ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Είμαστε όλοι Τούρκοι!

Αν ο πόνος και η χαρά ενώνουν πράγματι τους ανθρώπους, οι Έλληνες και οι
Τούρκοι θα έπρεπε να είναι αδέλφια.

Νοσοκομείο της μοίρας ­ όχι, νοσοκομείο της φτώχειας (του Πλαντύ, από τη «Μοντ»)

«Προς όλους τους Τούρκους που υποφέρουν από αυτή την απροσδόκητη και άδικη
τραγωδία: προσευχόμαστε για σας και ζητούμε από την κυβέρνησή μας να
αποστείλει όλη τη δυνατή βοήθεια για να απαλυνθεί ο πόνος σας. Η Τουρκία
εργάζεται σκληρά για να βελτιώσει την οικονομία της κι αυτό το κτύπημα στην
καρδιά είναι πολύ θλιβερό και άδικο». Γιώργος Λυκούδης, Αθήνα, 18/8/99

«Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους Έλληνες και τους Σέρβους που εξέφρασαν τα
συλλυπητήριά τους. Ευχαριστώ ακόμη την ελληνική κυβέρνηση που προσφέρει
βοήθεια στην Τουρκία. Αυτή είναι μια καλή ευκαιρία για να αποκαταστήσουμε τις
σχέσεις μας». Κερέμ Τεζίτς, 18/8/99

Θα πίστευε κανείς ότι αυτά τα δύο υποδειγματικά e-mail, που δημοσιεύτηκαν στο
χθεσινό φύλλο της «Κοριέρε ντέλα Σέρα», εκφράζουν με τον καλύτερο τρόπο τα
αισθήματα των δύο λαών απέναντι στον φοβερό σεισμό. Όποιος έχει επισκεφθεί την
Τουρκία ­ τουλάχιστον τις μεγάλες πόλεις ­ έχει διαπιστώσει τον ενθουσιασμό
των Τούρκων για τους «γιουνάν», τους γείτονες, τους αδελφούς τους. Είναι ένας
ενθουσιασμός ειλικρινής, αυθόρμητος, που απογειώνεται στις γιορτές και τα
πανηγύρια, με τα τραγούδια και τους χορούς που μοιάζουν τόσο γνωστοί, με τα
φαγητά που έχουν το ίδιο όνομα εκεί κι εδώ, την ίδια γεύση. Ένας ενθουσιασμός
που δίνει τη θέση του στον κοινό πόνο, όταν ο ένας από τους δύο λαούς
βρίσκεται αντιμέτωπος με μια τραγωδία. Μπορεί να πιστεύουμε σε διαφορετικό
θεό, μπορεί να μην πιστεύουμε σε κανένα θεό, αλλά προσευχόμαστε για σας, γιατί
ό,τι και να λένε οι κυβερνήσεις μας, όποια προπαγάνδα και αν μεταδίδουν τα
κανάλια μας, εμείς σας αγαπάμε, σας συμπαραστεκόμαστε, είμαστε κοντά σας.

Έτσι θα έπρεπε να είναι. Ίσως εν τέλει έτσι να είναι. Ίσως να αποτελούν μια
μικρή μειοψηφία εκείνοι οι καθηγητές που χαρακτηρίζουν τους Τούρκους «σκυλιά»
(ευτυχώς δεν το έπραξαν μ’ αυτή την ευκαιρία) κι εκείνοι οι δημοσιογράφοι που
εκφράζουν οργή κάθε φορά που ξεκινάει κάποιος διάλογος ανάμεσα στις δύο χώρες
ή περιφρόνηση όταν οι απολίτιστοι έχουν να επιδείξουν κάποιο επίτευγμα (ο
χθεσινός τίτλος μιας εφημερίδας για το «ελληνικό χρήμα και αίμα που θα κυλά
στις φλέβες και τσέπες των Τούρκων» αποτελεί ασφαλώς ειδική περίπτωση). Ίσως
να αποτελεί εξαίρεση εκείνη η κυρία που στην ερώτηση αν θα συμμετείχε σε
αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας στην Τουρκία, απάντησε πως δεν της καίγεται
καρφί για ο,τιδήποτε συμβαίνει στη γειτονική χώρα. Ίσως και το ίδιο το δίλημμα
που της τέθηκε να είναι λανθασμένο ή προβοκατόρικο.

Σίγουρα έτσι είναι. Δεν μπορεί να υπάρχει κανείς που να μην ταράζεται και να
μη δακρύζει μπροστά σε τόση φρίκη, τόσο πόνο, τόσο θρήνο. Καμιά πολιτική
σκοπιμότητα δεν μπορεί να μας εμποδίσει να φωνάξουμε όπως παλιά, όταν ο
διεθνισμός δεν είχε βγει ακόμη στην παρανομία: «Είμαστε όλοι Τούρκοι!».