Σχολή της ντροπής

Είχε εκπαιδευτεί. Ο Νοριέγκα την εποχή της παντοδυναμίας του. Πέρασε κι αυτός από τη Σχολή του αμερικανικού Στρατού.

Η ψηφοφορία στην αμερικανική Βουλή για το κλείσιμο ­ στην ουσία ­ της Σχολής
Στρατού της Αμερικής προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις. Οι βουλευτές υπερψήφισαν
με 230 υπέρ και 197 κατά την τροποποίηση νόμου, βάσει της οποίας περιορίζονται
τα κεφάλαια που διατίθενται για την εκπαίδευση αξιωματικών από την Κεντρική
και τη Νότια Αμερική στο Φορτ Μπένινγκ της Γεωργίας, στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το όνομα της Σχολής έχει αμαυρωθεί εδώ και χρόνια. Οι κατηγορίες αναφέρουν ότι
ενθαρρύνει τις καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από ακροδεξιά
στρατιωτικά καθεστώτα στη Λατινική Αμερική. Ήταν η πρώτη νίκη για τις
ανθρωπιστικές και θρησκευτικές οργανώσεις που μάχονται μία δεκαετία για το
κλείσιμο της Σχολής. Ήταν μια πρώτη γεύση ήττας, όμως, για το αμερικανικό
υπουργείο Εξωτερικών, που διατείνεται ότι η «ύπαρξή της υποστηρίζει τον
αντικειμενικό στόχο, που είναι η ενίσχυση της σταθερότητας και των
δημοκρατικών θεσμών, καθώς και η μείωση των κρουσμάτων καταπάτησης των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

«Έστειλε ένα πολύ δυνατό μήνυμα στον Στρατό και την αμερικανική κυβέρνηση ότι
οι σχέσεις μας με τη Λατινική Αμερική πρέπει να στηριχθούν περισσότερο στις
αρχές της δημοκρατίας και την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και
λιγότερο στην ενίσχυση των στρατιωτικών δεσμών», υποστήριξε ο Μπιλ Σπένσερ,
αναπληρωτής διευθυντής του Γραφείου της Ουάσιγκτον για τη Λατινική Αμερική,
μίας μη κερδοσκοπικής ερευνητικής οργάνωσης.

Goodbye Panama

Έπειτα από έναν αιώνα στρατιωτικής παρουσίας στη Διώρυγα του Παναμά, ο
αμερικανικός Στρατός σφράγισε τις εγκαταστάσεις του στο Φορτ Κλάιτον και
ετοιμάστηκε για τελευταία φορά για την υποστολή της αστερόεσσας, εφαρμόζοντας
έτσι μερικούς από τους τελευταίους όρους της Συνθήκης των δύο χωρών του 1977.
Μεταξύ άλλων, η Συνθήκη μεταξύ Κάρτερ και Τορίγος (του τελευταίου στρατιωτικού
ηγέτη) προέβλεπε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ­ που παρέμειναν στον Παναμά από το
1903 προς υποστήριξη της ανεξαρτησίας του από την Κολομβία ­ πρέπει να
αποσύρουν όλες τις στρατιωτικές τους δυνάμεις και να παραδώσουν τον έλεγχο της
Διώρυγας έως τις 31 Δεκεμβρίου του 1999. «Από το 1903, οι ιστορίες μας και οι
μοίρες μας ήταν αλληλένδετες», τόνισε ο Αμερικανός διοικητής Τσαρλς Γουίλχελμ,
κατά την τελετή αποχώρησης στο στρατηγείο του Φορτ Κλάιτον.

Τόσο ο ίδιος όσο και άλλοι αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι λαθρέμποροι ναρκωτικών
και αντάρτες από τη γειτονική Κολομβία ενδεχομένως να επιχειρήσουν να
εκμεταλλευθούν το στρατιωτικό κενό που δημιουργείται με την αποχώρηση των
Αμερικανών στον Παναμά. «Υπερασπιστήκαμε τη Διώρυγα στη διάρκεια δύο
παγκόσμιων πολέμων, πολλών συγκρούσεων στην περιοχή και ενός Ψυχρού Πολέμου
που κράτησε δεκαετίες», δήλωσε ο στρατηγός Φίλιπ Κέσινγκερ.

Όμως, τα πράγματα δεν έγιναν ακριβώς έτσι για πολλούς στον Παναμά, και για τον
πρόεδρο Ερνέστο Περέζ Μπαλαντάρες. Οι Αμερικανοί ποτέ δεν συμμετείχαν ενεργά
στην προστασία της Διώρυγας. Αυτό ισχυρίζονται. «Η αμερικανική παρουσία
σχετίζεται ελάχιστα με την ασφάλεια και τη λειτουργία της Διώρυγας», δήλωσε ο
Μπαλαντάρες, υποδηλώνοντας τη θέση πολλών στη χώρα του, που βλέπουν τις
αμερικανικές βάσεις ως περιοχές εκπαίδευσης και επιχειρήσεων και τις εντάσσουν
στο ευρύτερο ­ στρατιωτικού χαρακτήρα ­ σχέδιο για την επίτευξη των επιδιώξεών
τους στη Λατινική Αμερική, τον Νότιο Ειρηνικό και την Ασία τον τελευταίο αιώνα..

Μαθήτευσε και ο Νοριέγκα

Το κληροδότημα του Ψυχρού Πολέμου συνεχίζει να αποτελεί βαρύ φορτίο για τη
Σχολή Στρατού, λόγω των στενών δεσμών της, στη διάρκεια του ’70 και του ’80,
με μερικά από το πλέον κατασταλτικά καθεστώτα της Λατινικής Αμερικής. Μόλις
πριν από τρία χρόνια, το Πεντάγωνο αποκάλυψε ότι από το 1982 ως το 1991 η
Σχολή χρησιμοποίησε εγχειρίδια εκπαίδευσης ­ γραμμένα στα ισπανικά ­ τα οποία
υπεδείκνυαν βασανισμό, εκβιασμό και εκτελέσεις στον αγώνα κατά των
κομμουνιστικών στασιαστικών ομάδων. «Η Σχολή της Αμερικής έχει εκπαιδεύσει
μερικούς από τους πιο αδίστακτους δολοφόνους, μερικούς από τους πιο στυγνούς
δικτάτορες…», υποστήριξε ο ρεπουμπλικανός Τζο Μόκλεϊ, εκ των εισηγητών της
τροπολογίας. Κατηγορίες για θηριωδίες και παραβιάσεις βαραίνουν πολλούς
αποφοίτους της ­ όπως η σφαγή έξι Ιησουιτών ιερωμένων, του μάγειρα και της
κόρης του στο Ελ Σαλβαδόρ το 1989 ­ μεταξύ των οποίων είναι και ο Μανουέλ
Νοριέγκα, πρώην δικτάτορας του Παναμά που έχει καταδικαστεί σε κάθειρξη 40
ετών για λαθρεμπόριο ναρκωτικών.