αξιοσημείωτο, άλλωστε, είναι το
γεγονός ότι παράλληλα με τις εποπτικές αρχές, οι εγκύκλιοι αυτοί ενεργοποίησαν
και χρηματιστηριακές εταιρείες.

Έλεγχοι

Καθημερινά οι αρμόδιες υπηρεσίες του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών παρακολουθούν
τις συναλλαγές και παρεμβαίνουν όπου και όπως απαιτείται. Ταυτόχρονα, όμως,
παραπέμπονται οι υποθέσεις αυτές στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για έρευνα σε
βάθος. Διευκρινίζεται ότι το Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών παρακολουθεί κινήσεις
μετοχών και κωδικών (επενδυτών), αλλά δεν μπορεί να «δει» ποιοι βρίσκονται
πίσω από τους κωδικούς. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς προχωράει τον έλεγχο σε βάθος
εντοπίζοντας τόσο τα ονόματα των επενδυτών που εμπλέκονται με τις
συγκεκριμένες υποθέσεις όσο και τις χρηματιστηριακές εταιρείες μέσω των οποίων
πραγματοποιήθηκαν οι κινήσεις και άλλα απαραίτητα στοιχεία για να αποδειχτεί ή
όχι κάποια παράβαση. «Ένας ελεγκτής μπορεί να ασχολείται και τρεις εβδομάδες
για μια υπόθεση χειραγώγησης» αναφέρει χαρακτηριστικά ως παράδειγμα ο κ. Θωμαδάκης.

30 υποθέσεις

Σήμερα στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς υπάρχουν περίπου 30 υποθέσεις για έλεγχο.
Αυτές αφορούν σχεδόν τα πάντα, αφού περιλαμβάνουν υποθέσεις με μετοχές,
κωδικούς, χρηματιστηριακές εταιρείες, εισηγμένες εταιρείες κ.λπ. Ο πρόεδρος
της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς επισημαίνει ότι υπάρχει μεγάλος φόρτος εργασίας
που αφορά υποθέσεις για έλεγχο, καθώς ο αριθμός τους έχει αυξηθεί. Υπενθυμίζει
μάλιστα ότι οι υποθέσεις της αντίστοιχης περσινής περιόδου ήταν περίπου οι
μισές.

Δέσμη μέτρων

Πάντως, η δέσμη μέτρων που ετοιμάζονται από κοινού από το Χρηματιστήριο και
την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, τα οποία θα εφαρμοστούν από τα μέσα του μήνα,
περιλαμβάνει εκτός των άλλων μείωση του χρόνου παραπομπής των υποθέσεων από το
Χρηματιστήριο προς την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Το έργο της τελευταίας
παραμένει, ωστόσο, η καταστολή των παρατυπιών με τα υπάρχοντα μέσα και με
εκείνα που προβλέπουν τα νέα μέτρα. Υπενθυμίζεται ότι τα νέα μέτρα
περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, προειδοποιητικά «καμπανάκια» για μετοχές
εισηγμένων εταιρειών που παρουσιάζουν κάποιες ιδιαιτερότητες, όπως και
επιπλέον υποχρεώσεις ενημέρωσης των βασικών μετόχων εισηγμένων εταιρειών όσον
αφορά στις μεταβολές των ποσοστών τους στο μετοχικό κεφάλαιο.

Προορισμός κεφαλαίων

Παράλληλα με το ευρύτερο εποπτικό της έργο, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έχει ήδη
ελέγξει τον προορισμό των κεφαλαίων που αντλήθηκαν από το Χρηματιστήριο μέχρι
τα μέσα του 1997. Όπως εξηγεί ο κ. Θωμαδάκης, η υπόθεση αυτή είναι πολύ
σημαντική, αλλά και χρονοβόρα, καθώς μεσολαβεί σημαντικό χρονικό διάστημα από
την άντληση μέχρι την πραγματοποίηση των έργων που έχουν αναφέρει οι εταιρείες
στα ενημερωτικά δελτία. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια αυτού το χρόνου, ο οποίος
μπορεί να είναι 2-3 έτη, πραγματοποιούνται γενικότερες αλλαγές στην οικονομία,
γεγονός που μπορεί να αναπροσαρμόσει τα επενδυτικά σχέδια των εταιρειών.

Επιθετικές εξαγορές

Το υπάρχον πλαίσιο για τις επιθετικές εξαγορές χρονολογείται από το 1992 και η
υπόθεση της Τράπεζας Εργασίας ανέδειξε τις ελλείψεις του. Στην Επιτροπή
Κεφαλαιαγοράς έχει συγκροτηθεί μια ομάδα στην οποία συμμετέχουν στελέχη τόσο
της Επιτροπής όσο και του Χρηματιστηρίου. Η ομάδα αυτή πρόκειται να ετοιμάσει
σε σύντομο χρονικό διάστημα το νέο πλαίσιο για τις επιθετικές εξαγορές, που θα
αποτελεί κανονιστική απόφαση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Κεντρικά σημεία του
πλαισίου είναι ότι η αγοράστρια εταιρεία πρέπει να εξαγοράζει τουλάχιστον το
51% της προς αγοράν εταιρείας και ότι πρέπει να διασφαλίζονται όλα τα
δικαιώματα των μετόχων της προς εξαγοράν και κυρίως της μειοψηφίας.

Περί φούσκας

Η έννοια της «φούσκας» έχει αρκετές ερμηνείες, οι οποίες μπορούν να ξεκινούν
από μεγάλη αύξηση σε τιμές μετοχών εταιρειών που δεν δικαιολογούνται από
βασικά μεγέθη και να φτάνουν μέχρι την τεχνητή άνοδο των τιμών. Ο πρόεδρος της
Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς θεωρεί «φούσκα» την αυτοτροφοδοτούμενη υπερτίμηση των
τιμών των μετοχών, η οποία σχετίζεται με τη ζήτηση τίτλων και είναι αποτέλεσμα
του υπερβολικού ενθουσιασμού.

Για το λόγο αυτό, άλλωστε, όπως τονίζει χαρακτηριστικά ο κ. Θωμαδάκης «η
Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δεν μπορεί να κάνει αγορανομικούς ελέγχους. Από τη
στιγμή που το φαινόμενο της φούσκας σχετίζεται με τη ζήτηση και με τον
υπερβολικό ενθουσιασμό των επενδυτών, μπορεί να παρατηρηθεί ακόμη και στις
μετοχές της καλύτερης εταιρείας». Επομένως, ο υπερβολικός ενθουσιασμός και τα
φαινόμενα «φούσκες» μπορούν να ελεγχθούν με παθήματα που γίνονται μαθήματα από
διορθώσεις στις τιμές των μετοχών και με πληροφόρηση. Αναφερόμενος ο κ.
Θωμαδάκης στην πληροφόρηση τόνισε ότι επιδέχεται ενίσχυση της ποιότητάς της
και όχι τόσο της ποσότητάς της. Αν και υπάρχει σημαντική πληροφόρηση τόσο από
τον Τύπο όσο και από τις τριμηνιαίες λογιστικές καταστάσεις και το Ημερήσιο
Δελτίο Τιμών του Χρηματιστηρίου, ο κ. Θωμαδάκης υποστηρίζει ότι υπάρχουν
περιθώρια για βελτίωση της πληροφόρησης. Ενδεικτικά αναφέρονται βελτιώσεις στα
λογιστικά πρότυπα, στις υποχρεώσεις ενημέρωσης από τις εισηγμένες εταιρείες κ.λπ.

Πληροφόρηση

Προς την ενίσχυση της ευρύτερης πληροφόρησης των επενδυτών κατευθύνονται οι
προσπάθειες της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, η οποία ετοιμάζει ενημερωτική
εκστρατεία. Ακόμη, βρίσκεται στο στάδιο της επεξεργασίας με τη συνδρομή
ειδικών επικοινωνιολόγων και τα πρώτα δείγματα αναμένονται μέχρι τα τέλη του έτους.