Ένα πείραμα απειλεί να καταστρέψει τον κόσμο

Έναν πυρηνικό επιταχυντή, ο οποίος σχεδιάστηκε για να αναπαραστήσει πιστά
τη θεωρία του Big Bang για τη δημιουργία του σύμπαντος, μελετούν εξονυχιστικά
φυσικοί από ολόκληρο τον κόσμο, γιατί υπάρχουν φόβοι πως ενδέχεται να
προκαλέσει «διαταραχές στο Διάστημα», οι οποίες πιθανόν να καταστρέψουν τη Γη.

Ένας τεχνικός στο Ινστιτούτο Brookheaven βάζει τις τελευταίες πινελιές στον επιταχυντή ιόντων

Σε ένα από τα πιο σημαντικά επιστημονικά κέντρα της αμερικανικής κυβέρνησης,
στα εργαστήρια BNL (Brookheaven National Laboratories), στο Λόνγκ Άιλαντ της
Νέας Υόρκης, οι επιστήμονες πέρασαν οκτώ χρόνια προσπαθώντας να κατασκευάσουν
ένα τεράστιο μηχάνημα, στο οποίο θα αναπαριστάται πλήρως η θεωρία του Big
Bang. Το μηχάνημα ονομάζεται RHIC (Relativistic Heavy Ion Collider) και
δημιουργήθηκε για να αναπαριστά τη σύγκρουση βαρέων ιόντων. Η πρώτη δοκιμή
έγινε την περασμένη εβδομάδα, οι πρώτες συγκρούσεις πυρήνων αναμένονται το
φθινόπωρο, ενώ στα τέλη του χρόνου και πάνω στην αλλαγή της χιλιετίας, το
μηχάνημα θα βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία.

Ωστόσο, την περασμένη εβδομάδα, ο διευθυντής του Brookheaven, John Marburger
πρότεινε και προχώρησε στη σύσταση μιας επιτροπής, η οποία αποτελείται από
διακεκριμένους φυσικούς και έχει στόχο να ελέγξει αν το όλο εγχείρημα θα
μπορούσε να αποδειχθεί καταστροφικό λάθος. Η απόφαση αυτή ήρθε ως συνέχεια
μιας σειράς από διαμαρτυρίες άλλων φυσικών, οι οποίοι υποστήριζαν πως υπήρχε
μια (μικρή μεν, αλλά αληθινή) πιθανότητα, το μηχάνημα (το πιο ισχυρό μηχάνημα
αυτού του είδους σε ολόκληρο τον κόσμο) να έχει τη δύναμη να δημιουργήσει μια
νέα μορφή ύλης (ονομάζεται «strangelets» στα αγγλικά) η οποία αποτελείται από
υποατομικά μόρια, που ονομάζονται «παράξενα υποθετικά σωματίδια» (strange quarks).

Η επιτροπή έχει ως αντικείμενο να ελέγξει την πιθανότητα, τα καινούρια
σωματίδια ύλης (τα strangelets), να έχουν τη δυνατότητα, άπαξ και
δημιουργηθούν, να ξεκινήσουν μια ανεξέλεγκτη αλυσίδα αντιδράσεων,
μετατρέποντας κάθε τι που αγγίζουν σε ακόμη πιο παράξενη ύλη. Η επιτροπή θα
εξετάσει επίσης μια ακόμη ­ λιγότερο πιθανή ­ εξέλιξη: τα συγκρουόμενα μόρια
να αποκτήσουν τόσο μεγάλη πυκνότητα, που να είναι σε θέση να δημιουργήσουν
μικρές μαύρες τρύπες, όμοιες με αυτές που υπάρχουν στο διάστημα. Πιστεύεται
πως μέσα στις μαύρες τρύπες δημιουργούνται τόσο ισχυρά μαγνητικά πεδία, που
συμπιέζουν κάθε τι που βρίσκεται τριγύρω. Η δημιουργία μιας τέτοιας τρύπας
πάνω στη Γη, θα ήταν καταστροφική.

Υπαρκτός κίνδυνος

Ο καθηγητής Bob Jaffe, διευθυντής στο Κέντρο Θεωρητικής Φυσικής του
Τεχνολογικού Ιδρύματος Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), ο οποίος συμμετέχει και στην
επιτροπή, υποστηρίζει πως ο κίνδυνος είναι μεν μικρός, αλλά υπαρκτός και δεν
μπορεί να αγνοηθεί. «Υπάρχουν φόβοι πως αυτή η παράξενη ύλη μπορεί να αλλάξει
τη δομή των πάντων, στο γύρω περιβάλλον. Το ρίσκο είναι απειροελάχιστα μικρό,
όμως η πιθανότητα να συμβεί κάτι εξαιρετικά παράξενο δεν είναι μηδενική».

Η κατασκευή του μηχανήματος RHIC κόστισε περί τα 175 δισ. δραχμές και, αν και
είναι σχεδόν έτοιμη, δεν έχουν αποφασίσει ακόμη να δοκιμάσουν τις εικονικές
συγκρούσεις ιόντων. Μέσα στον θάλαμο όπου θα γίνεται η σύγκρουση, άτομα χρυσού
θα απομονώνονται από τα εξωτερικά τους ηλεκτρόνια και θα οδηγούνται μέρα σε
τούνελ μήκους 2,4 μιλίων, καθώς δυνατοί μαγνήτες θα επιταχύνουν την κίνησή
τους μέχρι να φτάσει το 99,9% της ταχύτητας τους φωτός. Τα ιόντα στα δύο
τούνελ θα κινούνται με αντίθετη κατεύθυνση, έτσι ώστε η δύναμη της σύγκρουσης
να είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερη. Τη στιγμή της σύγκρουσης, η θερμοκρασία
που θα αναπτυχθεί θα είναι 10.000 φορές μεγαλύτερη από αυτή στην επιφάνεια του
ήλιου. Τέτοιου είδους συνθήκες εκτιμάται πως δεν έχουν υπάρξει ξανά από τότε
που δημιουργήθηκε το σύμπαν, πριν από 12 με 15 δισεκατομμύρια χρόνια δηλαδή.

Ειρηνική χρήση της διαστημικής τεχνολογίας

Ξεκίνησε χθες στη Βιέννη και θα διαρκέσει έως τις 30 Ιουλίου η διεθνής έκθεση
«UNISPACE-ΙΙΙ», η οποία φιλοδοξεί να προβάλει την ειρηνική χρήση της
διαστημικής τεχνολογίας «προς όφελος όλων όσων ζουν στον πλανήτη Γη». Ανώτατοι
κυβερνητικοί παράγοντες από τις χώρες-μέλη των Ηνωμένων Εθνών, διακυβερνητικές
οργανώσεις, εκπρόσωποι εταιρειών και επιστημονικών ιδρυμάτων που ειδικεύονται
στη διαστημική έρευνα θα συναντηθούν στη UNISPACE, προκειμένου να ανταλλάξουν
ιδέες και να συνθέσουν σχέδια δράσης για την πλήρη αξιοποίηση της διαστημικής τεχνολογίας.

Η χώρα μας εκπροσωπείται στην έκθεση από τον EUMESAT, τον διακυβερνητικό
οργανισμό που εγκαθιστά και διαχειρίζεται μετεωρολογικούς δορυφόρους για
λογαριασμό 17 ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Αυστρία, το
Βέλγιο, η Γερμανία, η Τουρκία και η Μεγάλη Βρετανία.

Μία καλοκαιρινή καταιγίδα

Μία καλοκαιρινή καταιγίδα ήρθε να ξαφνιάσει τους παραθεριστές στα χωριά του
Πηλίου, το Σαββατοκύριακο που πέρασε. Η νυχτερινή φωτογραφία απεικονίζει τη
Μηλίνα, ένα παραθαλάσσιο πηλιορείτικο χωριό, από την πλευρά του Παγασητικού,
με φόντο τους κεραυνούς.

Το Ίντερνετ έχει τον άγιό του

Αν του έλεγαν όσο ζούσε, πριν από 1.400 χρόνια, μάλλον δεν θα το πίστευε. Ο
Ισίδωρος της Σεβίλλης, άγιος της Καθολικής Εκκλησίας, θεωρείται ο
επικρατέστερος μελλοντικός προστάτης του Ίντερνετ γιατί βρισκόταν μπροστά από
την εποχή του και το έργο του συγκινεί όσους ασχολούνται με τον κυβερνοχώρο.

Άλλωστε, προστάτη άγιο έχουν όλοι: από τους κομμωτές μέχρι τους αρτοποιούς και
από τους αστροναύτες μέχρι τους γραμματείς. Γιατί να μην αποκτήσουν λοιπόν και
οι χρήστες του Ίντερνετ; Αυτό αναρωτιούνται θρησκευόμενοι δικτυωμένοι σε
Ευρώπη και Αμερική και έχουν ήδη βρει, έπειτα από εμπεριστατωμένη έρευνα, τον
πιο κατάλληλο υποψήφιο: ο Άγιος Ισίδωρος της Σεβίλλης, μοναχός που έζησε στην
ισπανική πόλη τον έκτο και έβδομο αιώνα μ.Χ., θεωρείται ο ικανότερος
εκπρόσωπος της Καθολικής Εκκλησίας για να προστατέψει και να καθοδηγήσει τα
πλήθη των πιστών κυβερνοσέρφερ…

Ο θόρυβος για τον Ισίδωρο έχει εξαπλωθεί τόσο πολύ, που έφτασε ακόμα και στα
αυτιά του Βατικανού. Πριν από λίγες μέρες, επίσημη ανακοίνωση της Καθολικής
Εκκλησίας διέψευσε την ανακήρυξη του Σεβιγιάνου ως προστάτη Άγιου. Παρ’ όλα
αυτά, οι σέρφερ επιμένουν…

Τον Ισίδωρο επέλεξαν αρχικά τα μέλη μιας καθολικής οργάνωσης, του
Παρατηρητηρίου για το Ίντερνετ, που ανήκει στο Παπικό Συμβούλιο για τις
Κοινωνικές Επιστήμες. Ρώτησαν ειδικούς του δικτύου, έμπειρους χρήστες
υπολογιστών και πρωτοπόρους του κυβερνοχώρου. Το έργο και η φιλοσοφία του
Ισίδωρου εκφράζουν με τον καλύτερο τρόπο τα ιδανικά του δικτύου. Ο μοναχός
ήταν από τους πιο καλλιεργημένους ανθρώπους της εποχής του και θεωρείται ως
ένας πολιτιστικός συνδετικός κρίκος μεταξύ της αρχαιότητας και του Μεσαίωνα.
Έγραψε εγκυκλοπαίδειες και λεξικά ­ με πιο γνωστό τις «Ετυμολογίες» ­ έδωσε
στη δουλειά του τη μορφή μιας βάσης δεδομένων, ενώ εισήγαγε μία νέα
επιστημονική μέθοδο σκέψης. Η πρωτοποριακή προσωπικότητά του ταιριάζει στους
σημερινούς «καλωδιωμένους», που νιώθουν ότι βρίσκονται στο κατώφλι μιας νέας
εποχής στην ιστορία.

ΙΧΝΗ

Πέντε κάρτες – φωτογραφίες της μαγευτικής φύσης στο Εθνικό Πάρκο Ανατολικής
Μακεδονίας-Θράκης, το οποίο ιδρύθηκε, στα χαρτιά, το 1996 και παραμένει ακόμη
στο έλεος της υποβάθμισης, διατίθενται δωρεάν από τα γραφεία του περιοδικού
«Οικοτοπία» (Φραγκίνη 7, Θεσσαλονίκη και Κολοκοτρώνη 31, Αθήνα).

«Υιοθετήστε μια θαλάσσια χελώνα» είναι το σύνθημα του Συλλόγου για την
Προστασία της Θαλάσσιας Χελώνας «Αρχέλων», για φέτος το καλοκαίρι και όχι
μόνο… Ο σύλλογος ξεκίνησε και φέτος μια εκστρατεία ενημέρωσης για όσους
παραθερίζουν στις ακτές και τις παραλίες ωοτοκίας της καρέττα-καρέττα, με
στόχο να προλάβει μοιραία λάθη αυτή την κρίσιμη περίοδο ωοτοκίας.