Δάνεια τραπεζών: οι πονηρές παγίδες μιας ζωής… με πίστωση

Πολύ με διασκέδασε τελευταίως αυτή η διαφήμιση (τράπεζας) που κάνει μια
οικογένεια εκατομμυριούχους, χορηγώντας δάνειο ενός εκατομμυρίου σε κάθε ένα
από τα τέσσερα μέλη της! Κάθονται όλοι ­ πατέρας, μητέρα, γιος και κόρη ­
τρισευτυχισμένοι στο σαλόνι του σπιτιού τους και ονειρεύονται τι θα κάνει ο
καθένας με το εκατομμύριό του. Τελικά, τι μπορείς να κάνεις με ένα
εκατομμύριο; Μα σχεδόν… τίποτα ­ άντε, το πολύ να κάνεις… διακοπές! Που θα
τις ακριβοπληρώνεις επί δύο χρόνια.

Ασαφής και αόρατη η παγίδα της πιστωτικής τραπεζικής πολιτικής και
χρηματοδότησης εν Ελλάδι, γίνεται «συγκεκριμένη» αφού βρεθείς στον πάτο του
πηγαδιού ­ και μόνο αν θελήσεις να τραβήξεις τον επίδεσμο από τα μάτια σου και
να το δεις. Ελλειπτικός πάντα ο κύκλος της δανειοδότησης γράφεται και
διαγράφεται με μια μονοκονδυλιά. Και αγνοείς συνήθως ότι την κιμωλία την
κρατάς το δικό σου χέρι…

Ανήκω στους Έλληνες… οφειλέτες και με αφορούν τα «επικίνδυνα» σημεία της
ασαφούς ενημέρωσης, των παραπλανητικών διαφημίσεων, των «ψιλών γραμμάτων» στις
συμβάσεις και τα συμβόλαια, όλες, τέλος πάντων, οι μικρές και μεγάλες παγίδες
στις οποίες κι εγώ έπεσα. Με αφορούν, όσο σας αφορούν…

Δεν είχα πάρει ποτέ ξανά προσωπικό δάνειο ­ κι ελπίζω ότι δεν θα το ξανακάνω.
Όχι ότι δεν υπήρξαν κατά καιρούς δυσκολίες ή αναποδιές (συμβαίνει πάντα το
καλοκαίρι, στις γιορτές ή παραμονές σημαντικών γεγονότων), απλώς «έσπρωχνα»
πάντα τα πράγματα και κατάφερνα να μην είναι πλέον απαραίτητο.

Δεν τα κατάφερα φέτος ­ έπεσαν πολλά μαζί. Εξαναγκάστηκα να κινήσω τη
διαδικασία του προσωπικού δανείου. Και πίστευα ότι ήταν μάλλον απλό…

Είχε προηγηθεί η σχετική (ραδιοφωνική) πλύση εγκεφάλου. Το σποτ ανήκε στην
Τράπεζα Κύπρου που χορηγούσε, και μάλιστα τηλεφωνικά, ένα εκατομμύριο σε
όποιον το χρειαζόταν. Το μόνο που έπρεπε να κάνεις ήταν να πάρεις ένα νούμερο
με πολλά μηδενικά και πολλά οκτάρια, σε όποια στιγμή του 24ώρου ­ η τράπεζα
«ξενυχτούσε». Το δάνειο εμφανιζόταν ως το πιο γρήγορο, το πιο εύκολο και με το
μικρότερο επιτόκιο της αγοράς…

Ήταν βραδάκι, γύρω στις 8.30, όταν τηλεφώνησα. Μια ευγενική κυρία
(Χαραλαμποπούλου, αν δεν κάνω λάθος) απάντησε στην κλήση μου. Ρώτησε το όνομα
και τη διεύθυνσή μου αρχικά, αμέσως μετά ζήτησε το ΑΦΜ μου και πίστωση χρόνου
πέντε λεπτών ­ γιατί οι γραμμές ήταν πολύ φορτωμένες και δεν μπορούσε να
«μπει» στο πρόγραμμα του κομπιούτερ. Ξανατηλεφώνησα σε δέκα λεπτά και μίλησα
και πάλι με την ίδια. Τώρα μπορούσε να ασχοληθεί μαζί μου (είχε κάνει τον
πρώτο έλεγχο, δεν ήμουν σε καμία μαύρη λίστα). Με ενημέρωσε για τους τρεις
τύπους δανείων που χορηγεί η τράπεζα, το δάνειο σε ευρώ με κυμαινόμενο
επιτόκιο που εκείνη τη στιγμή ήταν μόλις 9,5% τον μήνα και η δόση στις 30.900
δραχμές τον μήνα (επί 24 μήνες), και τα άλλα δύο συμβατικά δάνεια σε δραχμές
με επιτόκιο 17,5% και 21% αντίστοιχα τον μήνα. Προτίμησα φυσικά το δάνειο σε
ευρώ, η κυρία μου εξήγησε ότι μέχρι το πρωί της επομένης θα είχαν την τελική
έγκριση ή όχι της τράπεζας ­ πιθανότατα είπε και το ίδιο βράδυ ­ και ξεκίνησε
η κανονική διαδικασία καταγραφής των στοιχείων μου.

Όφειλα να έχω μπροστά μου το τελευταίο εκκαθαριστικό της Εφορίας ­ αν δεν το
είχα πάρει, το αντίγραφο της φορολογικής μου δήλωσης, το Ε9, την αστυνομική
μου ταυτότητα. Οι ερωτήσεις άρχισαν να πέφτουν με τρόπο μεθοδικό και
συστηματικό και δεν αφορούσαν μόνο τις ετήσιες αποδοχές μου. Ξαφνικά βρέθηκα
να δίνω συνέντευξη. Πού μένω και πόσα χρόνια, αν είναι ιδιόκτητο το σπίτι,
πότε αγοράστηκε, πότε δηλώθηκε στο Ε9. Τι άλλα ακίνητα ή… αγροτεμάχια
υπάρχουν στο όνομά μου, πόσα ακριβώς τετραγωνικά και πού. Πόσα παιδιά έχω, τι
ηλικίες και αν πάνε σε ιδιωτικό ή δημόσιο σχολείο. Πού δουλεύω, ακριβή
ημερομηνία πρόσληψης και πού δούλευα πριν και πόσα χρόνια. Με ποιον είμαι
παντρεμένη, πού εργάζεται, πόσα χρόνια, τι εκκαθαριστικό έχει και τι
υποχρεώσεις προς άλλες τράπεζες. Ποιες πιστωτικές κάρτες διακινώ, όχι μόνο
εγώ, αλλά και ο σύζυγός μου (θα ήταν και ο εγγυητής του δανείου) και τι ποσά
χρεωνόμαστε κάθε μήνα για την καθεμία… Αν πήρα άλλο προσωπικό δάνειο από
άλλη τράπεζα, πότε το πήρα και πότε το ξεχρέωσα. Με την αφέλεια του…
άπειρου, δήλωσα τη «δανεισμένη» αγορά του αυτοκινήτου μου και τη μηνιαία
υποχρέωσή μου προς την ΤΕΦΙΝ. «Δεν δημιουργεί πρόβλημα αυτό», δήλωσε και η
κυρία «μας ενδιαφέρει να μην έχετε ενεργό άλλο προσωπικό δάνειο, όχι
καταναλωτικό». Και κλείσαμε με τη διαβεβαίωση ότι την επομένη θα είχα νέα από
την τράπεζα.

Πρωί πρωί χτύπησε το τηλέφωνο. Ένας κύριος με ενημέρωνε ότι το δάνειό μου είχε
εγκριθεί και μπορούσα να δηλώσω από ποιο κατάστημα ήθελα να το εισπράξω την
άλλη μέρα. Είπα: «Του Κολωνακίου» και μου έδωσε το όνομα και το τηλέφωνο μιας
αρμόδιας κυρίας ­ να μιλήσω μαζί της και να κλείσω ραντεβού. Μου απάντησε
τελικά ένας κύριος στη θέση της κυρίας. Ζήτησε να είναι μαζί και ο εγγυητής
(με το εκκαθαριστικό και την ταυτότητά του) και να κρατώ φυσικά μαζί μου το
εκκαθαριστικό, την ταυτότητά μου, το Ε9, έναν λογαριασμό της ΔΕΗ, το τελευταίο
αποδεικτικό μισθοδοσίας και μία υπεύθυνη δήλωση ότι δεν έχω ενεργό άλλο τέτοιο
δάνειο. Όλα υπήρχαν και ένιωσα μεγάλη ανακούφιση που δεν χρειαζόταν φορολογική
ενημερότητα (για καταναλωτικά ή προσωπικά δάνεια ύψους έως 1.500.000 δραχμών)
και θα γλίτωνα την ουρά στην Εφορία…

Δύο ώρες αργότερα ξαναχτύπησε το τηλέφωνο. Ήταν ο ίδιος κύριος. «Ξέρετε», μου
είπε διστακτικά, «για να εισπράξετε τα χρήματα, πρέπει να μας καταθέσετε και
μία τραπεζική ενημερότητα από την τράπεζα που χρηματοδότησε την αγορά του
αυτοκινήτου σας…». Ένιωσα ξαφνικά ένα κύμα οργής να με κατακλύζει «εσείς
είστε τράπεζα, δεν μπορείτε να ελέγξετε αν είναι φερέγγυος ή όχι ο υποψήφιος
πελάτης της;», ρώτησα κι εκείνος περισσότερο αμήχανος μου εξήγησε ότι το μόνο
που μπορούν να ελέγξουν οι τράπεζες, όλες μα όλες οι τράπεζες, είναι αν είναι
το όνομά σου στη «μαύρη λίστα» ­ τίποτε άλλο. Και όλα τα συμπληρωματικά
στοιχεία που ενδεχομένως ζητηθούν εξαρτώνται τελικά από όσα εσύ δηλώνεις! Με
δύο λόγια, μπορείς να έχεις δέκα ενεργά προσωπικά δάνεια, αλλά αν δεν τα
δηλώσεις να πάρεις και ενδέκατο. Μπορεί να έχεις στεγαστικό δάνειο,
χρηματοδότηση αυτοκινήτου και πέντε πιστωτικές κάρτες και αν δεν τα δηλώσεις
να μη σου ζητηθεί κανένα άλλο πιστοποιητικό φερεγγυότητας.

Δεν υπήρχε καμία πιθανότητα να έτρωγα δύο μέρες για μία τραπεζική ενημερότητα.
Απέσυρα τηλεφωνικά την αίτησή μου και την υποψηφιότητά μου ως πελάτισσα της
Τράπεζας Κύπρου, λέγοντάς του πολύ θυμωμένη ότι «το μόνο που δεν μου ζητήσατε
έως τώρα είναι την ημερομηνία θανάτου και τον τόπο ταφής των γονιών μου». Το
άλλο πρωί επισκέφθηκα την Εμπορική Τράπεζα της γειτονιάς μου ­ με το υπέρογκο
επιτόκιο. Όταν άκουσε τον λόγο τής εκεί παραμονής μου ο διευθυντής του
τμήματος δανείων, δεν… χάρηκε. Προσπάθησε μάλιστα να με αποτρέψει, αφού
«λείπουν πολλοί υπάλληλοι και θα χρειαστούν τουλάχιστον δεκαπέντε εργάσιμες».
Θα έλειπε, άλλωστε και ο ίδιος για πέντε μέρες ­ για ένα σεμινάριο ­ και
κανείς δεν θα τον αντικαθιστούσε… Βλέποντας ότι δεν… έφευγα, άρχισε να μου
απαριθμεί τα χαρτιά που απαιτούσε η τράπεζα. Τα ακούμπησα μπροστά του. Κοίταξε
πρώτα το εκκαθαριστικό της Εφορίας και η διάθεσή του άλλαξε… Μου έδωσε την
αίτηση, την συμπλήρωσα επιτόπου και έφυγα. Ήταν Παρασκευή. Το πρωί της
Δευτέρας εκείνος πραγματικά έλειπε, αλλά υπήρχε αντικαταστάτης. Που με
ενημέρωσε ότι το δάνειο εγκρίθηκε και μπορούσα έως το μεσημέρι να το εισπράξω…

Στη διαδικασία της είσπραξης τού παρά κάτι… ένα εκατομμύριο, μιλώντας με
τους αρμόδιους των συμβάσεων και δανείων, πληροφορήθηκα ανεπισήμως ότι η
Εμπορική Τράπεζα έχει υιοθετήσει από τα μεγαλύτερα επιτόκια σε προσωπικά
δάνεια και πιστωτικές κάρτες, γιατί στην ουσία τα θεωρεί μια «χαμένη» ιστορία,
μια υπόθεση με μεγάλο τραπεζικό ρίσκο, αφού στο μόνο που στηρίζεται είναι η
φερεγγυότητα των πελατών της και συχνά διαψεύδεται… «Δεν είναι όπως σε ένα
στεγαστικό που μπαίνει υποθήκη το ακίνητο», επέμενε να μου εξηγεί ο υπεύθυνος
για την τελική υπογραφή ­ λίγο πριν πάω στο ταμείο.

«Ο Έλληνας το μόνο που δεν διακινδυνεύει να χάσει είναι το σπίτι και το
αυτοκίνητό του! Στα προσωπικά δάνεια, δυσκολεύουμε, όσο γίνεται τον πελάτη,
αλλά δεν μπορείς να του κλείνεις και συνέχεια την πόρτα…».

Στο αγκίστρι της πιστωτικής κάρτας…

Ο καταναλωτής. Με μια κάρτα καταργείς τα μετρητά και ντύνεσαι σαν «πρίγκιπας»

Εν αρχή ην η… πιστωτική μου κάρτα. Χρόνια τώρα και βάσει κάθε φορά του
πιστωτικού μου ορίου, πληρώνω στις 24 κάθε μήνα, πέρα από το ποσό της
«ελάχιστης καταβολής» και ένα σημαντικό ποσό τόκων, που ποτέ έως σήμερα δεν
είχα απολύτως συνειδητοποιήσει.

Η παγίδα, στην οποία λίγο πολύ όλοι έχουμε πέσει, βρίσκεται ακριβώς εκεί ­
στην άγνοιά μας! Ψιλοξέρουμε τι χρωστάμε, αλλά δεν ξέρουμε γιατί το…
χρωστάμε. Ξέρουμε ότι αγοράζουμε, π.χ., κάτι με έκπτωση, αλλά αγνοούμε ότι
στην ουσία και με τον χρόνο χάνουμε την έκπτωση, πληρώνοντας υπέρογκους
ετήσιους τόκους.

Είχα και εγώ μαύρα μεσάνυχτα έως προσφάτως… Ποτέ μου δεν είχα καταλάβει τι
είναι τελικά αυτό το ΕΦΤΕ ­ 3% Ειδικός Φόρος Τραπέζης Ελλάδος ­ αλλά και το
επιπλέον ψιλό… ΕΦΤΕ 1,20%, που είναι πάλι εισφορά φόρου στην Τράπεζα της
Ελλάδος.

Ούτε τι είναι είχα καταλάβει, ούτε γιατί τα πλήρωνα, κάθε φορά που πλήρωνα τη
δόση της πιστωτικής μου κάρτας…

Άργησα να καταλάβω ότι η Τράπεζα της Ελλάδος μάς τα «παίρνει», έτσι κι αλλιώς,
με δύο τρόπους, ανεξάρτητα από ποια τράπεζα έχουμε δανεισθεί.

Ότι, τελικά, το επιτόκιο της πιστωτικής μου κάρτας (Visa Πίστεως) δεν είναι
μόνο 24% (της υπερημερίας φθάνει το 26,50%). Το ΕΠΕ βέβαια ­ αυτό μεταφράζεται
ως Ετήσια Πραγματική Επιβάρυνση ­ δηλώνεται χαμηλότερο (22,36%), αλλά αυτό δεν
μου λέει και πολλά αφού δεν… τηρείται! Όπως και να έχει, προσωπικά και με
βάση τον τελευταίο μου λογαριασμό πλήρωσα στην Πίστεως 16.473 δραχμές ως
χρεωστικούς τόκους καθυστερημένων οφειλών (θα άργησα κάποιες… ώρες) και 498
δραχμές για τον Ειδικό Φόρο Τραπεζικών Εργασιών (3%).

Σε μηνιαία βάση, έχω μόνο για την πιστωτική μου κάρτα μέση επιβάρυνση τόκων
που φθάνει τις 17.098 δραχμές. Επί δώδεκα μήνες, σύνολο 205.176 δραχμές ­ μόνο
για τους… τόκους!

Το υπερχρεωμένο αυτοκίνητο…

Τέσσερις ρόδες. Άλλη μία ευκαιρία για δανεισμό

Το απέκτησα προσφάτως (δύο μήνες πριν) και θα το «χρωστώ» για… 36! Με πλήρη
συνείδηση του τι έπραττα, αγόρασα το αυτοκίνητο της επιλογής μου, γνωρίζοντας
ότι υπήρχαν και πολύ χαμηλότερα επιτόκια άλλων χρηματοδοτήσεων, μα για άλλα…
αυτοκίνητα! Το ετήσιο επιτόκιο της ΤΕΦΙΝ την περίοδο της αγοράς ήταν 16,95%
(ατύχησα, σήμερα έπεσε στο 15,5%). Μας προέκυψε φυσικά και εδώ ΕΦΤΕ 3% και
1,20% εισφορά στην Τράπεζα της Ελλάδος, που πολλαπλασιαζόμενα με έναν περίεργο
τρόπο (με έναν συντελεστή) το επιτόκιό μου ανέβηκε από 16,95% σε 18,15%. Για
να μην μπερδευόμαστε και πολύ, με 20% προκαταβολή και 3.500.000 σε 36 μήνες,
θα πληρώσω συνολικά τόκους 1.050.000 δραχμές! Και για να το κάνουμε ακόμα πιο
απλό πληρώνω, κατά μέσον όρο, μόλις… 29.000 δραχμές σε τόκους κάθε μήνα ­
πέρα από το χρωστούμενο κεφάλαιο. Σε ετήσια βάση, 348.000 δραχμές! Κι αν
προσθέσουμε στη μηνιαία επιβάρυνση του αυτοκινήτου και το «καπέλο» της
πιστωτικής μου κάρτας, οι μηνιαίοι τόκοι μου ανέρχονται (μέχρι στιγμής) σε
46.098, ενώ οι ετήσιοι ξεπερνούν το μισό εκατομμύριο ­ 553.176 δραχμές!

Το «αναγκαίο» προσωπικό δάνειο…

Το κεραμίδι. Ο μεγάλος στόχος του Νεοέλληνα

Αυτό προέκυψε λίαν προσφάτως. Και πραγματικά ήταν τόσο αναγκαίο που το πήρα.
Θα σας περιγράψω παρακάτω τη διαδικασία, που τελικά ήταν μια… ταλαιπωρία,
εδώ θα εστιάσουμε στην πραγματικότητα των επιτοκίων. Πήρα το περίφημο δάνειο
του εκατομμυρίου, εν τέλει, από την Εμπορική Τράπεζα στις 7 Ιουλίου.
Εκατομμύριο είναι σχήμα λόγου, ποτέ δεν παίρνεις εκατομμύριο. Υπογράφεις για
ένα εκατομμύριο, αλλά στο χέρι παίρνεις ένα εκατομμύριο παρά… 37.000
δραχμές. Βλέπετε, οι τράπεζες έχουν έξοδα φακέλου και λειτουργικά έξοδα… Και
όλα τα έξοδά της, ο οφειλέτης τα πληρώνει ­ εργατοώρες, συναλλαγματικές,
μελάνι, ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ…

Κάθε 7 του μήνα, θα πληρώνω στην Εμπορική Τράπεζα 52.473 δραχμές. Επί 24
μήνες, σύνολο 1.259.352 δραχμές. Μείον το ποσό που εισέπραξα (963.000
δραχμές), μας απομένουν 296.352 δραχμές που είναι και η πραγματική μου
επιβάρυνση για το… εκατομμύριο. Οι μηνιαίοι τόκοι που προκύπτουν από την
επιβάρυνση του «προσωπικού» δανείου είναι μόλις… 12.348 και οι ετήσιοι
148.176 δραχμές. Κι αν τους προσθέσουμε στο σύνολο των τόκων της πιστωτικής
κάρτας και του χρεωμένου αυτοκινήτου, φθάνουμε αισίως τις 58.446 δραχμές τον
μήνα μόνο για τόκους ­ το συνολικό ετήσιο όφελος τόκων ανέρχεται πια στις
701.352 δραχμές!

Στην ουρά για τους λογαριασμούς ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΕΥΔΑΠ, μία ­ δύο πιστωτικές κάρτες, αλλά και… προσωπικά δάνεια!

Μακάρι να σταματούσε εδώ το κακό. Δύο ακόμη πιστωτικές κάρτες υπάρχουν στην
οικογένεια ­ «χρεωμένες» στο όνομα του Δημήτρη. Ο μέσος όρος των τόκων για τη
Visa της Εμπορικής είναι 11.000 δραχμές τον μήνα (132.000 τον χρόνο) και της
Mastercard 12.576 δραχμές τον μήνα ­ 150.948 τον χρόνο. Το φθηνότερο επιτόκιο
ανήκει στην τελευταία (18% το συμβατικό και 20,50% της υπερημερίας). Η
Εμπορική Τράπεζα δίνει συμβατικό επιτόκιο 23,2% και καθυστερημένων οφειλών
25,2%. Το ΕΦΤΕ και τα συναφή του έχουν παντού δυναμική παρουσία…

Για να ανακεφαλαιώσουμε, γιατί… ζαλίστηκα: για τρεις πιστωτικές κάρτες, μία
δανειοδότηση αυτοκινήτου και ένα προσωπικό δάνειο πληρώνουμε στην οικογένειά
μου τόκους της τάξεως 82.022 δραχμών τον μήνα ­ μόλις 984.264 τον χρόνο. Ένα
εκατομμύριο παρά κάτι δηλαδή… Το εκατομμύριο που πρόσφατα δανείσθηκα. Και
επιτέλους κατάλαβα γιατί το… χρειάσθηκα!