Δρόμος με αγκάθια

Τα… αγκάθια που παρουσιάζονται κατά τακτά χρονικά διαστήματα στις
ελληνοαμερικανικές σχέσεις ­ αλλά και τα… πισώπλατα κτυπήματα των Αμερικανών
­ έχουν προκαλέσει κινητοποίηση στο υπουργείο Εξωτερικών. Έτσι, όσοι
εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα με τις σχέσεις Αθήνας – Ουάσιγκτον, έχουν πέσει
με… τα μούτρα στη δουλειά. Στόχος της ηγεσίας του υπουργείου είναι να
«ξεκαθαρίσει το τοπίο» των όποιων διαφορών.

Γ.Α. Παπανδρέου – Μιχ. Χρυσοχοΐδης. Η συνάντησή τους είχε σκοπό να δείξει ότι η κυβέρνηση δεν ολιγωρεί στο θέμα της τρομοκρατίας. Από την άλλη, ο πρέσβης των ΗΠΑ Ν. Μπερνς δήλωσε ότι δεν συμμερίζεται τις τουρκικές κατηγορίες

Αιτία αυτής της κινητικότητας ­ η οποία εκδηλώνεται πιο έντονα στο ακανθώδες
ζήτημα της τρομοκρατίας ­ είναι η εκτίμηση πως, στις νέες συνθήκες, ο ρόλος
των Ηνωμένων Πολιτειών είναι ακόμη πιο καθοριστικός.

Όπως εξηγούσε αρμόδιος διπλωμάτης, η τελευταία Σύνοδος Κορυφής της Ομάδας των
Οκτώ έδειξε πως οι διεθνείς σχέσεις ξεφεύγουν από τα έως τώρα παραδεκτά fora
και περνούν σε ένα «Διευθυντήριο» ­ όπου, όμως, το… πρώτο βιολί είναι οι Αμερικανοί.

Έτσι, στο «μικροσκόπιο» του υπουργείου Εξωτερικών έχουν μπει όλες οι
«ενοχλήσεις» που δημιουργεί τον τελευταίο καιρό στην Αθήνα η Ουάσιγκτον ­ με
στόχο την αντιμετώπιση, την εξορθολογικοποίηση και, τελικά, την εξάλειψή τους.

Τρομοκρατία

Το πρώτο βήμα έγινε ήδη με το θέμα της τρομοκρατίας, το οποίο και θέτουν
επιτακτικά σε όλες τους τις συναντήσεις με Έλληνες αξιωματούχους οι
Αμερικανοί. Ο Πρωθυπουργός, που έχει επιδείξει προσωπικό ενδιαφέρον για το
συγκεκριμένο ζήτημα, έχει στα χέρια του εισηγήσεις και αναλύσεις που δίδουν
έμφαση σε δύο στοιχεία: α) την αναποτελεσματικότητα της Ελληνικής Αστυνομίας
και β) την απροθυμία της ελληνικής κοινής γνώμης να υποστηρίξει μια εκστρατεία
καταπολέμησης της τρομοκρατίας.

Η προχθεσινή σύσκεψη στο υπουργείο Εξωτερικών, με τη συμμετοχή του Γιώργου
Παπανδρέου και του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, είχε στόχο εκτός των άλλων και να
επιδείξει προς «πάσα κατεύθυνση» ότι σε επίπεδο πολιτικής βούλησης,
τουλάχιστον, δεν υπάρχει ολιγωρία. Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρέσβης
στην Αθήνα Νίκολας Μπερνς επιχείρησε για άλλη μία φορά χθες να διασκεδάσει τις
πρόσφατες δηλώσεις του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Στη διάρκεια
συνάντησής του με τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών Γιάννο Κρανιδιώτη, ο Ν.
Μπερνς διαβεβαίωσε πως η Ουάσιγκτον δεν συμμερίζεται τις κατηγορίες της
Τουρκίας για υποστήριξη του ΡΚΚ από την Ελλάδα.

Ολυμπιακοί

Το ζήτημα της τρομοκρατίας, πάντως, εμπλέκεται εμμέσως και με άλλες
παραμέτρους των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι οι
περιορισμένες επενδύσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες ­ «μόνο η Χάγιατ ήρθε»,
τονίζουν ­ οφείλονται σε κάποιο βαθμό και στη «γραμμή» που έχουν πάρει από το
Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την «ασφάλεια» που υπάρχει στη χώρα μας.

Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν πως αντιστοίχως τα πράγματα προχωρούν πολύ αργά
και στην ελληνοαμερικανική επιχειρηματική συνεργασία εν όψει των Ολυμπιακών
Αγώνων του 2004. «Δεν προχωρούν οι συμμαχίες αμερικανικών εταιρειών με
ελληνικές», λένε, αφήνοντας όμως να εννοηθεί πως και το συνολικό εγχείρημα των
Ολυμπιακών Αγώνων δεν ακολουθεί ιδιαίτερα ταχείς ρυθμούς.

Ικανοποιημένο δηλώνει το υπουργείο Εξωτερικών και για τη συμφωνία αμυντικής
συνεργασίας που μόλις υπεγράφη. Υποστηρίζει ότι μετά μια δύσκολη
διαπραγμάτευση ­ στη διάρκεια της οποίας οι Αμερικανοί ζήτησαν μέχρι και…
φοροαπαλλαγή για τις κατασκευαστικές εταιρείες που αναλαμβάνουν έργα στις
βάσεις ­ η Ελλάδα κατάφερε να είναι η τρίτη χώρα, μετά τη Γερμανία και την
Πορτογαλία, από τις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ που έχει «εκσυγχρονισμένη συμφωνία».

Οι εξοπλισμοί

Αντιθέτως, η ενόχληση της Αθήνας για τη στάση των Αμερικανών στις προσπάθειες
της Ελλάδας να εξασφαλίσει εξοπλισμούς από τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι κάτι
παραπάνω από έντονη. Οι καθυστερήσεις και οι αναβολές είναι στην ημερήσια
διάταξη, οδηγώντας στην επιβολή ενός άτυπου εμπάργκο, που αίρεται κάθε φορά
μετά… κόπων και βασάνων. Οι Αμερικανοί επισήμως επικαλούνται λόγους
γραφειοκρατίας, αλλά στην Αθήνα θεωρούν ότι είναι ακόμη ένας τρόπος πίεσης και
«ισορροπίας» με τις τουρκικές επιδιώξεις.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη η Ελλάδα δεν έχει πάρει τους πυραύλους μακρού
βεληνεκούς αέρος εδάφους που έχει ζητήσει, μολονότι η Τουρκία έχει προμηθευτεί
τους ίδιους από το Ισραήλ. Για τον εκσυγχρονισμό των Φάντομ, οι Αμερικανοί
συνεργάστηκαν μόλις την τελευταία στιγμή, ενώ η υπόθεση των Πάτριοτ, που
υποτίθεται ότι έχει πάρει «πράσινο φως» από τον Απρίλιο, προχώρησε μόλις στις
αρχές Ιουνίου.

Πάντως, παρά τα προβλήματα που υπάρχουν στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις,
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν υποστηρίξει ότι αυτές βρίσκονται «στο καλύτερο
επίπεδο από ποτέ». Αντιστοίχως, στην Άγκυρα κάποιοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι
το τελευταίο διάστημα υπάρχει μεγαλύτερη προσέγγιση μεταξύ Αθήνας και
Ουάσιγκτον, γεγονός που θα έπρεπε να ανησυχήσει την τουρκική κυβέρνηση. Στο
υπουργείο Εξωτερικών είναι επιφυλακτικοί και συνεχίζουν τη «χαρτογράφηση» του πεδίου…