Νέες πιέσεις υπέρ της Τουρκίας

Προετοιμασμένος να αντιμετωπίσει τις πιέσεις κάποιων, τουλάχιστον εκ των
εταίρων, για την Τουρκία αναχωρεί ο Γιώργος Παπανδρέου για το άτυπο Συμβούλιο
υπουργών Εξωτερικών του Σαββατοκύριακου, στα βόρεια της Φινλανδίας.

Το θέμα συζητήθηκε χθες το βράδυ, σε σύσκεψη που είχε ο Πρωθυπουργός Κώστας
Σημίτης με την ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών (Παπανδρέου – Κρανιδιώτης).

Μία ακόμη πρόγευση του κλίματος που θα υπάρξει στο άτυπο Συμβούλιο έδωσε χθες
ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ρόμπιν Κουκ, ο οποίος δήλωσε ­ μετά τη
συνάντησή του με τον Τούρκο ομόλογό του Ισμαήλ Τζεμ ­ ότι το Λονδίνο, το
Σαββατοκύριακο, θα πιέσει να δοθεί από τώρα ο χαρακτηρισμός της υποψήφιας
χώρας στην Άγκυρα. Αναγνώρισε, πάντως, ότι η Τουρκία δεν πληροί ακόμη τις
προϋποθέσεις για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση ­ κάτι που παραδέχθηκε και ο
ίδιος ο κ. Τζεμ.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, πάντως, σε μια προσπάθεια πίεσης των Ευρωπαίων,
τόνισε ότι η χώρα του έχει κουραστεί να αναμένει τον χαρακτηρισμό της
υποψήφιας και ότι σε περίπτωση που το θέμα δεν κλείσει στο Ελσίνκι, δεν
γνωρίζει εάν η Άγκυρα θα ξαναζητήσει κάτι τέτοιο.

Ταυτόχρονα, όμως, ο κ. Τζεμ μίλησε για πρώτη φορά περί θετικής τάσης στην
πορεία του Κυπριακού. Με διπλωματικό τρόπο και αποφεύγοντας να αποκαλύψει τις
προθέσεις της Τουρκίας, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών μίλησε και για την
περιπλοκότητα του προβλήματος. Στο μεταξύ, παρά τη «συμβιβαστική» πρόταση του
επιτρόπου Χανς βαν ντεν Μπρουκ για τη χρηματοδότηση της Τουρκίας ­ η οποία δεν
απαιτεί άρση του βέτο της Ελλάδας ­ διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι αυτό δεν
αποκλείει κάποιος εκ των «15» να επαναφέρει, ακόμη και στο άτυπο Συμβούλιο,
την πρόταση κανονισμού για τη χορήγηση των 375 εκατομυρίων ευρώ. Πρόκειται για
τον κανονισμό που συνόδευε την τελωνειακή ένωση και είχε μπλοκαριστεί από την
Αθήνα το 1996, μετά την κρίση των Ιμίων. Ο ίδιος ο κ. Βαν ντεν Μπρουκ δεν
περιλαμβάνει αυτόν τον κανονισμό ­ που, σημειωτέον, δεν έχει πλέον «πίσω του»
τα λεφτά στο αποθεματικό του προϋπολογισμού ­ στην πρότασή του προς το Συμβούλιο.

Στελέχη της Κομισιόν, ωστόσο, στις επαφές τους με το υπουργείο Εξωτερικών
επεσήμαναν ότι αυτό δεν σημαίνει πως κάποια χώρα-μέλος δεν έχει δικαίωμα να
προτείνει ενεργοποίηση ­ αν και η ίδια η Επιτροπή δεν έχει καταβάλει
προσπάθειες να τις αποτρέψει.

Συνεργάτες του κ. Παπανδρέου έλεγαν ότι και οι πρόσφατες δηλώσεις και
επιστολές κορυφαίων Ευρωπαίων παραγόντων ­ ο πρόεδρος Σιράκ, ο καγκελάριος
Σρέντερ, αλλά και υπουργοί Εξωτερικών ­ σε μια τέτοια κατεύθυνση καταλήγουν.
Σε μια προσπάθεια αποτροπής του κλίματος πιέσεων προς την Ελλάδα, ο υπουργός
Εξωτερικών θα συναντηθεί ακριβώς πριν από το άτυπο Συμβούλιο με τον Γερμανό
ομόλογό του Γιόσκα Φίσερ. Την ίδια στιγμή, οι «κόντρες» για το βέτο στο
εσωτερικό πολιτικό σκηνικό δείχνουν να κοπάζουν μετά την πρόταση του κ. Βαν
ντεν Μπρουκ. Είναι χαρακτηριστικό ότι ομοθυμία επί του θέματος επικράτησε τόσο
στο προχθεσινό Εκτελεστικό Γραφείο όσο και στη χθεσινή Κυβερνητική Επιτροπή.
Ωστόσο, η κυβέρνηση δέχθηκε σφοδρή κριτική για τους χειρισμούς της από την
αντιπολίτευση, ενώ σχεδόν πλήρης διαφωνία διαπιστώθηκε στη συνάντηση που είχε
ο κ. Παπανδρέου με 17 μέλη της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ. Τα στελέχη αυτά
­ Νίκος Μαδεμλής, Γιώργος Παναγιωτακόπουλος, Μαρία Φραγκιαδάκη κ.ά. ­
διαφωνούν με την πολιτική του υπουργείου Εξωτερικών τόσο για τα θέματα της
μουσουλμανικής μειονότητας όσο και για τα ελληνοτουρκικά.

Ο υπουργός Εξωτερικών συναντήθηκε χθες το πρωί με τον πρόεδρο της Ν.Δ. Κώστα
Καραμανλή. Πηγές της Ρηγίλλης έλεγαν ότι ο κ. Καραμανλής συμφωνεί με τη
χορήγηση οικονομικής βοήθειας στην Τουρκία, αλλά υποστήριξε ότι οι χειρισμοί
της κυβέρνησης έδωσαν την αίσθηση υποχωρητικότητας στους Ευρωπαίους εταίρους,
καθώς η Αθήνα δεν διαχώρισε εξαρχής την υπόθεση του βέτο από την ανθρωπιστική
βοήθεια. «Οι Ευρωπαίοι δεν μας παίρνουν σοβαρά», είπε χαρακτηριστικά. Τους
χειρισμούς επέκρινε από τη μεριά του και ο Νίκος Κωνσταντόπουλος, που έκανε
λόγο για «θέατρο του παραλόγου», ενώ η Αλέκα Παπαρήγα υπογράμμισε ότι «μια
σειρά δυνάμεις και η κυβέρνηση και πολιτικές δυνάμεις στον τόπο μας, κυρίως
όμως ηγετικές δυνάμεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ με επικεφαλής τις
ΗΠΑ, προσπαθούν να αξιοποιήσουν την υπόθεση των σεισμών».