Η δίκη Μάικροσοφτ αλλάζει την αγορά πληροφορικής

Μπιλ Γκέιτς. Ο πρόεδρος της Μάικροσοφτ θα βρεθεί σε δύσκολη θέση, αν η απόφαση του αμερικανικού δικαστηρίου είναι καταδικαστική για την εταιρεία του. Ίσως αναγκαστεί να «σπάσει» τη Μάικροσοφτ σε δύο ξεχωριστές εταιρείες, προκειμένου να μειωθεί η δύναμή της

Ύστερα από οκτώ μήνες καταθέσεων και μαρτυριών και εκατοντάδες ώρες δικαστικών
συνεδριάσεων, ολοκληρώθηκε η μεγαλύτερη δίκη στην αμερικανική ιστορία για
θέματα ανταγωνισμού. Παρά το γεγονός ότι η απόφαση τού δικαστηρίου δεν
αναμένεται πριν από τα τέλη Σεπτεμβρίου ­ και οποιεσδήποτε πιθανές κυρώσεις θα
εφαρμοστούν μετά δύο ή τρία χρόνια λόγω των αναμενόμενων ενστάσεων ­ πολλοί
αναλυτές της αγοράς πληροφορικής πιστεύουν ότι ότι η δικαστική διαμάχη βοήθησε
πολύ στη ριζική αναμόρφωση τής τεχνολογικής βιομηχανίας.

Ενοχλημένη από τις βαριές κουβέντες και την αποτελεσματική τακτική που
χρησιμοποίησε η κυβέρνηση στην αίθουσα του δικαστηρίου, η Μάικροσοφτ
αναγκάστηκε να χαμηλώσει τους τόνους. Αυτό, τουλάχιστον, υποστηρίζουν οι
αναλυτές της αγοράς πληροφορικής και τα στελέχη των εταιρειών του χώρου.

«Και μόνο το γεγονός ότι ότι πραγματοποιήθηκε η δίκη, επέφερε αλλαγές», λέει ο
Ουίλιαμ Κόβατσικ, πρώην νομικός σύμβουλος της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εμπορίου
που τώρα διδάσκει στη νομική σχολή του Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον. «Πολλοί είδαν
τη δίκη ως μία ευκαιρία, επειδή η Μάικροσοφτ δεν μπορούσε να αντιδράσει τόσο
αποτελεσματικά όσο στο παρελθόν».

Έχασε πελάτες

Η Κόμπακ και η Ντελ, οι οποίες για πολύ καιρό πουλούσαν ηλεκτρονικούς
υπολογιστές με εγκατεστημένο το λειτουργικό συστήματα Windows της Μάικροσοφτ,
αποφάσισαν να προσφέρουν τα κομπιούτερ τους, που λειτουργούν με το
ανταγωνιστικό των Windows σύστημα Linux.

Η Κόμπακ, την οποία η Μάικροσοφτ απείλησε το 1996 με την απώλεια όλων των
αδειών της για να πουλάει τα Windows, αν δεν συμφωνούσε να «προωθεί» τη μηχανή
αναζήτησης διαδικτύου Explorer της Μάικροσοφτ, προσφέρει τώρα την
ανταγωνιστική μηχανή αναζήτησης Netscape σε όλους τους προσωπικούς
ηλεκτρονικούς υπολογιστές που πουλάει στη λιανική αγορά.

Πάντως, η ΙΒΜ δεν σκέφτηκε καν να προκαλέσει τη Μάικροσοφτ στέλνοντας ένα
στέλεχός της για να καταθέσει στη δίκη. Και αυτό διότι η κερδοφορία του
τμήματος προσωπικών ηλεκτρονικών υπολογιστών της ΙΒΜ εξαρτάται από την τιμή
που την χρεώνει η Μάικροσοφτ για τα Windows.

«Ένας από τους βασικούς κανόνες της βιομηχανίας πληροφορικής ­ αυτός που λέει
ότι δεν προχωρούμε σε καμία ενέργεια που να προκαλεί τη Μάικροσοφτ ­ έχει
πλέον ακυρωθεί», λέει ο Ρομπ Έντερλε, αντιπρόεδρος της Γκίγκα Πληροφορικής,
μιας εταιρείας έρευνας αγοράς. «Τώρα, πολλές επιχειρήσεις που δεν επιθυμούσαν
να αναλάβουν κινδύνους», προκαλώντας τη Μάικροσοφτ, «τους αναλαμβάνουν».

Η αίσθηση που επικρατεί στην αγορά πληροφορικής ότι η Μάικροσοφτ είναι πλέον
μια τίγρις χωρίς δόντια ­ και κατά πάσα πιθανότητα θα παραμείνει έτσι για
αρκετά χρόνια ­ βοήθησε πολλές μικρές επιχειρήσεις να δημιουργήσουν συσκευές
που δεν βασίζονται στα Windows.

Η αγορά αλλάζει

Αναλυτές της αγοράς πληροφορικής υποστηρίζουν πως η δίκη ενθαρρύνει, μεταξύ
των οποίων και η Αμέρικα ον Λάιν, να χρησιμοποιήσει παραδοσιακό λογισμικό και
το Ίντερνετ, με τρόπο που η Μάικροσοφτ να μην μπορεί να αντιδράσει χωρίς να
προκαλέσει και πάλι τους ελεγκτές της κυβέρνησης για θέματα ανταγωνισμού.

Ακόμη και η ίδια η Μάικροσοφτ έχει αλλάξει την επιχειρηματική της στρατηγική.
Προσφέρει στον κατασκευαστή ηλεκτρονικών υπολογιστών Γκέιτγουεϊ 2000 τη
δυνατότητα να προσαρμόσει τη διαδικασία εκκίνησης των Windows με τέτοιο τρόπο,
ώστε να μπορεί να προωθήσει το δικό του σύστημα πρόσβασης στο Ίντερνετ.
Πρόκειται για μια ελευθερία που η Μάικροσοφτ είχε αρνηθεί στο παρελθόν να
προσφέρει στους κατασκευαστές ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Στις αρχές του 1999, επέτρεψε με μεγάλη μυστικότητα στην Ντελ να σβήσει το
σύμβολο της μηχανής αναζήτησης της Μάικροσοφτ, Explorer, από την αρχική οθόνη
των Windows ’98 στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές που πουλάει η Ντελ σε
επιχειρήσεις. Η απάλειψη αυτή απαγορευόταν για πολύ καιρό. Πιο πρόσφατα, η
Μάικροσοφτ έδειξε μεγαλύτερη προθυμία να διαπραγματευτεί με μεγάλους πελάτες
τις τιμές του λογισμικού της.

«Η Μάικροσοφτ είναι πλέον πολύ πιο πρόθυμη να καθήσει στο τραπέζι και να
διαπραγματευτεί τις τιμές της, αντί να κάθεται στο τραπέζι και να διατάζει»,
λέει ο Έντερλε.

Τι έγινε στη δίκη

Κατά τη διάρκεια της δίκης το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης και 19 γενικοί
εισαγγελείς υποστήριξαν ότι η Μάικροσοφτ παρενέβη τους νόμους περί υγιούς
ανταγωνισμού, απειλώντας τους ανταγωνιστές της σε μια προσπάθεια να
προστατεύσει το μονοπώλιο των Windows και να κυριαρχήσει στην αγορά λογισμικού
για το Διαδίκτυο Ίντερνετ.

Η Μάικροσοφτ υποστηρίζει ότι η συμπεριφορά της, αν και επιθετική, δεν
καταπάτησε τον νόμο. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι δεν διαθέτει μονοπώλιο με τα
Windows και ότι δεν ζημιώθηκε καμία από τις εταιρείες, τις οποίες κατηγορείται
ότι απείλησε.

Το ερώτημα είναι ποιος έπεισε καλύτερα τον δικαστή Τζάκσον. Αν ο Τζάκσον
καταδικάσει τη Μάικροσοφτ ­ όπως προβλέπουν και οι περισσότεροι νομικοί
αναλυτές ­ η κυβέρνηση μπορεί να του ζητήσει την επιβολή σκληρών κυρώσεων,
όπως τη διαίρεση της Μάικροσοφτ δε δύο ξεχωριστές εταιρείες ή τον εξαναγκασμό
της να αποκαλύψει τον μυστικό κωδικό των Windows στους ανταγωνιστές της.

Ωστόσο, οι προσπάθειες τής κυβέρνησης να εξασφαλίσει βαριές κυρώσεις εναντίον
τής Μάικροσοφτ μπορεί να εμποδιστούν από τις ριζικές αλλαγές που η δίκη
προκαλεί στην αγορά πληροφορικής, υποστηρίζουν οι νομικοί αναλυτές.

Η προσπάθεια της κυβέρνησης έχει ως κύριο στόχο την αποδυνάμωση της Μάικροσοφτ
και την ενίσχυση των ανταγωνιστών της. Πρόσφατα, ο Τζόελ Κλάιν, εκπρόσωπος του
αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης, κατηγόρησε την εταιρεία ότι χρησιμοποιεί
όλα τα τρικ που μπορεί να χρησιμοποιήσει κάποιος που διαθέτει ένα μονοπώλιο.
Τόνισε ότι η συμπεριφορά τής Μάικροσοφτ αποτελεί ένα σοβαρό πρόβλημα
ανταγωνισμού, που απαιτεί σοβαρές λύσεις.

Η Μάικροσοφτ δεν έχασε την ευκαιρία να υποστηρίξει ότι η κατάσταση στην αγορά
τεχνολογίας έχει αλλάξει λόγω της δίκης, αναφέροντας ως επιχειρήματα την
αύξηση της διείσδυσης στην αγορά του ανταγωνιστικού λειτουργικού συστήματος
Linux και τη διεύρυνση της βάσης των χρηστών της μηχανής αναζήτησης Netscape.

Η αμερικανική κυβέρνηση και οι ανταγωνιστές τής Μάικροσοφτ υποστηρίζουν ότι
αυτές οι αλλαγές είναι ασήμαντες και δεν ακυρώνουν μια πραγματικότητα, στην
οποία το λειτουργικό σύστημα της εταιρείας αποτελεί μονοπώλιο. Υποστηρίζουν
ότι, αν δεν ληφθούν μέτρα για τη μείωση της δύναμής της, η Μάικροσοφτ θα την
χρησιμοποιήσει για να τους συντρίψει.

Πολλοί αναλυτές της αγοράς πληροφορικής προβλέπουν ότι η δικαστική περιπέτεια
μπορεί τελικά να προκαλέσει στη Μάικροσοφτ αυτά που προκάλεσαν οι πολύχρονες
δίκες, για θέματα ανταγωνισμού, στην ΙΒΜ. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του
’70 η ΙΒΜ αμυνόταν στις δικαστικές επιθέσεις που της είχαν εξαπολύσει
αμερικανικό δημόσιο και ιδιώτες. Ουσιαστικά, τότε, τη διοίκηση της εταιρείας
είχε αναλάβει το νομικό τμήμα της ακολουθώντας μια πολύ προσεκτική πολιτική
έναντι των ανταγωνιστών της ­ ένας εκ των οποίων ήταν και μια μικρή τότε
εταιρεία, ονόματι… Μάικροσοφτ.

Ανάλογες κινήσεις κάνει σήμερα και η Μάικροσοφτ. Για παράδειγμα δεν αντέδρασε
στα επεκτατικά επιχειρηματικά βήματα της Αμέρικα ον Λάιν και της Netscape.