Χαλινάρι και στον πληθωρισμό των ΗΠΑ

Σχεδόν ένα χρόνο μετά την παγκόσμια οικονομική ύφεση ­ όταν οι αγορές και
τα ξένα συναλλάγματα ακολουθούσαν καθοδική πορεία, οι τράπεζες και οι
επιχειρήσεις στην Ασία, τη Ρωσία και τη Λατινική Αμερική ήταν στα πρόθυρα της
καταστροφής και η τιμή του πετρελαίου έπεφτε συνεχώς ­ οι φόβοι για άνοδο του
πληθωρισμού στις ΗΠΑ βρίσκονται πάλι στο μυαλό όλων.

Άλαν Γκρίνσπαν. Ο αρχιτραπεζίτης των ΗΠΑ προχωρεί πιθανότατα αύριο στην αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων ­ για να μην ξεφύγει ο πληθωρισμός

Η πτωτική πορεία του πληθωρισμού τους τελευταίους μήνες δεν καθησυχάζει
κανέναν αφού αποδίδεται περισσότερο σε συγκυριακές καταστάσεις. Έτσι,
εκτιμάται ότι η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ (FED) θα προχωρήσει αύριο στο
αναμενόμενο βήμα της αύξησης των επιτοκίων.

Δολάριο – πετρέλαιο

Κατά γενική ομολογία, η ανάκαμψη της οικονομίας στην Ασία και την Ευρώπη έχει
αμβλύνει ορισμένους από τους παράγοντες που το 1998 οδήγησαν σε μείωση κατά 2%
του πληθωρισμού των ΗΠΑ. Οι τιμές του πετρελαίου και των εμπορευμάτων ήδη
βρίσκονται σε σταθερά ανοδική πορεία μετά τη σημαντική πτώση που παρουσίασαν
τον περασμένο χρόνο. Εξάλλου, το ισχυρό δολάριο, που βοήθησε να γίνουν οι
εισαγωγές φθηνότερες, έχει χάσει μέρος της αξίας του έναντι του ευρώ και του
γιεν, καθώς πολλοί ξένοι επενδυτές επανατοποθετούνται σε αγορές εκτός των ΗΠΑ.

Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι δεν υπάρχει ελπίδα. Είναι γεγονός πως οι τιμές
του πετρελαίου και των υπολοίπων μορφών ενέργειας έχουν αυξηθεί κατά 24% από
τις αρχές του χρόνου. Οι τιμές όμως αυτές δεν αποτέλεσαν σημαντικό παράγοντα
για την πτώση του πληθωρισμού τα προηγούμενα χρόνια ­ η οικονομία χρησιμοποιεί
πολύ λιγότερη ενέργεια σήμερα σε σύγκριση, για παράδειγμα, με το 1973.

Νόμισμα – εισαγωγές

Πολ Κρούγκμαν, οικονομικός αναλυτής από το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης. Μεταξύ αυτών που δεν αποκλείουν την πιθανότητα συναλλαγματικής κρίσης

Δύο άλλοι σημαντικοί παράγοντες είναι η πτώση του δολαρίου και το αυξανόμενο
εμπορικό έλλειμμα που έχουν οδηγήσει πολλούς οικονομικούς αναλυτές
περιλαμβανομένου και του Πολ Κρούγκμαν από το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της
Μασαχουσέτης (ΜΙΤ) στην πρόβλεψη για πιθανή συναλλαγματική κρίση. Στην
περίπτωση που το δολάριο σημειώσει νέες σημαντικές απώλειες, τότε υπάρχουν
αυξημένες πιθανότητες για σημαντική άνοδο του πληθωρισμού. Όμως το δολάριο
είναι ακόμη ελαφρώς ισχυρότερο από τις αρχές του χρόνου έναντι των νομισμάτων
των εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ. Παράλληλα, οι τιμές των εισαγωγών, που
επηρεάζουν σημαντικά τον πληθωρισμό, ακολουθούν καθοδική πορεία. Η πτώση αυτή
αποδίδεται στο πλεόνασμα παραγωγής προϊόντων στην Ασία, τη Λατινική Αμερική
και σε άλλα μέρη του κόσμου.

Ρυθμιστής ο Γκρίνσπαν

Φυσικά, ακόμη και η πιο ανοικτή, ευέλικτη και παραγωγική οικονομία μπορεί να
πληγεί από τον πληθωρισμό. Όπως χαρακτηριστικά έχει πει ο νομπελίστας
οικονομολόγος Μίλτον Φρίντμαν, ο πληθωρισμός είναι τελικά ένα νομισματικό
φαινόμενο και, επομένως, η πορεία του καθορίζεται από τα κέντρα λήψης
αποφάσεων στην Ουάσιγκτον και περισσότερο από την κεντρική τράπεζα.

Τρεις φορές μέσα σε δέκα χρόνια, το 1989, το 1994 και σήμερα, ο Άλαν Γκρίνσπαν
έχει αποφασίσει αύξηση των επιτοκίων για προληπτικούς λόγους, δηλαδή για
πληθωριστικές πιέσεις πριν αυτές εκδηλωθούν. Μέχρι στιγμής, τουλάχιστον, οι
αποφάσεις αυτές έχουν ωφελήσει την οικονομία.