ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ένας κόσμος χωρίς ενόχους

Μια παράξενη αίσθηση συνοδεύει το τέλος αυτού του χρόνου (και, όπως μας
λένε, της χιλιετίας). Χρειάζονται, φαίνεται, ιδιαίτερα τραγούδια. Αποχαιρετιστήρια.

Λούτσιο Ντάλλα. Στον τελευταίο του δίσκο περιγράφει έναν «πόλεμο χωρίς ενόχους»

«Μις Κόσμος ’99»: έτσι θα λέγεται ο νέος δίσκος του νεαρού Ιταλού τραγουδιστή
Λιγκαμπούε, που θα κυκλοφορήσει στα μέσα Σεπτεμβρίου με νοσταλγικούς στίχους
και αντιπολεμικές αιχμές. Μια εβδομάδα αργότερα είναι η σειρά του Αντονέλλο
Βεντίτι με τον δίσκο «Αντίο εικοστέ αιώνα», ενώ θα έχει προηγηθεί η κυκλοφορία
του single «Σ’ αυτόν τον κόσμο που δεν μπορώ να καταλάβω». Στις 23 Οκτωβρίου
θα κυκλοφορήσει επίσης το νέο άλμπουμ του Μαξ Πετσάλι, μοναδικού
εναπομείναντος από το συγκρότημα 883, που θα έχει τίτλο «Χίλια ευχαριστώ» και
θα είναι αφιερωμένο κι αυτό στη χιλιετία που φεύγει. Όμως το γεγονός του
καλοκαιριού είναι χωρίς αμφιβολία ο νέος δίσκος του Λούτσιο Ντάλλα.

(«Ήταν σαν μια αστραπή/ εκεί ακριβώς, στη μέση τ’ ουρανού/ που είχε χρώμα μπλε
του κοβαλτίου/ κι ήταν λείος χωρίς ούτε μια ρυτίδα».).

Ο Ντάλλα έδινε πάντα σημασία στους αριθμούς. Ο πρώτος του δίσκος, που
κυκλοφόρησε το 1966, είχε τίτλο «1999» και το ομώνυμο τραγούδι περιέχεται σε
νέα διασκευή και στον νέο του δίσκο που θα κυκλοφορήσει στις 9 Σεπτεμβρίου.
Ήδη όμως από την περασμένη εβδομάδα οι ραδιοφωνικοί σταθμοί της Ιταλίας
μεταδίδουν το single «Τσάο», με το οποίο ο τραγουδοποιός αποχαιρετά τη
χιλιετία. Την αποχαιρετά με μια φωτογραφία που θυμίζει Φελλίνι και με μια φωνή
που ­ τι περίεργο! ­ δεν μοιάζει καθόλου με τη δική του.

(«Η πόλη από κάτω έμοιαζε με φάτνη/ τα φώτα της δύσης/ η γραμμή ενός
αεροπλάνου/ έκαναν τον κόσμο να φαίνεται ομορφότερος/ από την προσπάθεια των
ποιητών/ τους ημιμαθείς δημοσιογράφους/ τις πουτάνες και τους Κοσοβάρους».).

Σκοπίμως αλλοίωσα τη φωνή μου, είναι προφανές, λέει ο συνθέτης σε συνέντευξή
του στη «Ρεπούμπλικα». Το αγαπημένο μου παιχνίδι ήταν πάντα να
αυτο-ακυρώνομαι, να ακυρώνω την ίδια μου τη μνήμη. Προτιμούσα πάντα τα
πράγματα που δεν είναι προορισμένα να διαρκούν, ίσως γιατί εκείνα που διαρκούν
δημιουργούν επιπλοκές. Τι έγινε αυτόν τον χρόνο; Ποιος έχει την ευθύνη; Είναι
όλο και πιο δύσκολο να το πει κανείς, δέστε για παράδειγμα τον πόλεμο στο
Κόσοβο, έναν πόλεμο χωρίς ενόχους. Όλα αυτά που γίνονται γύρω μας συμβαίνουν
πραγματικά ή απλώς μας λέει κάποιος ότι συμβαίνουν; Και πώς να τα κλείσεις σ’
ένα τραγούδι, αν όχι ψαρεύοντας τις εικόνες που σε περικυκλώνουν;

(«Έπειτα κάποιοι άλλοι τύποι, περίεργοι/ άρχισαν να μετρούν τ’ αστέρια, τα
πρώτα που φάνηκαν/ ύστερα από τη φωνή μιας ηλικιωμένης που τους χαιρέτησε
όλους/ λέγοντας Τσάο».).

Αντίο στον αιώνα, αντίο στη σύγχυση που τον συνόδευσε. Ιδεολογίες δεν υπάρχουν
πια και το χειρότερο είναι να κάνεις το λάθος να τις αναζητείς εκεί που ήταν
κάποτε. Το ερώτημα που βασανίζει τον Λούτσιο Ντάλλα είναι: με ποιον να πας; Αν
είσαι ειρηνιστής κινδυνεύεις να γίνεις συνένοχος. Μα πώς να συνταχθείς μ’
αυτούς που βομβαρδίζουν;