Ανησυχία στην Κύπρο για τις νέες συνομιλίες

Είναι ίσως η πρώτη φορά που η Λευκωσία ανησυχεί σοβαρά από τη νέα προσπάθεια
επίλυσης του προβλήματος που έχει δρομολογηθεί από τα Ηνωμένα Έθνη, υπό την
εποπτεία, όμως, της ομάδας των οκτώ ισχυρότερων χωρών του κόσμου.

Σήμερα αρχίζουν στη Νέα Υόρκη οι κλειστές διαβουλεύσεις του Συμβουλίου
Ασφαλείας για την υιοθέτηση των δύο ψηφισμάτων για το Κυπριακό, τα οποία και
θα αποτελέσουν αφετηρία των εξελίξεων. Λευκωσία και Αθήνα τηρούν χαμηλούς
τόνους, αλλά στο διπλωματικό παρασκήνιο εργάζονται πυρετωδώς για να προλάβουν
πιθανό «εκτροχιασμό».

Αυτό που φοβούνται είναι η αλλαγή της βάσης (διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία)
των συνομιλιών και η εισαγωγή ­ έστω και από το παράθυρο ­ της
συνομοσπονδιακής βάσης (όπως προτείνει ο Ντενκτάς) προς συζήτηση. Το καμπανάκι
χτύπησε ο ίδιος ο Κόφι Ανάν, όταν αμέσως μετά τη συνάντησή του με τον Ρ. Κουκ
στο Λονδίνο (το Σάββατο) απέφυγε ­ αν και ρωτήθηκε συγκεκριμένα ­ να
κατονομάσει τη διζωνική ομοσπονδία ως βάση των συνομιλιών που θα συγκληθούν
από τον ίδιο. Αντίθετα μάλιστα, συμβούλευσε ότι οι συνομιλίες πρέπει να
διεξαχθούν «χωρίς τις δεσμεύσεις του παρελθόντος».

Είχαν όμως και άλλα προηγηθεί:

­ Ύστερα από ένα δραματικό θρίλερ στο παρασκήνιο, οι ηγέτες της G8 ανέτρεψαν
στην Κολωνία (20 Ιουνίου) όσα είχαν συμφωνήσει οι υπουργοί τους των Εξωτερικών
για το Κυπριακό. Στο τελικό ανακοινωθέν εισήγαγαν τη φράση «όλα τα θέματα στο
τραπέζι», που μάλλον επιτρέπει στον Ντενκτάς να θέσει την πρότασή του για συνομοσπονδία.

­ Η έκθεση του Κ. Ανάν για το Κυπριακό υπερτονίζει ­ κατά κυβερνητικές πηγές ­
το θέμα της πολιτικής ισότητας, που ενδιαφέρει την τουρκική πλευρά και
παραλείπει άλλα, που ενδιαφέρουν την ελληνοκυπριακή.

Τα προσχέδια εξάλλου με βάση τα οποία θα γίνουν οι διαβουλεύσεις στο Συμβούλιο
Ασφαλείας για τα δύο ψηφίσματα, διαμορφώθηκαν έτσι (από τις Ηνωμένες Πολιτείες
και τη Βρετανία) ώστε να αποτελούν μαστίγιο και καρότο. Ύστερα από έντονες
παρασκηνιακές ζυμώσεις, οι αρχές της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας με μια
κυριαρχία και μία ιθαγένεια επαναφέρονται στο ένα ψήφισμα, αλλά αποκλείονται
από το δεύτερο, το οποίο περιλαμβάνει το κείμενο που ενέκριναν οι Οκτώ στην
Κολωνία και ζητεί από τον Κ. Ανάν να καλέσει τις δύο πλευρές σε συνομιλίες.

Η κρισιμότητα της νέας φάσης υπογραμμίζεται από τα διακριτικά μηνύματα που
«διαρρέουν» προς την κυπριακή κυβέρνηση, ότι οι συνομιλίες του Οκτωβρίου θα
είναι ίσως από τις τελευταίες ευκαιρίες για να βρεθεί λύση στο Κυπριακό. Και
πως θα περάσει πολύς καιρός να ασχοληθούν εκ νέου «οι ισχυροί» αν αποτύχει και
αυτή η προσπάθεια.

Ο Ρ. Ντενκτάς ειδοποίησε και επισήμως τα Ηνωμένα Έθνη ότι δεν προτίθεται να
πάρει μέρος σε συνομιλίες, εκτός και αν αυτές γίνουν σε επίπεδο «κρατών». Το
Συμβούλιο Ασφαλείας όμως και οι Αμερικανοί συνεχίζουν… Οι τελευταίοι μάλιστα
αναμένουν συγκεκριμένα αποτελέσματα για να τα ανακοινώσουν στη Σύνοδο Κορυφής
του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, που θα γίνει
τον Νοέμβριο στην Κωνσταντινούπολη, παρόντος του προέδρου Κλίντον.

Σύμφωνα, μάλιστα, με πληροφορίες, οι Αμερικανοί συνδέουν ενδεχόμενες
επισκέψεις Κλίντον σε Άγκυρα και Αθήνα με το αν θα υπάρξει μέχρι τότε
σημαντική πρόοδος στο Κυπριακό.