Οι 10 αλλαγές-κλειδιά που περιόρισαν τις πυρκαγιές

Άσκηση «Ουρανός». Το σήμα έφτασε προ ημερών σε 25 νομαρχίες της χώρας, οι
οποίες ανήκουν στη ζώνη υψηλού κινδύνου για πυρκαγιές, την Παρασκευή το βράδυ.
Την επομένη το πρωί, στις 7, όλοι οι υπάλληλοι ήταν στις θέσεις τους και
περίμεναν εντολές.

Οι εθελοντές αναβαθμίζονται και έχουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο τόσο στην πρόληψη όσο και στην κατάσβεση των πυρκαγιών. Φωτό από τους εθελοντές της Πεντέλης, Αύγουστος ’98

Η άσκηση ετοιμότητας κράτησε μέχρι την Κυριακή το βράδυ και έγινε σε πλήρη
μυστικότητα. Κανείς δεν ήξερε τον κίνδυνο ­ όλοι όμως παρέμειναν στις θέσεις
τους. «Κάτι φαίνεται να έχει αλλάξει από πέρυσι. Αν και η “κρίσιμη περίοδος”
δεν έχει ακόμα τελειώσει και κανείς δεν θριαμβολογεί, ο συντονισμός μεταξύ
υπουργείων και αρμόδιων υπηρεσιών μοιάζει να αποδίδει καρπούς», λέει
χαρακτηριστικά ο γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας κ. Δημ. Κατριβάνος.

Η μέχρι στιγμής εικόνα είναι ενθαρρυντική. Με δέκα αλλαγές-κλειδιά, το
Συντονιστικό Διυπουργικό Όργανο και η Πυροσβεστική ευελπιστούν πως κάθε μέρα
που περνά θα γίνονται λίγο καλύτεροι. Φέτος ο καιρός ήταν με το μέρος τους.
Του χρόνου ελπίζουν να τους βοηθήσει η εμπειρία που αποκτούν.

1. Πρόληψη

Στα μέτρα πρόληψης συμπεριλαμβάνονται: η δημιουργία τάφρων 20 μέτρων γύρω από
τις χωματερές και η παρουσία φύλακα και υδροφόρας σε 24ωρη βάση στην περίπτωση
καύσης απορριμμάτων (μόνο στην Ανατολική Αττική υπάρχουν 20 χωματερές), η
αποψίλωση της χαμηλής βλάστησης από τις δασικές περιοχές (γι’ αυτό τον σκοπό
μόνο στην Αττική διατέθηκαν περίπου 500 εκατομμύρια δραχμές) στις αρχές του
καλοκαιριού. Επίσης η προβολή διαφημιστικών σποτ στην τηλεόραση για την
ευαισθητοποίηση των πολιτών, η απαγόρευση της κυκλοφορίας στα δάση, και οι
συνεχείς περιπολίες από ξηράς και αέρος.

2. Καιρός

Το φετινό καλοκαίρι δεν σημειώθηκαν ακραίες καιρικές συνθήκες, γεγονός που
διευκόλυνε το έργο της Πυροσβεστικής. Δεν υπήρξαν ισχυροί άνεμοι για μέρες
ούτε μεγάλη περίοδος ζέστης και ξηρασίας. Αντίθετα, είχαμε συχνές βροχές και
καταιγίδες όχι μόνο έξω, αλλά και μέσα στην Αττική. Έτσι, τα επίπεδα υγρασίας
στην ατμόσφαιρα ήταν υψηλά και γενικότερα οι καιρικές συνθήκες ευνοϊκές.

3. Εκπαίδευση

Τετρακόσιοι και πλέον αξιωματικοί της Πυροσβεστικής πέρασαν από ένα ειδικό
σεμινάριο, προκειμένου να καταλάβουν πλήρως τι σημαίνει φωτιά στο δάσος. Η
εκπαίδευσή τους αφορούσε το πώς εξαπλώνεται μια δασική πυρκαγιά, ποιοι
ιδιαίτεροι κίνδυνοι υπάρχουν, ποια μέτρα προστασία πρέπει να λαμβάνονται.

4. Ενίσχυση δυνάμεων

Το Ιλιούσιν. Ενοικιάστηκε φέτος από τη Ρωσία, για να ενισχύσει αποτελεσματικά τις προσπάθειες κατάσβεσης

«Μόνο στην Αττική φέτος ή Πυροσβεστική έχει στη διάθεσή της 150 οχήματα, ενώ
πέρυσι ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 135. Πέραν αυτών όμως ενισχύθηκε και ο
εναέριος στόλος των πυροσβεστικών μέσων με την αγορά δύο αεροσκαφών παντός
καιρού Καναντέρ CL 415 και την ενοικίαση ενός ρωσικού Ιλιούσιν. Επιπλέον,
ενοικιάστηκαν τέσσερα ελικόπτερα που σταθμεύουν σε ισάριθμες περιοχές της
Ελλάδας, ενώ πέρυσι υπήρχαν μόνο δύο. Από την άλλη πλευρά, η Πυροσβεστική
φέτος ενισχύθηκε με την πρόσληψη επιπλέον προσωπικού που για την Αττική
αριθμεί τους 2.200 πυροσβέστες, σε αντίθεση με πέρυσι που ήταν 1.640», λέει ο
κ. Παναγιώτης Φούρλας, διοικητής της Περιφερειακής Διοίκησης Πυροσβεστικών
Υπηρεσιών Αττικής.

5. Σχεδιασμός

Το σχέδιο δράσης έχει εκπονηθεί και συνταχθεί από τον χειμώνα. Αναπτύσσεται σε
έναν τόμο, διαφορετικό για κάθε νομαρχία. Περιλαμβάνει οδηγίες από το αρχηγείο
της Πυροσβεστικής, σχέδια και χάρτες με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για
τους δασικούς δρόμους, για το αν είναι βατοί ή όχι, για το πού υπάρχουν
κρουνοί, παιδικές κατασκηνώσεις, ελικοδρόμια, αεροδρόμια, μοναστήρια, ενώ
υπάρχει ειδικό «παράρτημα» με τα τηλέφωνα (κινητά, προσωπικά, υπηρεσιακά) όλων
των ανθρώπων που εμπλέκονται στο έργο της κατάσβεσης.

6. Πρόβλεψη κινδύνου

Για κάθε μέρα εκδίδεται ένα δελτίο πρόβλεψης του κινδύνου εκδήλωσης πυρκαγιάς,
όπου αξιολογούνται μια σειρά από παράγοντες για κάθε περιοχή της χώρας. Ο
βαθμός επικινδυνότητας καθορίζεται τόσο από τις καιρικές συνθήκες (ζέστη,
υγρασία, άνεμοι κ.λπ.) όσο και από παράγοντες που σχετίζονται με στατιστικά
στοιχεία, περιπτώσεις εμπρησμών στην περιοχή ή ακόμη και την κατάσταση της βλάστησης.

7. Διασπορά δυνάμεων

Στα δάση της Αττικής περιπολούν επί 24ώρου βάσεως 73 υδροφόρα οχήματα της
Πυροσβεστικής. Ολόκληρη η Αττική έχει χωριστεί σε τέσσερις τομείς ευθύνης,
στους οποίους υπάρχουν 15 κλιμάκια-σταθμοί. Ακόμη, τα παλαιού τύπου (1984)
αεροσκάφη PZL έχουν «ακροβολιστεί» σε απομακρυσμένες περιοχές, στην Κέρκυρα,
στην Καλαμάτα, στην Κεφαλονιά και στη Σπάρτη.

8. Απαγόρευση κυκλοφορίας

Από την αρχή του καλοκαιριού έχει τεθεί σε εφαρμογή η απαγόρευση κυκλοφορίας
στα δάση όλης της χώρας. Έχουν μπει οι σχετικές απαγορευτικές πινακίδες στις
εισόδους και οι παραβάτες διώκονται ποινικά. Η κυκλοφορία μέσα στο δάσος
απαγορεύεται από τις εννιά το βράδυ έως την επομένη το πρωί και η Αστυνομία
έχει το δικαίωμα να κάνει προσαγωγές ύποπτων ατόμων που εντοπίζονται από
περιπολίες εθελοντών, πυροσβεστών ή στρατιωτών να κινούνται χωρίς λόγο στο δάσος.

9. Συντονισμός – επικοινωνία

Τον συντονισμό των δυνάμεων έχουν αναλάβει τα υπουργεία Εσωτερικών και
Δημόσιας Τάξης μέσω της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και της
Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Στο κέντρο επιχειρήσεων της Γενικής Γραμματείας
μετέχουν αξιωματικοί της Πυροσβεστικής, του Λιμενικού, της Αστυνομίας, του
Στρατού Ξηράς, του Ναυτικού και της Αεροπορίας. Επικοινωνούν με τριψήφια
τηλεφωνικά νούμερα με τις Περιφέρειες, το ΓΕΑ, το ΓΕΝ, το ΓΕΕΘΑ, το υπουργείο
Δημόσιας Τάξης, την Πυροσβεστική, το ΕΚΑΒ, την ΕΜΥ, τον ΟΑΣΠ, το Γεωδυναμικό
Ινστιτούτο, τη ΔΕΗ, την ΥΠΑ. Έχουν στη διάθεσή τους 25 γραμμές ISDN και έχουν
τη δυνατότητα επικοινωνίας και ανταλλαγής δεδομένων (χάρτες κ.λπ.) με εικονοτηλέφωνα.

10. Εθελοντές

Ο ρόλος των εθελοντών αναβαθμίστηκε και στόχος είναι η κινητοποίηση και άλλων
κατά το πρότυπο του Σίδνεϊ (μια πόλη με 130.000 εθελοντές που προσφέρουν
σημαντικό έργο πρόληψης και καταστολής σε πυρκαγιές και πλημμύρες). Πολλές
ομάδες εθελοντών σε δήμους και κοινότητες ήδη έχουν εφοδιαστεί με ασύρματα
τηλέφωνα και σε συνεργασία με την Πυροσβεστική περιπολούν σε 24ωρες βάρδιες
στο δάσος, όταν παραστεί ανάγκη.

Γ. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

Εξαιρετικά κρίσιμες οι επόμενες 10 μέρες

Ο τεχνοκράτης πίσω από τη μεγάλη προσπάθεια που έγινε τη χρονιά που πέρασε,
προκειμένου να καλυφθούν τα κενά στην Πυροσβεστική Υπηρεσία, συγκεκριμένα στο
θέμα των δασικών πυρκαγιών, είναι ο δρ Γαβριήλ Ξανθόπουλος, ειδικός σύμβουλος
του υπουργού Δημόσιας Τάξης κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. «Έχουμε πράγματι κάνει
σημαντικά βήματα προς τα εμπρός, έχουμε αποκτήσει σημαντική εμπειρία, χωρίς
φυσικά να είμαστε τέλειοι», λέει ο ίδιος στα «ΝΕΑ». Μέχρι στιγμής όλα πήγαν
καλά. Ο καιρός ήταν σύμμαχος. «Δεν έχουμε δοκιμαστεί σε ακραίες καιρικές
συνθήκες», σημειώνει ο κ. Ξανθόπουλος. «Και οι επόμενες 10 μέρες είναι
εξαιρετικά κρίσιμες».

Οι αλλεπάλληλες συσκέψεις για τον λεπτομερή σχεδιασμό της δράσης είχαν αρχίσει
από τα τέλη του περασμένου Οκτωβρίου. Έτσι, καταρτίστηκαν οι πλήρεις κατάλογοι
με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για τους δασικούς δρόμους, τους κρουνούς,
τα τηλέφωνα των υπευθύνων κ.λπ. Σήμερα ο κ. Ξανθόπουλος περνά τα πρωινά του
συντάσσοντας τους χάρτες πρόβλεψης κινδύνου για την επόμενη μέρα, με βάση τους
οποίους γίνεται ο συντονισμός των δυνάμεων δασοπυρόσβεσης. «Για να ορισθεί ο
βαθμός επικινδυνότητας, υπολογίζονται δύο βασικά στοιχεία: η πιθανότητα να
ανάψει φωτιά και η δυσκολία αντιμετώπισής της. Όταν συνδυάζονται και τα δύο,
τότε η κατάσταση είναι κρίσιμη».