Σε λίγο το… ΝΑΤΟ Τιρνάβου

Στην τελική ευθεία βρίσκονται οι συζητήσεις στο ΝΑΤΟ για την εφαρμογή της
νέας δομής της Συμμαχίας, που αναμένεται να ισχύσει και τυπικά από 1ης
Σεπτεμβρίου, συμπεριλαμβανομένου και του νέου περιφερειακού Στρατηγείου
Λάρισας, στον Τίρναβο.

Στη φάση αυτή οι συζητήσεις έχουν επικεντρωθεί, όσον αφορά την Ελλάδα, στις
ρυθμίσεις γύρω από τη λειτουργία των Κέντρων Συνδυασμένων Αεροπορικών
Επιχειρήσεων (CAOC), όπου και εντοπίζονται τα περισσότερα «τεχνικά προβλήματα»
εξαιτίας των πάγιων διεκδικήσεων της Άγκυρας στο Αιγαίο.

Η Αθήνα, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, δηλώνει καταρχήν ικανοποιημένη από την
εξέλιξη των σχετικών συζητήσεων αν και, όπως προκύπτει από το διεκδικητικό
πλαίσιο όπου κινούνται οι Έλληνες επιτελείς, επιδιώκονται και άλλοι στόχοι ακόμα.

Ανεξαρτήτως αυτών πάντως, στη Λάρισα συνεχίζονται εντατικά οι εργασίες για την
ολοκλήρωση των εγκαταστάσεων του ΝΑΤΟϊκού στρατηγείου, όπου έχουν ήδη αρχίσει
να φθάνουν οι πρώτοι ξένοι αξιωματικοί. Οι ΗΠΑ και η Τουρκία, που έχουν τις
θέσεις του υποδιοικητή και του επιτελάρχου αντίστοιχα, δεν έχουν ακόμα ορίσει
τους υποστράτηγους που θα στείλουν ­ αλλά η άφιξή τους είναι θέμα μιας-δύο
εβδομάδων. Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στον τομέα του δικτύου
επικοινωνιών, για την υποδομή του οποίου αναμένεται η ροή των ΝΑΤΟϊκών
κονδυλίων. Ο Έλληνας διοικητής, υποστράτηγος Ματζάνας, έχει ήδη συγκροτήσει
τον βασικό πυρήνα επιτελών (οι Έλληνες θα αποτελούν το 50% των περίπου 500
στελεχών), ενώ ο Έλληνας υποστράτηγος που θα καταλάβει τη θέση του επιτελάρχη
στο στρατηγείο της Σμύρνης (JSRC – Νοτιοανατολικό) αναμένει εντός των ημερών
την υπογραφή από τον υπουργό Άμυνας του φύλλου πορείας για την Τουρκία.

Το Στρατηγείο της Λάρισας (JSRC – Κεντρο-Νότιο) είναι διακλαδικού χαρακτήρα με
έμφαση όμως στον χερσαίο τομέα. Όπως είναι γνωστό, μετά την απόφαση του 1992,
καμιά από τις διακλαδικές διοικήσεις τύπου JSRC σε όλο το ΝΑΤΟ δεν έχει
προκαθορισμένη, από τον καιρό της ειρήνης, περιοχή αποκλειστικής
επιχειρησιακής ευθύνης. Επιχειρήσεις και ασκήσεις θα γίνονται σε μη μόνιμες
περιοχές (JOA και Exercise Area) που θα συμφωνούνται σε επίπεδο Στρατιωτικής
Επιτροπής και Συνόδου Υπουργών. Πέραν αυτών θα υπάρχουν και τα Κέντρα
Συνδυασμένων Αεροπορικών Επιχειρήσεων (CAOC) ­ ένα σε κάθε χώρα ­ στα οποία θα
ανατίθεται έργο και περιοχή κατά περίπτωση. Η ανάθεση θα γίνεται «σε
συντονισμό» με τα ενδιαφερόμενα εθνικά κράτη-μέρη. Στη δικλίδα αυτή στηρίζεται
η Ελλάδα και αποκρούει τις πάγιες επιδιώξεις της Άγκυρας για έμμεσο
επιχειρησιακό έλεγχο σε περιοχές στο Αιγαίο, όπου είτε δεν έχει κυριαρχικά
δικαιώματα είτε ο έλεγχος έχει ανατεθεί σε ελληνικές υπηρεσίες (π.χ. FIR Αθηνών).

Κόντρα

Με αφορμή χθεσινό δημοσίευμα («Βήμα»), που ανέφερε πως η Τουρκία υπέβαλε προ
δύο ημερών πρόταση στο ΝΑΤΟ για αεροπορικό έλεγχο περιοχών στο Αιγαίο στην
οποία περιλαμβάνονται τουλάχιστον 15 νησιά και 25 βραχονησίδες της Ελλάδας,
ξέσπασε σκληρή αντιπαράθεση κυβέρνησης και Ν.Δ. Η αξιωματική αντιπολίτευση
κάλεσε την κυβέρνηση να δηλώσει κατηγορηματικά ότι δεν πρόκειται ποτέ να
συγκατατεθεί σε παρόμοιες διεκδικήσεις και τόνισε ότι ο ελληνικός λαός και το
σύνολο των κομμάτων απορρίπτουν κάθε σκέψη, πρόταση ή σχέδιο που θα είχε ως
άμεση συνέπεια να πληγούν εθνικά μας κυριαρχικά δικαιώματα. Η κυβέρνηση, διά
του εκπροσώπου της γ.γ. Ενημέρωσης κ. Γ. Νικολάου, κατηγόρησε τη Ν.Δ. για
ανευθυνότητα επειδή έσπευσε να υιοθετήσει, όπως αναφέρει, «εντελώς ανακριβείς
πληροφορίες». Και σπεύδει να υπογραμμίσει ότι οι ελληνικές θέσεις όχι μόνο δεν
κινδυνεύουν από τις ρυθμίσεις για τη νέα δομή, αλλά αντίθετα «κατοχυρώνονται».

Πιο συγκρατημένοι οι επιτελείς του ΓΕΕΘΑ, τονίζουν ότι τα «τεχνικά θέματα» που
εμφανίζουν οι Τούρκοι ως προς τις ρυθμίσεις στο Αιγαίο θα συνεχίσουν να
έρχονται στις συζητήσεις. Και υποστηρίζουν ότι το τελευταίο διάστημα οι
Τούρκοι δεν έχουν θέσει στο τραπέζι πρόσθετες απαιτήσεις και συνεχίζουν να
προβάλλουν τις πάγιες θέσεις τους ­ όπως άλλωστε και η Αθήνα.

Το όλο θέμα, πάντως, αναμένεται να παρουσιάσει έντονη κινητικότητα το επόμενο
διάστημα, καθώς η νέα δομή ενεργοποιείται σε 15 ημέρες και σχεδόν έναν μήνα
μετά (στις 21 και 22 Σεπτεμβρίου) οι υπουργοί Άμυνας της Συμμαχίας θα πρέπει
να κάνουν έναν «πολιτικό» απολογισμό στη Σύνοδό τους στο Τορόντο του Καναδά.