Στα ύψη οι τιμές των πρώτων υλών

Οι χώρες του ΟΠΕΚ έκλεισαν τη στρόφιγγα του πετρελαίου τον περασμένο Μάρτιο, μειώνοντας δραστικά την παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου. Η τιμή του «μαύρου χρυσού» απογειώθηκε…

Οι τιμές των κυριότερων εμπορευμάτων βρίσκονταν υπό πίεση τα τελευταία δύο
χρόνια. Η πτώση αυτή είχε ως αποτέλεσμα να διατηρηθεί σε πολύ χαμηλή επίπεδα ο
πληθωρισμός σε πολλές οικονομίες. Τις τελευταίες εβδομάδες, ωστόσο, οι τιμές
τους έχουν πάρει τον ανήφορο.

Πρώτο στην κούρσα αναδεικνύεται το πετρέλαιο. Η τιμή του αργού φλερτάρει τις
τελευταίες ημέρες με τα 20 δολάρια το βαρέλι και οι αναλυτές προβλέπουν ότι
αργά ή γρήγορα θα σπάσει αυτό το φράγμα. Κάποιοι προβλέπουν ότι η τιμή του
βαρελιού θα ξεπεράσει τα 25 δολάρια μέχρι το τέλος του έτους, δηλαδή μιλάνε
για μία επιπλέον αύξηση της τάξης του 25%. Η τιμή του «μαύρου χρυσού» έχει
κάνει ένα άλμα περίπου 73%, από το χαμηλότερο φετινό του επίπεδο των 11.37
δολαρίων που «χτύπησε» τον Φεβρουάριο.

Στο μεταξύ και οι τιμές κάποιων άλλων σημαντικών εμπορευμάτων για βιομηχανική
χρήση έχουν ανέβει σημαντικά. Η τιμή του χαλκού έχει αυξηθεί φέτος κατά 15%,
το αλουμίνιο έχει ανέβει κατά 12,8%, το νικέλιο κατά 44,1% και ο ψευδάργυρος
κατά 20,4%.

«Οι χαμηλές τιμές έγιναν παρελθόν τον Μάρτιο», λέει ο Τεντ Άρνολντ, αναλυτής
του τμήματος μετάλλων στον επενδυτικό οίκο Χάμπουργκ, στο Λονδίνο. Ωστόσο, δεν
σημειώθηκε ανάλογη κούρσα στις τιμές των αγροτικών προϊόντων, οι οποίες
συνέχισαν την πτωτική του πορεία.

Ανέκαμψαν οι οικονομίες

Ένας καθοριστικός παράγοντας για την αλματώδη αύξηση των τιμών των
βιομηχανικών εμπορευμάτων είναι, σύμφωνα με τους αναλυτές, η ανάρρωση πολλών
οικονομιών του πλανήτη από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση που ξέσπασε
τον Ιούλιο του 1997. «Τα στοιχεία για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη
δείχνουν ότι οι ρυθμοί θα είναι υψηλότεροι από αυτούς που προβλέπαμε πριν από
μερικούς μήνες», λέει ο Μάικλ Ρόθμαν, αναλυτής της επενδυτικής τράπεζας Μέριλ
Λιντς. «Την πρώτη χρονιά ανάκαμψης σημειώνεται πάντα μια αύξηση της ζήτησης
χαλκού και άλλων βασικών μετάλλων». Ωστόσο, υπάρχουν και κάποιοι άλλοι
παράγοντες που ωθούν υψηλότερα τις τιμές των εμπορευμάτων και θα συνεχίσουν να
τις ωθούν και τους επόμενους μήνες. Για παράδειγμα, η κούρσα του χαλκού τον
τελευταίο καιρό προκλήθηκε από μια σειρά ανακοινώσεων για τη περικοπή της
παραγωγής. Η εταιρεία Ασάρκο θα μειώσει την παραγωγή της κατά περίπου 7%. Ο
όμιλος Φελμπς Ντοτζ μειώνει την εξόρυξη χαλκού κατά 8%, ενώ η Μπρόκεν Χιλ της
Αυστραλίας θα κλείσει όλα τα ορυχεία της στις Ηνωμένες Πολιτείες, μειώνοντας
την παγκόσμια παραγωγή χαλκού κατά 1,7%.

Κάποιοι άλλοι παράγοντες είναι μάλλον προσωρινοί. Οι τιμές της βενζίνης
βρέθηκαν την περασμένη Τετάρτη στις Ηνωμένες Πολιτείες στο υψηλότερο επίπεδο
των τελευταίων 19 μηνών. Αυτή η αύξηση οφείλεται στο γεγονός ότι η πετρελαϊκή
εταιρεία Σινόκο ανακοίνωσε πως ένα τεχνικό πρόβλημα την ανάγκασε να κλείσει
ένα διυλιστήριό της, που παράγει 130.000 βαρέλια την ημέρα. Την περασμένη
εβδομάδα η τιμή του χαλκού αυξήθηκε κατά 3%, λόγω της απεργίας που είχαν
εξαγγείλει οι Καναδοί εργάτες στα ορυχεία χαλκού του Οντάριο. Με την
ανακοίνωση της αναβολής της απεργίας, η τιμή του χαλκού σημείωσε σημαντική πτώση.

Το πετρέλαιο έκλεισε στα 19,71 δολάρια την περασμένη Πέμπτη στην αγορά της
Νέας Υόρκης. Η άνοδος της τιμής του «μαύρου χρυσού» αποδίδεται κατά ένα μεγάλο
μέρος στην επιτυχία των χωρών του ΟΠΕΚ να τηρήσουν τη συμφωνία περικοπής της
παραγωγής. Η τιμή του πετρελαίου άρχισε να ανεβαίνει τον Μάρτιο, μετά τη
συμφωνία των πετρελαιοπαραγωγών χωρών να μειώσουν την παραγωγή. Τότε, πολλοί
αναλυτές αμφισβητούσαν έντονα την ικανότητα του ΟΠΕΚ να επιβάλει τη μείωση της
παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.

Ο Ρόθμαν της Μέριλ Λιντς σημειώνει ότι οι αναλυτές της αγοράς πετρελαίου
προέβλεπαν συμμόρφωση των χωρών του ΟΠΕΚ με τις αποφάσεις για την περικοπή της
παραγωγής κατά 70%. Ωστόσο, τον Μάιο η αποφάσεις για την περικοπή της
παραγωγής τηρήθηκαν κατά 93%. Η επιβεβαίωση αυτής της συμμόρφωσης ήταν αυτό
που χρειαζόταν το πετρέλαιο για να ξεκινήσει τη δεύτερη κούρσα του μέσα στο
1999. Η τιμή έπεσε τον Ιούνιο μέχρι και στα 16,34 δολάρια, για να ξεπεράσει
αργότερα τα 19,8 δολάρια.

Ο Ρόθμαν προβλέπει ότι η τιμή του πετρελαίου μπορεί να κλείσει φέτος στα 22
δολάρια το βαρέλι και προσθέτει ότι μεταξύ των σημερινών τιμών και των 22
δολαρίων θα πραγματοποιηθούν πωλήσεις. Ο Φρέντρικ Λέφερ, αναλυτής του οίκου
Μπέαρ Στερνς μιλάει για μια τιμή ανησυχητικά υψηλή ­ για 25 δολάρια το βαρέλι.

Μπορεί να ξεπεράσει τα 25 δολάρια

Η τήρηση των αποφάσεων του ΟΠΕΚ από τις χώρες-μέλη του και η επακόλουθη μείωση
των αποθεμάτων, τόσο αργού πετρελαίου όσο και των παραγώγων του, θα οδηγήσει
τις τιμές σε νέα ύψη, εκτιμά ο Λέφερ και προσθέτει: «Σύμφωνα με τους
υπολογισμούς μας, στην περίπτωση που η παραγωγή του ΟΠΕΚ διατηρηθεί στα 26
εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, τα αποθέματα στα τέλη της χρονιάς θα είναι
λιγότερα από αυτά που υπήρχαν στα τέλη του 1996. Το τελευταίο τρίμηνο εκείνης
της χρονιάς η μέση τιμή του πετρελαίου ήταν 24,56 δολάρια το βαρέλι και
έκλεισε το 1996 λίγο κάτω από τα 26 δολάρια». Το Αμερικανικό Ινστιτούτο
Πετρελαίου ανακοίνωσε την περασμένη Τετάρτη ότι τα αποθέματα αργού πετρελαίου
μειώθηκαν κατά 1,92 εκατομμύριο βαρέλια, στα 327,94 εκατομμύρια. Τα αποθέματα
βενζίνης μειώθηκαν κατά 4,4 εκατομμύρια βαρέλια, στα 216,38 εκατομμύρια. Η
κατάσταση στην αγορά πετρελαίου άλλαξε πολύ γρήγορα, με αποτέλεσμα να μην έχει
αναθωρηθεί ακόμη η επίσημη πρόβλεψη για τιμή στα 19,5 δολάρια το βαρέλι το
δεύτερο εξάμηνο του 1999, σημειώνει ο Λέφερ. Και προσθέτει: «Υπάρχει η
πιθανότητα να δούμε το πετρέλαιο στα 25 δολάρια ή ακόμη πιο υψηλά».

Οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό

Το άλμα της τιμής του πετρελαίου και των άλλων βιομηχανικών πρώτων υλών είναι
πολύ σημαντικό για τους επενδυτές, παρά το γεγονός ότι δεν πρόκειται να
προκαλέσει μακροπρόθεσμα σημαντικές επιπτώσεις στις τιμές καταναλωτή ή στον πληθωρισμό.

Η Κάθριν Κόουμπ, οικονομολόγος του οίκου Τζόελ Πόπκιν στην Ουάσιγκτον, είπε
ότι το άλμα της τιμής του πετρελαίου ­ και η επακόλουθη αύξηση των τιμών της
βενζίνης ­ την ανάγκασαν να προσθέσει 0,2 ποσοστιαία μονάδα στην πρόβλεψη για
τον φετινό δείκτη τιμών καταναλωτή. Από Δεκέμβριο σε Δεκέμβριο προβλέπει τώρα
ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί με μέσο ρυθμό 2,4%, υψηλότερα, σε σχέση με τον
περσινό 1,6%.

Ο ρυθμός αυτός είναι ανάλογος με το πληθωρισμό του 1997. Με αυτήν την έννοια
δεν αποτελεί αναζωπύρωση που πρέπει να προκαλεί ανησυχία.

Ωστόσο, η απροσδόκητη άνοδος του πληθωρισμού κατά τη διάρκεια κάποιου από τους
αμέσως επόμενους μήνες είναι αρκετή για να πείσει την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των
Ηνωμένων Πολιτειών να αυξήσει για άλλη μια φορά τα επιτόκια κατά 0,25
ποσοστιαία μονάδα.

Η αύξηση κατά 0,25 ποσοστιαία μονάδα που αποφάσισε στα τέλη Ιουνίου η FED
οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην άνοδο κατά 0,7% που σημείωσε ο πληθωρισμός τον
Απρίλιο στις ΗΠΑ.

Ο οικονομολόγος Ίαν Στέφερντσον εκτιμά ότι μια μέση τιμή του πετρελαίου στα 21
δολάρια τον Ιούλιο, θα αυξήσει την τιμή της βενζίνης κατά 1,28 δολάριο το
γαλόνι. Αυτή η αύξηση θα είναι αρκετή για να «τσιμπήσει» ο πληθωρισμός μισή
ποσοστιαία μονάδα.

Ο πληθωρισμός για τον Ιούλιο θα ανακοινωθεί στις 17 Αυγούστου, μία εβδομάδα
πριν από την επόμενη συνεδρίαση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας. «Αν ο δείκτης
τιμών καταναλωτή πραγματοποιήσει κάποιο άλμα εξαιτίας της ανόδου της τιμής του
πετρελαίου ή των τιμών των εμπορευμάτων, η FED θα αναγκαστεί και πάλι να
αναλάβει δράση…», προβλέπει ο οικονομολόγος Λόρενς Κάντλοου.