Οι προσδοκίες αναβάλλονται

Απομακρύνεται για μετά τον Σεπτέμβριο η προοπτική μείωσης των επιτοκίων
χορηγήσεων και καταθέσεων, μετά τη σχετική συμφωνία στην οποία κατέληξαν χθες
η διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος και οι επικεφαλής των εμπορικών τραπεζών.

Την απόφαση αυτή, σύμφωνα με τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Λουκά
Παπαδήμο, επέβαλε η ανάγκη «να συνεχισθεί και να ενισχυθεί η αντιπληθωριστική
προσπάθεια». Έτσι, όπως ανέφερε σε δήλωσή του στα «ΝΕΑ», «μιλάμε πλέον για πιο
ανοιχτό ορίζοντα», όσον αφορά την προοπτική μείωσης των επιτοκίων, σε σχέση με
τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί για τις αρχές του φθινοπώρου. Όπως
διευκρίνισε, δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο μείωσης τον Σεπτέμβριο με Οκτώβριο,
αλλά αυτό θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις στο μέτωπο του πληθωρισμού.

Ανεπαρκής η συγκράτηση

Ο ίδιος άφησε, εξάλλου, ανοιχτό το ενδεχόμενο να ληφθούν πρόσθετα μέτρα για
τον περιορισμό της πιστωτικής επέκτασης, αφού τα αποτελέσματα των διοικητικών
μέτρων που έλαβε η τράπεζα τον Απρίλιο δεν φαίνεται να έχουν αποδώσει ακόμη
ικανοποιητικά αποτελέσματα. Συγκεκριμένα, τα στοιχεία της τράπεζας για το
δίμηνο Απριλίου – Μαΐου δείχνουν μία μικρή συγκράτηση της συνολικής πιστωτικής
επέκτασης προς τον ιδιωτικό τομέα, σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του έτους,
αλλά η συγκράτηση αυτή κρίνεται ανεπαρκής για την επίτευξη του ετήσιου στόχου
της τράπεζας. Ειδικότερα, μάλιστα, η καταναλωτική πίστη όχι μόνο δεν
συγκρατήθηκε, αλλά επιταχύνθηκε την ίδια περίοδο. Αυτή η εξέλιξη αποτελεί
βασικό παράγοντα που δυσχεραίνει τη συγκράτηση της συνολικής πιστωτικής επέκτασης.

«Η τράπεζα», δήλωσε ο κ. Παπαδήμος, «παρακολουθεί τις εξελίξεις και αν
απαιτηθεί θα λάβει τα αναγκαία μέτρα, για να επιτύχουμε τους στόχους μας».
Σύμφωνα με πληροφορίες, η τράπεζα θα περιμένει τα στοιχεία για την εξέλιξη της
πιστωτικής επέκτασης και τον Ιούνιο, που θα είναι διαθέσιμα σε 3 εβδομάδες,
πριν πάρει τις αποφάσεις της για τη λήψη ή μη πρόσθετων μέτρων.

Δυσχέρειες με τον πληθωρισμό

Σε σχέση με τον πληθωρισμό, ο κ. Παπαδήμος εξέφρασε την εκτίμηση ότι τον
Ιούνιο θα συγκρατηθεί μεταξύ 2,1% και 2,2% και ότι θα υποχωρήσει περαιτέρω τον
Ιούλιο. Όμως, ο ίδιος προσέθεσε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν αβεβαιότητες και
δυσχέρειες για την επίτευξη του τελικού στόχου της μονιμότερης υποχώρησης του
πληθωρισμού κάτω του 2% και την ικανοποίηση του σχετικού κριτηρίου σύγκλισης.
Οι δυσχέρειες αφορούν την αναμενόμενη μικρή τάση ανόδου του πληθωρισμού το
φθινόπωρο, επειδή τότε θα εξαλειφθούν οι θετικές επιπτώσεις της περσινής
μείωσης της φορολογίας των καυσίμων. Οι αβεβαιότητες έχουν σχέση με τον
πληθωρισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο οποίος παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα,
ιδίως στις τρεις χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις. Έτσι, ο στόχος που έχει
θέσει η κυβέρνηση για μείωση του πληθωρισμού στο 2,5% σε μέσα επίπεδα φέτος
εκτιμάται πλέον ότι ίσως δεν επαρκεί για την ικανοποίηση του σχετικού
κριτηρίου. Ενδεχομένως, θα χρειασθεί να μειωθεί περαιτέρω κατά 0,2-0,3 της
μονάδας, για να εξασφαλισθεί η αναγκαία απόσταση της 1,5 μονάδας από τον μέσο
πληθωρισμό των τριών χωρών με τις καλύτερες επιδόσεις.

Ζήτηση και ανταγωνισμός

Κατά τη συνάντηση, υπογραμμίσθηκε στους τραπεζίτες, εκ μέρους της Τραπέζης της
Ελλάδος, η σημασία που έχει η υποχώρηση του πληθωρισμού όχι μόνο για την
οικονομία, αλλά και για τα μεσοπρόθεσμα δικά τους συμφέροντα. Κι αυτό για να
πεισθούν να περιορίσουν τον ρυθμό αύξησης των δανείων τους.

Βεβαίως, η επέκταση της καταναλωτικής πίστης είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα
της έντονης ζήτησης, η οποία εκδηλώνεται παρά τα υψηλά επιτόκια (18% στα
προσωπικά δάνεια και 22,5% στις πιστωτικές κάρτες). Είναι, όμως, αποτέλεσμα
και του ανταγωνισμού των τραπεζών για τη διεκδίκηση μεγαλύτερων μεριδίων
αγοράς. Για την εξυπηρέτηση του στόχου τους αυτού οι τράπεζες αποδέχονται να
καταβάλουν οι ίδιες το κόστος που επιφέρουν μέτρα σαν αυτά που πήρε η Τράπεζα
της Ελλάδος τον Απρίλιο.

Η καθυστέρηση της αποκλιμάκωσης των επιτοκίων θα δημιουργήσει, πάντως,
πρόβλημα τον επόμενο χρόνο, όποτε και θα χρειασθεί να καλυφθεί μεγάλη
απόσταση, έως ότου διαμορφωθούν σε επίπεδα ανάλογα με τα επιτόκια του ευρώ.
Σχολιάζοντας το θέμα αυτό, ο κ. Παπαδήμος είπε ότι «ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο
επιβάλλεται η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, ώστε να γίνει ομαλότερα η μετάβαση
στη ζώνη του ευρώ».