Οι πρώτες ημέρες των νέων Αφορολογήτων

Αν κρατάτε ένα αεροπορικό εισιτήριο με προορισμό κάποια χώρα της Ευρωπαϊκής
Ένωσης ή βρίσκεστε μέσα σε ένα πλοίο καταμεσής της Αδριατικής με προορισμό την
Ιταλία, μην περιμένετε πλέον να περάσετε τις ώρες της αναμονής της πτήσης ή
κάποιες ώρες από το ταξίδι περιπλανώμενοι στα Καταστήματα των Αφορολόγητων
Ειδών. Για μεν τα πλοία, το πιθανότερο είναι να μην υπάρχει Κατάστημα
Αφορολόγητων Ειδών, ενώ για τα αεροδρόμια μπορεί να υπάρχουν ακόμα, αλλά δεν
αφορούν εσάς που ταξιδεύετε σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι «εκλεκτοί»
ταξιδιώτες που έχουν το δικαίωμα των αγορών είναι πλέον μόνο όσοι έχουν
προορισμό τρίτες χώρες. Για τους υπόλοιπους ταξιδιώτες που έχουν προορισμό τις
χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης η μπλε τιμή στο ταμπελάκι δεν είναι τόσο ελκυστική
όσο η κόκκινη. Η διαφορά τους είναι ότι η μεν μπλε είναι με φόρο, ενώ η
κόκκινη αφορολόγητη.

1η Ιουλίου

Από την 1η Ιουλίου 1999, οι τουρίστες στις 15 χώρες κράτη-μέλη δεν έχουν τη
δυνατότητα να αγοράζουν αφορολόγητα είδη, όπως πριν από την 30ή Ιουνίου 1999.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να κόβουν βόλτες στα καταστήματα που
βρίσκονται στα αεροδρόμια, τα αεροπλάνα, τα λιμάνια και τα επιβατικά πλοία.
Όμως, όπως έγινε γνωστό και στην ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών, «από
την 1η Ιουλίου τα Καταστήματα Αφορολογήτων Ειδών που λειτουργούν στα
αεροδρόμια, τα λιμάνια, τα αεροπλάνα και τα πλοία δεν επιτρέπεται να πωλούν
πλέον αφορολόγητα είδη στους ταξιδιώτες που έχουν προορισμό άλλο κράτος-μέλος
της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Αν μάλιστα νομίζετε ότι κάνοντας τον αδιάφορο μπορείτε
να επωφεληθείτε από τις φθηνές τιμές στα προϊόντα που πωλούνται στα Duty Free,
που προορίζονται για τις εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης χώρες, κάνετε λάθος. Οι
αρμόδιοι θα σας ζητήσουν την κάρτα επιβίβασης, για να διαπιστώσουν τον τόπο
προορισμού σας και να σας επιτρέψουν να αγοράσετε αφορολόγητα.

Ο θεσμός των Καταστημάτων Αφορολογήτων Ειδών, που είχε ξεκινήσει πριν από 51
χρόνια, στο Σάνον της Ιρλανδίας, όταν άνοιξε το πρώτο κατάστημα στο αεροδρόμιο
της Νοτιοδυτικής Ιρλανδίας, έκανε τον κύκλο του. Και παρ’ όλο που τα έσοδα σε
όλα τα Duty Free της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως δήλωναν οι εκπρόσωποι των
εταιρειών, ήταν σημαντικά και βοηθούσαν στο να συμπιέζεται ο κόσμος στις
μεταφορές με αεροπλάνα και πλοία, τελικά δεν ήταν ισχυρό επιχείρημα και δεν
επηρέασε στη διατήρησή τους εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αν και τον περασμένο χρόνο, από αρκετούς επιχειρηματίες είχαν διατυπωθεί
ενστάσεις για τις επιπτώσεις που η υλοποίηση της απόφασης θα δημιουργούσε,
όλες οι προτάσεις έπεσαν στο κενό. Και όσοι είπαν τότε ότι οι τιμές των ειδών
θα ανέβουν τουλάχιστον 15% έως 20%, επαληθεύτηκαν. Αυτό μπορεί κανείς να το
ανακαλύψει και στα ελληνικά ΚΑΕ, συγκρίνοντας τις τιμές στα ταμπελάκια των
προϊόντων που πωλούνται στα Duty Free. Έτσι, αν σκοπεύετε για παράδειγμα να
αγοράσετε μία κολόνια «Dolce Vita» του Dior και ταξιδεύετε εκτός της
Ευρωπαϊκής Ένωσης θα την αγοράσετε στην τιμή των 11.750 δραχμών, ενώ εντός της
Ένωσης 13.850 δραχμές, περίπου 18% ακριβότερα. Ενώ, αν προτιμάτε τον Kelvin
Klein η τιμή στο κόκκινο πλαίσιο για την κολόνια «Eternity» είναι 20.800
δραχμές και στο μπλε πλαίσιο, για τους ταξιδιώτες με προορισμό κάποια χώρα από
τις 15 κράτη-μέλη, η τιμή είναι 23.850 δραχμές, δηλαδή περίπου 15% ακριβότερη.

Από την 1η Ιουλίου 1999, τα ταξίδια όσων έχουν προορισμό τις χώρες εντός της
Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν συντροφεύονται από «φθηνές αγορές». Παρ’ όλα αυτά, όπως
δήλωσε ο επίτροπος οικονομικών υποθέσεων Μάριο Μόντι, πολλές από τις
διοικήσεις Καταστημάτων Αφορολογήτων Ειδών των χωρών της Ε.Ε. γνωστοποίησαν
τις αποφάσεις τους να περάσουν στην αντεπίθεση και να διατηρήσουν τις τιμές
των ειδών και αυτών που απευθύνονται στους ταξιώτες εντός της Ένωσης στα
σημερινά επίπεδα ή τουλάχιστον σε χαμηλά επίπεδα. Την ίδια στάση φαίνεται ότι
θα τηρήσουν και τα Ελληνικά Καταστήματα Αφορολογήτων Ειδών. Με ανακοίνωσή τους
γνωστοποίησαν «ότι εφαρμόζοντας την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα
συνεχίσουν κανονικά να πωλούν αφορολόγητα είδη προς τους επιβάτες που έχουν
προορισμό χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης» και έκαναν σαφές ότι θα
προσπαθήσουν να διατηρήσουν ελκυστικές τιμές και για τα είδη που απευθύνονται
σε επιβάτες με προορισμό τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν λοιπόν μέχρι πριν
από μία εβδομάδα, μια κούτα τσιγάρα που θα αγόραζε ένας επιβάτης κατά τη
διάρκεια ενός ταξιδιού από την Αθήνα προς το Παρίσι κόστιζε 5.500 δραχμές,
τώρα πια θα χρειαστεί να την αγοράσει ξοδεύοντας κάτι περισσότερο.

Στα πλοία

Και ενώ στους αιθέρες φαίνεται ότι πιστεύουν πως «το κέρδος είναι κάπου στη
μέση», στη θάλασσα, όπου και εκεί εντός των πλοίων πωλούνταν αφορολόγητα,
γίνεται λόγος για τη δημιουργία «προνομιακών ζωνών» στις οποίες θα συνεχιστούν
οι πωλήσεις με τη μορφή όμως των προσφορών. Και αυτό διότι, όπως λένε οι
εκπρόσωποι ακτοπλοϊκών ναυτιλιακών εταιρειών για αυτές, πλέον παύουν οριστικά
να υπάρχουν αφορολόγητα είδη, αφού τα περισσότερα δρομολόγιά τους προσεγγίζουν
μονάχα προορισμούς εντός Ένωσης. Μάλιστα, κάποιοι σκέφτονται ειδικές συμφωνίες
με τις προμηθεύτριες εταιρείες για την επίτευξη καλύτερων τιμών. Και όλα αυτά
έχουν έναν ουσιαστικό λόγο, αφού περίπου το 15% του συνολικού τζίρου των
εταιρειών καλύπτεται από τις πωλήσεις των αφορολόγητων ειδών.

Στη χώρα μας η απόφαση του υπουργείου Οικονομικών που αφορά την κατάργηση των
αφορολόγητων πωλήσεων στους ταξιδιώτες με προορισμό άλλο κράτος-μέλος της Ε.Ε.
τα Καταστήματα Αφορολογήτων Ειδών, «τα οποία ως εκ της θέσεώς τους διακινούν
αποκλειστικά επιβάτες με προορισμό άλλο κράτος-μέλος της Ε.Ε. παύουν να
ισχύουν». Τα εμπορεύματα στα καταστήματα θα πρέπει φορολογηθούν και να
διατεθούν χωρίς περιορισμούς στους προορισμούς εντός της Κοινότητας. Έτσι, θα
αγοράζουμε τα τσιγάρα όσο και στο περίπτερο και όλα τα αλλά είδη όσο και στα
καταστήματα. Φυσικά, ανάλογα με τη χώρα στην οποία θα βρίσκεται ο ταξιδιώτης
θα ψωνίζει φθηνά ή όχι κάποια είδη. Όμως, όποια τελικά και αν είναι η πολιτική
που θα ακολουθήσουν τα ΚΑΕ στις χώρες-μέλη, ένα είναι βέβαιο, ότι οι επόμενοι
μήνες θα είναι καθοριστικοί για την εξέλιξη των κερδών τους, αφού ένα μεγάλο
κομμάτι του συνόλου των πωλήσεών τους πραγματοποιείται εντός της Κοινότητας
και σύμφωνα με εκτιμήσεις προσεγγίζει το 50%. Μάλιστα, από στοιχεία της
European Travel Research Foundation προκύπτει ότι το 25%-35% των αρωμάτων και
των καλλυντικών που πωλήθηκαν μέσω των Καταστημάτων Αφορολογήτων Ειδών, ήταν
σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Υπάρχουν, όμως, και εκείνοι που θεωρούν ότι η παύση των αφορολογήτων ενδέχεται
να οδηγήσει σε αύξηση των πωλήσεων σε κατηγορίες ειδών που κάποιες χώρες είναι
ανταγωνιστικές έναντι άλλων. Ενώ άλλοι, όπως η εταιρεία Eyrotunel, της οποίας
το 40% των εσόδων προέρχονται από τα Καταστήματα Αφορολογήτων Ειδών που
βρίσκονται στα άκρα της σήραγγας της Μάγχης, δήλωσε ότι θα προβεί σε αύξηση
της τιμής των εισιτηρίων έως το 2001, αλλά και σε επέκταση του δικτύου των
καταστημάτων της λιανικής πώλησης. Κάτι αντίστοιχο ανακοίνωσε και η εταιρεία
ΑΒΒ, υπεύθυνη των βρετανικών αεροδρομίων. Πάντως, το επόμενο διάστημα είναι
βέβαιο ότι θα φανεί τελικά τι ακριβώς θα γίνει και εάν οι επιχειρηματίες
τελικά θα βρουν κάποια φόρμουλα που θα συνεχίσει με έναν ίσως «ειδικό τρόπο»,
τη συντροφιά των ταξιδιών και εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις «φθηνές αγορές».