Αυτοί πήραν τις μίζες της Λίτον

Τα ονόματα των φυσικών προσώπων των εταιρειών – συμβούλων που πήραν την
προμήθεια των 12 εκατομμυρίων δολαρίων για τα συστήματα αυτοπροστασίας των
F-16, το 1993, έδωσε χθες τη νύχτα στη δημοσιότητα η αμερικανική εταιρεία Λίτον.

Πρόκειται για τον κ. Κωνσταντίνο Κωνσταντινίδη και τις εταιρείες Space Hellas
(που είναι και τώρα ο επίσημος αντιπρόσωπος της Λίτον στην Ελλάδα), Mati
Consultant International και Isabela International.

Η αμερικανική εταιρεία έδωσε τα ονόματα αργά το βράδυ (ώρα Ελλάδος) και αφού
μέχρι εκείνη την ώρα δήλωνε, μέσω του εκπροσώπου της, ότι θα έδινε τα ονόματα
των αποδεκτών της «μίζας» στην περίπτωση που η αμερικανική ή η ελληνική
κυβέρνηση το ζητούσαν.

«Εάν πάρουμε επίσημο αίτημα από την αμερικανική ή την ελληνική κυβέρνηση για
το θέμα αυτό, θα συμμορφωθούμε», είπε χαρακτηριστικά μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο
εκπρόσωπος της εταιρείας κ. Ράντι Μπέλοτ.

Ο εκπρόσωπος επανέλαβε όσα είχε πει πριν από λίγες ημέρες στα «ΝΕΑ» ο
υποδιευθυντής της Λίτον για θέματα σχέσεων με επενδυτές κ. Σπένσερ Ντέιβις,
ότι δηλαδή οι προμήθειες αυτές είναι πληρωμές σε εκπροσώπους της εταιρείας και
δεν αφορούν υποθέσεις δωροδοκίας Ελλήνων αξιωματούχων.

Υποστήριξε ακόμη ότι το πρόστιμο των 18,5 εκ. δολαρίων που επεβλήθη στην
εταιρεία από την αμερικανική Δικαιοσύνη, αφορά παρατυπίες στην τήρηση των
βιβλίων της εταιρείας και μη τήρηση κανονισμών για τη χρηματοδότηση πωλήσεων
στο εξωτερικό και όχι παράνομες συναλλαγές.

Ωστόσο, το υπερβολικό ύψος της προμήθειας, που πλησιάζει το 10% του
συμβολαίου, προκαλεί εύλογα ερωτηματικά κατά πόσον το ποσό αυτό ήταν στο
πλαίσιο μιας τρέχουσας εμπορικής αμοιβής. Κι αυτό, όπως έλεγαν στελέχη που
κινούνται στον χώρο των αμυντικών προμηθειών, επειδή οι συνήθεις προμήθειες
κινούνται γύρω στο 2%. Υπό αυτές τις συνθήκες, έλεγαν, για ένα συμβόλαιο ύψους
150 εκ. δολαρίων όπως αυτό που αφορούσε τα συστήματα αυτοπροστασίας των F-16,
θα έπρεπε να κυμαίνεται γύρω στα 3 εκ. δολάρια, δηλαδή το πολύ 900 εκ. δραχμές.

Επίσης αξίζει να σημειωθεί ότι στη δικογραφία που έχει σχηματιστεί από την
Εισαγγελία του Λος Άντζελες αναφέρεται ότι οι «μίζες» που δόθηκαν στους 4
Έλληνες αποδέκτες δεν καταγράφηκαν στα βιβλία της εταιρείας, παρά μόνο ως
«άλλα άμεσα έξοδα». Στη συνέχεια η Λίτον εμφάνισε το ποσόν των 12 εκ. δολαρίων
ως «εξωτερικές υπηρεσίες κομπιούτερ και υλικά». Όταν άρχισε η έρευνα, η Λίτον
αρνήθηκε στις δικαστικές αρχές ότι έδωσε προμήθειες. Στη συνέχεια, όταν
αναγκάστηκε να παραδεχθεί ότι πλήρωσε τις αμοιβές, επιχείρησε και πάλι να
παραπλανήσει τις αρχές, υποστηρίζοντας ότι τις έδωσε μόνο στη Space Hellas και
τη Mati.

Για την υπόθεση της Λίτον, που είχε απασχολήσει τη Βουλή και τον Τύπο κατά την
περίοδο των διαπραγματεύσεων το 1992 και το 1993, βρίσκεται σε εξέλιξη
προκαταρκτική εξέταση που έχει διατάξει ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Αθηνών
κ. Κολιοκώστας. Ήδη ο εισαγγελέας κ. Γεράκης έχει εξετάσει τον υπάλληλο της
Λίτον στην Ελλάδα κ. Ηλία Ευαγγέλου, τον τότε υπουργό Άμυνας κ. Ι.
Βαρβιτσιώτη, καθώς και τον υφυπουργό κ. Ι. Σταθόπουλο, ενώ προτίθεται να
καλέσει και αξιωματικούς που ήταν τότε στην Επιτροπή Αξιολόγησης. Οι
επικρίσεις που είχαν ακουστεί τότε είχαν εστιαστεί στο ότι η επιλογή των
συστημάτων της Λίτον είχε γίνει αν και το προϊόν της δεν ήταν πλήρως
ανεπτυγμένο. «Το είδαμε στον πάγκο» είχε δηλωθεί τότε από τους αρμόδιους
αξιωματικούς. Επίσης, για αρκετό διάστημα υπήρχε πρόβλημα με την άδεια
εξαγωγής, ενώ και το 1997, κατά την παράδοση, διαπιστώθηκαν προβλήματα. Έπειτα
από έναν χρόνο διαβουλεύσεων, διορθώσεων και σχετικών ελέγχων από το ΓΕΑ, το
σύστημα έγινε πλήρως αποδεκτό από την Πολεμική Αεροπορία. Αξίζει να σημειωθεί
ότι ο εκπρόσωπος της εταιρείας κ. Μπέλοτ επιβεβαίωσε επίσης ότι, όπως έχουν
γράψει «ΤΑ ΝΕΑ», η Λίτον έχει εκφράσει ενδιαφέρον (έχει, μάλιστα, ήδη στείλει
προσφορά) για την τοποθέτηση του ραντάρ αυτοπροστασίας που κατασκευάζει και
στα νέα 50 F-16 που θα αγοράσει τα επόμενα χρόνια η ελληνική πλευρά.

Πάντως, σύμφωνα με την εφημερίδα «Λος Άντζελες Τάιμς», το πρόστιμο που
επεβλήθη στη Λίτον δεν αφορά παράβαση του αμερικανικού νόμου «περί πρακτικής
διαφθοράς εξωτερικού» που απαγορεύει τη δωροδοκία ξένων για την εξασφάλιση συμβολαίων.

Η εφημερίδα, επικαλούμενη κυβερνητική πηγή, υποστηρίζει ότι από τα στοιχεία
που έχουν συγκεντρώσει οι αμερικανικές αρχές κατά τη διάρκεια της οκτάχρονης
έρευνας που έγινε στη Λίτον, δεν προκύπτουν τόσο σοβαρές κατηγορίες.

Τι λέει η αμερικανική δικογραφία

Στην αμερικανική δικογραφία αναφέρεται ότι ήδη από το 1992 η εταιρεία ATD είχε
συμφωνήσει να πληρώσει μίζες στους Έλληνες μεσάζοντες, προκειμένου να «δέσει»
το συμβόλαιο. «Κατά το 1992, η εναγόμενη εταιρεία ATD υποσχέθηκε να καταβάλει
σε τέσσερις Έλληνες μεσάζοντες προμήθειες επί της αξίας του συμβολαίου για τη
συνδρομή τους στην εξασφάλιση του συμβολαίου, με το οποίο η ATID ανέλαβε να
προμηθεύσει την Ελλάδα με ηλεκτρονικό εξοπλισμό για τα μαχητικά της
αεροσκάφη». Με πλαστές εγγραφές στα λογιστικά της βιβλία, η εταιρεία
προσπάθησε να καλύψει τις προμήθειες. «Η εταιρεία ATID έδρασε ως κύριο
συμβαλλόμενο μέρος για το συμβόλαιο ASPIS και τα πέντε προσαρτήματά του.
Μεταξύ Σεπτεμβρίου 1993 και Απριλίου 1997, στα λογιστικά της βιβλία
εμφανίζονται οι προμήθειες που είχαν καταβληθεί στους Έλληνες μεσάζοντες στην
κατηγορία εγγραφών “λοιπά άμεσα κόστη”. Από τον Μάιο του 1997, στα λογιστικά
βιβλία της ATID αρχίζουν να εμφανίζονται ψευδώς ως “εξωτερικές υπηρεσίες
κομπιούτερ” ποσά, που στην πραγματικότητα αποτελούσαν προμήθειες που είχαν
καταβληθεί στους Έλληνες μεσάζοντες». Στη διάρκεια ελέγχου πιστοποίησης του
συμβολαίου ASPIS, η ATID παρεμπόδισε το έργο των ελεγκτών, κάνοντας, μεταξύ
άλλων, ψευδή δήλωση για τα ποσά και τους παραλήπτες προμηθειών που κατέβαλε η
ATID για το συμβόλαιο ASPIS.

«Κατά τον Αύγουστο του 1993, η εταιρεία ATID δήλωσε στους ελεγκτές ότι δεν
είχε καταβάλει προμήθειες σχετικά με το συμβόλαιο ASPIS. Ύστερα από νέους
ελέγχους, τον Οκτώβριο του 1997, η ATID δήλωσε ψευδώς, ότι είχε καταβάλει
προμήθειες μόνο 4,3 εκατομμυρίων δολαρίων και μόνο στους Έλληνες μεσάζοντες
Mati και Space Hellas».

Πώς μοιράστηκαν οι προμήθειες

Ο καταμερισμός των προμηθειών ­ πάντως, όπως αναφέρεται στη δικογραφία ­ είχε
συμφωνηθεί ως εξής:

1) Με συμβόλαιο ημερομηνίας 1 Μαρτίου 1992, η εναγομένη ATD υποσχόταν να
καταβάλει προμήθεια 3% στους Έλληνες μεσάζοντες της Space Hellas για τη
βοήθειά τους στην εξασφάλιση του συμβολαίου ASPIS.

2) Με συμβόλαιο ημερομηνίας 1 Μαρτίου 1992, η εναγομένη ATD υποσχόταν να
καταβάλει προμήθεια 3% στον Έλληνα μεσάζοντα, Κωνσταντίνο Κωνσταντινίδη, για
τη βοήθειά του στην εξασφάλιση του συμβολαίου ASPIS.

3) Με συμβόλαιο ημερομηνίας 12 Σεπτεμβρίου 1992, η εναγομένη ATD υποσχόταν να
καταβάλει προμήθεια 4% στους Έλληνες μεσάζοντες της Isabella International για
τη βοήθειά τους στην εξασφάλιση του συμβολαίου ASPIS.

4) Με συμβόλαιο ημερομηνίας 8 Ιανουαρίου 1992, η εναγομένη ATD υποσχόταν να
πληρώσει 4-6% προμήθεια στους Έλληνες μεσάζοντες της Mati Consultants Limited
(Mati) για τη βοήθειά της στην εξασφάλιση του συμβολαίου ASPIS.

«Έχω συμβόλαιο, δεν πήρα ακόμα λεφτά», λέει η Space

Αρνήθηκε, με δήλωσή του στα «ΝΕΑ», ο επικεφαλής της Space Hellas κ. Δημ.
Μανωλόπουλος ότι έχει εισπράξει μέρος της προμήθειας που παραδέχθηκε ότι έδωσε
η Λίτον σε τέσσερα φυσικά πρόσωπα ή εταιρείες συμβούλων στην Ελλάδα.

Ο κ. Δημ. Μανωλόπουλος δήλωσε ωστόσο ότι η εταιρεία του έχει σύμβαση με τη
Λίτον από το 1992-93 για τα αντισταθμιστικά οφέλη της που προβλέπονται στο
συμβόλαιο για την αγορά των συστημάτων αυτοπροστασίας των F-16. Όπως είπε ο κ.
Μανωλόπουλος ­ που έχει ήδη κληθεί από τον κ. Γεράκη και έχει καταθέσει ­ για
την παροχή των υπηρεσιών προς τη Λίτον η εταιρεία του «θα πάρει αμοιβή που
έχει συμφωνηθεί». Ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχει εισπράξει τίποτε, αφού, όπως
είπε, υπήρχε σχετικός όρος που προέβλεπε την πληρωμή της αμοιβής «με την πλήρη
υλοποίηση του συμβολαίου των αντισταθμιστικών ωφελημάτων. Ακόμα βρίσκεται σε
εξέλιξη», είπε. Ο ισχυρισμός του πάντως έρχεται σε αντίθεση με την αμερικανική
δικογραφία για την υπόθεση.

Όσον αφορά τον κ. Κωνσταντίνο Κωνσταντινίδη, πηγές που γνωρίζουν τον χώρο των
προμηθειών ανέφεραν ότι πιθανώς να πρόκειται για γνωστό από παλιά έμπορο
αμυντικών υλικών που εκπροσωπούσε, παλαιότερα τουλάχιστον, και γερμανικές
εταιρείες κατασκευής πυροβόλων και υποβρυχίων. Μάλιστα κατ’ ορισμένους είχε
από παλιά σχέση με τη Λίτον, που πιθανώς έφθανε μέχρι τη δεκαετία του ’60.

Για τις άλλες δύο εταιρείες (Mati και Isabella) κανείς από τους εμπλεκόμενους
στις αγορές αμυντικού υλικού δεν γνώριζε κάτι.