Οι αγορές εμπιστεύονται την ΟΝΕ και το ευρώ

Το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα έχει πάρει τον κατήφορο τις τελευταίες
εβδομάδες. Ωστόσο, οι αγορές πιστεύουν στην Οικονομική και Νομισματική
Ενοποίηση της Ευρώπης.

Η έλευση του ευρώ δημιούργησε μια μεγάλη ευρωπαϊκή οικονομία. Το κοινό νόμισμα λειτουργεί σαν μονωτικό της ευρωπαϊκής οικονομίας

Η μόνη εξήγηση για την κατακόρυφη πτώση στην υποστήριξη της ένταξης της
Βρετανίας στην ΟΝΕ ­ που καταγράφηκε σε πρόσφατες δημοσκοπήσεις ­ οφείλεται
κατά πάσα πιθανότητα στο γεγονός ότι το κοινό εξακολουθεί να κρίνει την
ποιότητα ενός νομίσματος με βάση την πορεία της ισοτιμίας του. Πριν από μερικά
χρόνια μερικοί οικονομολόγοι προσπάθησαν να διαπιστώσουν αν οι μεταβολές στους
οικονομικούς δείκτες ­ πραγματικά εισοδήματα, κατανάλωση, βιομηχανική
παραγωγή, ανεργία ­ μπορούσαν να εξηγήσουν τις μεταπτώσεις στην υποστήριξη της
κοινής γνώμης προς την κυβερνητική πολιτική: δεν βρήκαν σχεδόν καμία σχέση.

Ο μοναδικός παράγοντας που μπορούσε να εξηγήσει τις μεταβολές στον βαθμό
υποστήριξης της κοινής γνώμης στην κυβερνητική πολιτική ήταν η δύναμη της
στερλίνας. Όταν η στερλίνα ανέβαινε, ανέβαινε και η υποστήριξη προς την
κυβέρνηση. Όταν έπεφτε, καταγράφονταν πτώσεις της δημοτικότητας της κυβέρνησης
στις δημοσκοπήσεις.

Η αμερικανική επιρροή

Κατά συνέπεια υπάρχει μια πολύ απλή εξίσωση που μπορεί να εξηγήσει τη στάση
των Βρετανών απέναντι στο ευρώ: ένα ασθενές ευρώ σημαίνει ότι είναι ένα κακό
ευρώ. Το μόνο πρόβλημα με τους πολέμιους του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος
είναι το γεγονός ότι οτιδήποτε πέφτει μπορεί στο μέλλον να ανέβει.

Εξάλλου ο βασικός ηθικός αυτουργός για την αδυναμία του ευρώ είναι η αλματώδης
άνοδος των προσδοκιών για τις αναπτυξιακές προοπτικές της αμερικανικής
οικονομίας. Πέρυσι τον Νοέμβριο οι προβλέψεις για την ανάπτυξη της
αμερικανικής οικονομίας το 1999 μιλούσαν για ένα λογικό 2%. Φέτος τον Μάιο η
αντίστοιχη πρόβλεψη έχει φτάσει το 4%. Την ίδια περίοδο οι προβλέψεις για την
ανάπτυξη της οικονομίας στη ζώνη ευρώ αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω.

Η διεθνής ισοτιμία

Το ευρώ μπορεί να βρεθεί ακόμη χαμηλότερα. Θα ήταν όμως τουλάχιστον άκριτος
αυτός που θα έκρινε ένα νόμισμα με βάση της εξωτερική του τιμή και όχι την
εσωτερική του αξία.

Η Συνθήκη του Μάαστριχτ θέτει έναν ξεκάθαρο στόχο που συνδέεται με την
εσωτερική αξία του κοινού νομίσματος ­ τη σταθερότητα των τιμών. Δεν θέτει
όμως ένα στόχο για την εξωτερική του τιμή, δηλαδή την ισοτιμία του στις
διεθνείς αγορές συναλλάγματος. Και υπάρχει ένας σημαντικός λόγος για αυτήν την
απουσία: η εξωτερική τιμή ενός νομίσματος επηρεάζει την εσωτερική αξία του
μέσα από τη διαδικασία της μεταβολής των τιμών των εισαγόμενων προϊόντων.

Ένα νόμισμα που διολισθαίνει προκαλεί την αύξηση των τιμών των εισαγόμενων
προϊόντων και αυξάνει τον πληθωρισμό. Παράλληλα, όμως, κάνει τις εξαγωγές πιο
ανταγωνιστικές επιταχύνοντας τους ρυθμούς ανάπτυξης.

Εμπιστοσύνη στην ΟΝΕ

Παρ’ όλα αυτά, οι επιδράσεις αυτές εξασθενούν καθώς η οικονομία διογκώνεται. Η
έλευση του ευρώ δημιούργησε μια μεγάλη ευρωπαϊκή οικονομία. Το κοινό νόμισμα
λειτουργεί σαν μονωτικό της ευρωπαϊκής οικονομίας. Δημιούργησε μια ζώνη
νομισματικής σταθερότητας κάνοντας τα μέλη της λιγότερο ευάλωτα στις απότομες
διακυμάνσεις των ισοτιμιών.

Αν η αδυναμία του ευρώ έναντι του δολαρίου ήταν ένα σύμπτωμα γενικότερων
ανησυχιών για το μέλλον της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, τότε οι
αγορές θα έδειχναν αυτήν την ανησυχία μέσα από την αύξηση των αποδόσεων στα
μακροπρόθεσμα ομόλογα. Αυτό όμως δεν συμβαίνει.

Αν οι αγορές πίστευαν ότι η ΟΝΕ θα καταρρεύσει θα μεταχειρίζονταν με
διαφορετικό τρόπο τα ομόλογα των χωρών της ζώνης ευρώ. Οι διαφορές των
αποδόσεων μεταξύ των ισπανικών, των γερμανικών και των ιταλικών ομολόγων είναι
πολύ μικρές. Αυτό αποτελεί απόδειξη ότι επενδυτές και αγορές πιστεύουν ότι η
ΟΝΕ είναι ισχυρή και συμπαγής.