Σφιχτός προϋπολογισμός

Μετά τις παροχές του «πακέτου Σημίτη», το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί
τώρα να εξισορροπήσει την εικόνα και να πείσει ότι ο στόχος της ΟΝΕ δεν
διαταράσσεται, καταρτίζοντας έναν «σφιχτό» προϋπολογισμό, με έλλειμμα κάτω από
1,5% του ΑΕΠ.

Γιώργος Δρυς – Νίκος Χριστοδουλάκης, Οι υφυπουργοί Οικονομικών. Στους ώμους τους το έργο της κατάρτισης του προϋπολογισμού του 2000

Αυτό ανέφεραν πληροφορίες από το οικονομικό επιτελείο, το οποίο ξεκίνησε ήδη
τη διαμόρφωση του προϋπολογισμού, ενσωματώνοντας τα νέα μέτρα του
Πρωθυπουργού. Ας σημειωθεί ότι η μείωση του ελλείμματος στο 1,5% του ΑΕΠ είναι
σημαντική σε σύγκριση με το 1,9% του ΑΕΠ το 1999. Ο τρόπος με τον οποίο
εξασφαλίζεται, παρά την αύξηση των δαπανών, είναι η προβλεπόμενη σημαντική
μείωση των δαπανών για τόκους λόγω της πτώσης των επιτοκίων και φυσικά η
αύξηση των εσόδων από τον φόρο στο Χρηματιστήριο. Επίσης, προσδοκώνται
αυξημένα φορολογικά έσοδα λόγω του αναμενόμενου υψηλού ρυθμού ανάπτυξης.

Στην πραγματικότητα, σημείωνε στέλεχος του οικονομικού επιτελείου, η επιπλέον
δαπάνη είναι 270 δισ. δρχ., αν συνυπολογισθούν τα αυξημένα έσοδα από τον φόρο
του Χρηματιστηρίου. Η επιπλέον αυτή δαπάνη μπορεί άνετα να καλυφθεί από την
εξοικονόμηση τόκων και από την επιτάχυνση του ρυθμού ανάπτυξης.

Για την κατάρτιση του νέου προϋπολογισμού πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή η
πρώτη σύσκεψη υπό τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας κ. Γιάννο Παπαντωνίου, με
συμμετοχή των υφυπουργών Οικονομικών κ. Γ. Δρυ και Ν. Χριστοδουλάκη.

Υποχρεωτικό πακέτο

Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό, το πακέτο των μέτρων μείωσης των έμμεσων φόρων
που αποφασίσθηκε χαρακτηρίζεται «υποχρεωτικό», προκειμένου να μειωθεί ο
δείκτης κατά 0,7 της ποσοστιαίας μονάδας σε ετήσια βάση και να επιτρέψει τη
διαμόρφωσή του στο επιδιωκόμενο 2,1% σε μέσα επίπεδα έτους στο τέλος
Φεβρουαρίου (Μάρτιος 1999 – Φεβρουάριος 1998). Το ποσοστό αυτό θα αντιστοιχεί
σε 1,9% στον εναρμονισμένο δείκτη, με βάση τον οποίο θα εκτιμηθεί η δυνατότητα
ή μη της ένταξης στην ΟΝΕ. Αυτό σημαίνει ότι για να ικανοποιεί η Ελλάδα το
κριτήριο τότε θα πρέπει οι τρεις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις στην
Ευρωπαϊκή Ένωση να έχουν μέσο πληθωρισμό 0,4%, έναντι τού περίπου 0,3% που
είναι τώρα. Με άλλα λόγια, η ικανοποίηση του κριτηρίου παραμένει σχετικά
οριακή, αν και ελπίζεται ότι μέχρι τότε θα έχει εκδηλωθεί η ανάκαμψη της
ευρωπαϊκής οικονομίας στον πληθωρισμό, προσθέτοντας κάποια δέκατα της
ποσοστιαίας μονάδας.

Το φθινόπωρο του 2000

Το μεγάλο ερώτημα, όμως, είναι τι θα γίνει αφού εξαντληθούν και οι επιπτώσεις
του νέου αυτού πακέτου μέτρων, το φθινόπωρο του 2000. Ήδη, κατά το πρόσφατο
παρελθόν οι διεθνείς οργανισμοί είχαν επιστήσει την προσοχή της κυβέρνησης
στην περίοδο αυτή, τονίζοντας την ανάγκη να ασκήσει πολύ περιοριστική πολιτική
τώρα, για να προλάβει αναζωπύρωση του πληθωρισμού. Κι αυτό γιατί η πτώση των
επιτοκίων το 2000, προκειμένου να προσεγγισθούν τα επιτόκια ευρώ, θα τονώσει
τη ζήτηση και θα ασκήσει πληθωριστικές πιέσεις. Οι δυνατότητες επανάληψης του
πακέτου των έμμεσων φόρων δεν είναι απεριόριστες, επεσήμαιναν οι οργανισμοί
αυτοί. Πάντως, από την πλευρά του οικονομικού επιτελείου εκτιμάται ότι η
μείωση του πληθωρισμού σε πολύ χαμηλά επίπεδα τους πρώτους μήνες του 2000 θα
δημιουργήσει μια αντιπληθωριστική δυναμική, με αποτέλεσμα να μην επανέλθει ο
πληθωρισμός στα σημερινά επίπεδα όταν, το φθινόπωρο του 2000, θα εξαντληθούν
τα αποτελέσματα των τωρινών μειώσεων των έμμεσων φόρων.

Το κοινωνικό πρόσωπο

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι επιλογές της κυβέρνησης θα ήταν διαφορετικές αν
το 2000 δεν ήταν έτος εκλογών. Αυτό αφήνουν σαφώς να εννοηθεί οι τεχνοκράτες
του οικονομικού επιτελείου. Όμως, εν όψει εκλογών και με δεδομένο ότι υπάρχει
υπέρβαση φορολογικών εσόδων φέτος και εξοικονόμηση από τόκους το 2000, η
κυβέρνηση θεώρησε ότι ήταν σκόπιμο να προχωρήσει σε μέτρα που θα
ισχυροποιήσουν το κοινωνικό της πρόσωπο. Πέρα από τα φορολογικά μέτρα που
ανακοινώθηκαν, εξάλλου, αναμένεται ότι θα δοθεί έμφαση, μέσω του
προϋπολογισμού, στις δαπάνες για την υγεία, την παιδεία και την ασφάλεια, με
ενίσχυση της αστυνομίας.