[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Τώρα που η διαδικασία ειρήνευσης στη Γιουγκοσλαβία φαίνεται να προχωρεί, θα
πρέπει να δούμε με μεγαλύτερη νηφαλιότητα το θέμα της σχέσης εθνικής
κυριαρχίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η νηφάλια εξέταση της σχέσης αυτής
είναι ιδιαίτερα επιτακτική στην Ελλάδα καθώς, με ελάχιστες εξαιρέσεις,
φαίνεται να επικρατεί πλήρης σύγχυση γύρω από το θέμα ή και μια εντελώς
αναχρονιστική αντίληψη που εκφράζεται από κύκλους της Αριστεράς, και μάλιστα
της Αριστεράς εκείνης που θέλει να θεωρείται ευρωπαϊκή και δημοκρατική. Σ’ ένα
ενδιαφέρον του άρθρο στο «New York Review of Books» με τον τίτλο «Το Κόσοσβο
και το τέλος του εθνικού κράτους», ο πρόεδρος της Τσεχίας και γνωστός
διανοούμενος V. Havel έγραψε πρόσφατα ότι επιτέλους η ανθρωπότητα έφθασε στο
σημείο να αναγνωρίσει ότι η ανθρώπινη ύπαρξη είναι πολύ πιο σημαντική από το
κράτος και την εθνική κυριαρχία.

Πράγματι, στον σύγχρονο κόσμο των ολοένα και βαθύτερα αλληλοεξαρτώμενων
οικονομικών σχέσεων, είναι σημαντικό και μπορεί να θεωρηθεί ως δημοκρατική
κατάκτηση το γεγονός ότι η διεθνής κοινότητα εμφανίζεται να αποδίδει υψηλή
σημασία στην προστασία των ατομικών δικαιωμάτων και της ανθρώπινης
αξιοπρέπειας. Είναι σημαντική κατάκτηση η βαθμιαία εμπέδωση της αρχής ότι το
κράτος δεν είναι ελεύθερο ή μάλλον ασύδοτο να εγκληματεί εις βάρος των πολιτών
του, να παραβιάζει βάναυσα τα θεμελιώδη δικαιώματα χωρίς τιμωρία καλυπτόμενο
πίσω από την αρχή της εθνικής κυριαρχίας και το επιχείρημα ότι πρόκειται για
εσωτερική υπόθεση που δεν ενδιαφέρει την διεθνή κοινότητα. Αυτή η αντίληψη
εθνικής κυριαρχίας ανήκει, οφείλει να ανήκει, αμετάκλητα στο παρελθόν,
ιδιαίτερα για τις χώρες – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επικοινωνιακή
ολοκλήρωση με την άμεση μετάδοση της εικόνας των εγκλημάτων που διαπράττονται
στο όνομα της εθνικής κυριαρχίας ευαισθητοποίησε τους πολίτες και οδήγησε τις
πολιτικές ηγεσίες στην αποδοχή του αξιώματος, σύμφωνα με το οποίο η προστασία
της ανθρώπινης αξιοπρέπειας προέχει έναντι οποιασδήποτε αντίληψης εθνικής
κυριαρχίας. Αποτελεί επομένως αναχρονισμό για τις πολιτικές δυνάμεις να
παραμένουν προσκολλημένες σε μια ξεπερασμένη και τελικά αντιδημοκρατική
αντίληψη εθνικής κυριαρχίας…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.