«Φλας – μπακ» στις Γενικές Εξετάσεις

Λήγει σήμερα η αγωνία χιλιάδων υποψηφίων, καθώς από το πρωί το υπουργείο
Παιδείας δίνει στη δημοσιότητα τις φετινές βάσεις εισαγωγής, ενώ, στη διάρκεια
της ημέρας, σε όλα τα Λύκεια της χώρας θα αναρτηθούν οι κατάλογοι με τα
ονόματα των επιτυχόντων.

Εβδομήντα μία χιλιάδες, περίπου, υποψήφιοι αποκτούν την «ιδιότητα» του φοιτητή
της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης ­ οι μισοί ως σπουδαστές των ΑΕΙ και οι άλλοι
μισοί των ΤΕΙ.

Παράλληλα, κλείνει ουσιαστικά ο κύκλος του συστήματος των Γενικών Εξετάσεων
που θεσπίστηκαν με τον νόμο 1351/83 και με κάποιες παραλλαγές συμπλήρωσαν
φέτος 16 χρόνια ζωής.

Αξίζει τον κόπο, κάνοντας ένα ζάπινγκ στην τελευταία δεκαετία, να ξαναδούμε
μια σειρά μετρήσιμων χαρακτηριστικών της πρόσβασης στην Τριτοβάθμια
Εκπαίδευση, καθώς και ορισμένες πλευρές που συνήθως μένουν στο περιθώριο των συζητήσεων.

* Ποια ήταν η εξέλιξη του αριθμού των τμημάτων Τριτοβάθμιας
Εκπαίδευσης, των εισακτέων και των βάσεων εισαγωγής ανά Δέσμη;

* Ποιων περιοχών της χώρας μας οι υποψήφιοι πέτυχαν μέχρι σήμερα
μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας στις Γενικές Εξετάσεις;

* Ποια νέα πραγματικότητα έχει διαμορφωθεί στο ελληνικό Πανεπιστήμιο
στη δεκαετία του ’90; Η ανάγνωση του πίνακα 1 φανερώνει, ακριβώς, την εξέλιξη
των παραπάνω μετρήσιμων χαρακτηριστικών της πρόσβασης στην Τριτοβάθμια
Εκπαίδευση τα τελευταία δέκα χρόνια. Τα 260 τμήματα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης
του 1989 έγιναν φέτος 385, ενώ την ίδια περίοδο ο αριθμός των εισακτέων
αυξήθηκε από 42.330 σε 68.445 χωρίς να συμπεριλαμβάνουμε τους εισακτέους
στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών. Παράλληλα με την αύξηση των προσφερόμενων
θέσεων παρατηρήθηκε, όπως ήταν φυσικό, μια «κινητικότητα» των βάσεων προς τα
κάτω, η οποία, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, θα δικαιώσει και φέτος τον
χαρακτηρισμό της ως «η κάθοδος των μορίων».

Να θυμίσουμε στο σημείο αυτό ότι, για πρώτη φορά το 1997, η εισαγωγή σε ΤΕΙ
έγινε με μέσο όρο βαθμολογίας κάτω από τη βάση (9,4), ενώ το 1998, με μέσο όρο
8,2 και 8,9, ένας υποψήφιος της Α’ Δέσμης είχε τη δυνατότητα να εισαχθεί σε
ΤΕΙ ή ΑΕΙ (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) αντίστοιχα. Παρόμοια «παράδοξα», ίσως και
σε μεγαλύτερη έκταση και ένταση, αναμένεται να παρατηρηθούν και σήμερα με την
ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής.

Οι νομοί με τα μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας

Ένα άλλο «δημιούργημα» των αποτελεσμάτων των Γενικών Εξετάσεων είναι η σειρά
κατάταξης των νομών της χώρας μας, ανάλογα με το ποσοστό επιτυχίας των
υποψηφίων τους.

Στις περσινές Γενικές Εξετάσεις (1998) η Χίος ήταν η πόλη της οποίας οι
υποψήφιοι σημείωσαν το υψηλότερο ποσοστό επιτυχίας (51,9%) σε σχέση με τους
υποψηφίους όλων των άλλων νομών της χώρας μας. Στη σειρά επιτυχίας την ίδια
χρονιά ακολούθησαν οι υποψήφιοι των Νομών Φλώρινας (46,6%), Τρικάλων (45,3%),
Αχαΐας (42,9) κ.λπ.

Στον πίνακα 2 μπορούμε να δούμε τους νομούς που εισάγουν μόνιμα τους
περισσότερους, αναλογικά, υποψηφίους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση την τελευταία
δεκαετία. Από το 1991 έως το 1998 οι υποψήφιοι των Νομών Τρικάλων, Αχαΐας,
Λάρισας, Λέσβου, Φλώρινας, Χανίων και Χίου είχαν τα υψηλότερα ποσοστά
επιτυχίας από όλους τους νομούς της χώρας.

Ας δούμε, όμως, τώρα και τις περιοχές στις οποίες οι υποψήφιοι σημείωσαν στις
περσινές Γενικές Εξετάσεις (1998) τα μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας ανά Δέσμη
(πίνακας 3).

Στην Α’ Δέσμη (Πολυτεχνικές, Φυσικομαθηματικές Σχολές και αντίστοιχα ΤΕΙ) οι
υποψήφιοι από τους Νομούς Αρκαδίας, Λασιθίου και Λευκάδας, είχαν ποσοστό
επιτυχίας 60%-65% περίπου.

Στη Β’ Δέσμη (Ιατρικές κ.λπ.) το ποσοστό επιτυχίας των υποψηφίων των Νομών
Ευρυτανίας (!), Αιτωλοακαρνανίας και Ιωαννίνων κυμάνθηκε από 57% έως 60%.

Στη Γ’ Δέσμη (Φιλολογικές, Νομικές κ.λπ.) οι έξι στους δέκα υποψηφίους από
τους Νομούς Φωκίδας, Φλώρινας και Σερρών «πανηγύρισαν» την εισαγωγή τους. Στη
Δ’ Δέσμη (Οικονομικές Σχολές ΑΕΙ και αντίστοιχα ΤΕΙ) προηγούνται στα ποσοστά
επιτυχίας οι τέσσερις στους δέκα υποψήφιους από τον Νομό Χίου και αναγνώρισαν
το όνομά τους στις λίστες των επιτυχόντων.

Οι φετινοί επιτυχόντες θα καταγραφούν στον φοιτητικό πληθυσμό με την
προσημείωση «ενεργοί», καθώς την τελευταία δεκαετία ο σπουδαστικός κόσμος
χωρίζεται στα επίσημα στατιστικά δελτία και στα κείμενα του ΥΠΕΠΘ σε δύο
υποσύνολα, σ’ αυτούς που βρίσκονται «εγγεγραμμένοι στα κανονικά έτη φοίτησης
(ενεργοί)» και σ’ εκείνους οι οποίοι «βρίσκονται πέραν των κανονικών χρόνων
φοίτησης», δηλαδή έχουν καθυστερήσει να πάρουν το πτυχίο τους ή έχουν
εγκαταλείψει οριστικά τις σπουδές τους. Μάλιστα, αν ­ οι φετινοί επιτυχόντες ­
είχαν τη δυνατότητα να εστιάσουν στην εξέλιξη του αριθμού των εισακτέων στην
ελληνική Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και στους ρυθμούς αποφοίτησης από αυτήν, θα
βρίσκονταν αντιμέτωποι με μια πραγματικότητα που συντίθεται από δύο αντιφατικά
χαρακτηριστικά: Την ίδια στιγμή που ο αριθμός των νέων που αποφοιτούν από τα
ΑΕΙ και τα ΤΕΙ κάθε χρόνο υστερεί σημαντικά από τον αριθμό των εισακτέων,
αυξάνεται αλματωδώς ο αριθμός των πτυχιούχων που εντάσσονται σε τμήματα
μεταπτυχιακών σπουδών, σε τέτοιο βαθμό που να μας δίνει τη δυνατότητα να
μιλήσουμε, σχηματικά βεβαίως, για «δίκτυο της απόσυρσης» από τη μια, και νέα
«οροφή» για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση από την άλλη, καθώς οι περισσότεροι από
12.000 μεταπτυχιακοί φοιτητές φαίνεται να οικοδομούν ένα είδος
«τεταρτοβαθμιας» Εκπαίδευσης.