ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ Το πρόβλημα της αντισυνταγματικότητας των ΠΣΕ και η αντιμετώπισή του

Σημαντικό πρόβλημα φαίνεται να προκύπτει από την αναμενόμενη απόφαση του
Συμβουλίου της Επικρατείας που κρίνει αντισυνταγματική τη λειτουργία των
Προγραμμάτων Σπουδών Επιλογής στα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ.

Τρία είναι τα σημεία στα οποία ο εισηγητής εστιάζει τις αντιρρήσεις του για τη
συνταγματικότητα των ρυθμίσεων των προγραμμάτων αυτών: i) Ο τρόπος επιλογής
των υποψηφίων, ο οποίος διαφέρει από το ομοιόμορφο σύστημα εισαγωγής στην
τριτοβάθμια εκπαίδευση και επομένως προκαλεί ανισότητες. ii) Η ισότιμη
συμμετοχή στα προγράμματα αυτά Πανεπιστημίων και ΤΕΙ και iii) το γεγονός ότι
τα ΠΣΕ δημιουργήθηκαν με Υπουργική Απόφαση και όχι με Προεδρικό Διάταγμα. Η
εισήγηση του εισηγητή συμβαδίζει και με τις απόψεις της πλειοψηφίας της
πανεπιστημιακής κοινότητας, η οποία διαφωνεί με τη λειτουργία των προγραμμάτων αυτών.

Ένα πρακτικό ερώτημα που προκύπτει από την εξέλιξη αυτή είναι το τι θα συμβεί
με τους νέους που έχουν ήδη εγγραφεί σε Προγράμματα Σπουδών Επιλογής.

Πιστεύω ότι το ουσιαστικό πρόβλημα έγκειται στη χορήγηση πτυχίων σε όσους
παρακολουθούν τα Προγράμματα Σπουδών Επιλογής ισοτίμων με τα παραδοσιακώς
απονεμόμενα πτυχία. Το πρόβλημα αυτό μπορεί, πιστεύω, να αντιμετωπισθεί με
εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας και με τροποποίηση της Υπουργικής Απόφασης
που διέπει τα ΠΣΕ χωρίς να προκληθούν ανεπιθύμητες παρενέργειες.

Τη λύση προσφέρει ο Ν. 2413/1996 για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση. Το άρθρο 23
παρ. 7 του νόμου αυτού επιτρέπει στα Πανεπιστήμια και στα ΤΕΙ να οργανώνουν
εκπαιδευτικά προγράμματα και προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης, καθώς και
την αξιολόγηση και πιστοποίηση των παρεχομένων από τέτοια προγράμματα τίτλων
σπουδών. Εφαρμογή της διάταξης αυτής θα επιτρέψει σε όσους έχουν ήδη εγγραφεί
σε ΠΣΕ να συνεχίσουν τις σπουδές τους στα εκπαιδευτικά ιδρύματα στα οποία τα
προγράμματα αυτά λειτουργούν και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να αποφασίσουν για
τον τίτλο σπουδών που θα χορηγηθεί. Είναι αυτονόητο ότι ο τίτλος αυτός δεν
μπορεί να είναι ισότιμος με τα παρεχόμενα παραδοσιακά πτυχία. Μπορεί όμως να
δοθεί η δυνατότητα αναγνώρισης κάποιων από τα μαθήματα αυτά σε όσους από τους
φοιτούντες στα ΠΣΕ εισαχθούν σε Πανεπιστήμια ή ΤΕΙ με την συνήθη οδό των
γενικών εξετάσεων. Η ίδια λογική μπορεί να εφαρμοσθεί και σε όσα ΠΣΕ ιδρυθούν
στη συνέχεια, αφού, όπως φαίνεται, το υπουργείο Παιδείας επιμένει στην άποψή
του για λειτουργία των προγραμμάτων αυτών. Είναι, επίσης, σημαντικό να
τονισθεί ότι η προαναφερθείσα διάταξη του Ν. 2413/96 προβλέπει την έκδοση
Προεδρικού Διατάγματος (και όχι Υπουργικής Απόφασης) για την εφαρμογή της,
πράγμα που αντιμετωπίζει άλλη μία από τις αντιρρήσεις του Συμβουλίου της
Επικρατείας.Η υιοθέτηση της πρότασης που προανέφερα, πέραν της ουσιαστικής
αντιμετώπισης ενός δύσκολου προβλήματος, θα βοηθήσει και στην αποφυγή έντασης
μεταξύ της διοίκησης και του Συμβουλίου της Επικρατείας, ένταση η οποία δεν
βοηθά στη σωστή λειτουργία του κράτους.

Ο Ιωάννης Πανάρετος είναι καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
και πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας