ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η κουλτούρα της φιλοξενίας

Σαν Ρεφούχιο. Μια συνοικία της πόλης του Μεξικού που φιλοξενεί διωκόμενους συγγραφείς

Ο Σάμπρι Χαμίτι είναι ποιητής και θεατρικός συγγραφέας από το Κόσοβο. Τον
περασμένο Σεπτέμβριο δέχθηκε επίθεση στην Πρίστινα, τραυματίστηκε βαριά,
έμεινε τρεις μήνες στο νοσοκομείο και στις 29 Μαρτίου κατάφερε να βγει από τη
χώρα και να φθάσει στη Γαλλία. Τώρα φιλοξενείται στο Μπλουα.

Ο Νταριούς Ασουρί είναι μεταφραστής και κριτικός λογοτεχνίας από το Ιράν. Αφού
δέχθηκε πολλές θανατικές απειλές από τους φανατικούς της πατρίδας του,
κατέφυγε τον περασμένο Αύγουστο στη Βέρνη. Η συνάδελφός του Φερσέτε Σαρί
φιλοξενείται από τον Απρίλιο στη Βενετία.

Ο Λατίφ Πεντράμ είναι ένας συγγραφέας και δημοσιογράφος από το Αφγανιστάν.
Πριν από λίγο καιρό, η βιβλιοθήκη που διηύθυνε πυρπολήθηκε από τους Ταλιμπάν
και 55.000 βιβλία παραδόθηκαν στην πυρά. Για να μην έχει την ίδια τύχη, ζήτησε
και βρήκε καταφύγιο στη γαλλική πόλη Σαιν-Λο.

Ο Ρολάντο Σάντσες Μεχίας και ο Ροχέλιο Σώντερς Τσίλε, δύο Κουβανοί
δημοσιογράφοι που τόλμησαν να υπερασπιστούν την ελευθερία της έκφρασης στην
πατρίδα τους, ζουν εδώ κι ένα χρόνο εξόριστοι στη Βαρκελώνη και το
Σάλτσμπουργκ, αντιστοίχως.

Ο Νγκουγιέν Τσι Θιεν, που απελευθερώθηκε το 1991 έπειτα από 27 χρόνια στα
στρατόπεδα συγκέντρωσης του Βιετνάμ, φιλοξενείται από αυτόν τον μήνα στη
γαλλική πόλη Καέν. Εκεί βάλθηκε να καταγράψει τους χιλιάδες στίχους που
συνέθεσε και έμαθε απ’ έξω στη φυλακή. Εκεί βρέθηκαν αυτή την εβδομάδα και
όλοι οι άλλοι πρόσφυγες διανοούμενοι για να λάβουν μέρος σε ένα σεμινάριο, που
οργανώθηκε από το Διεθνές Κοινοβούλιο των Συγγραφέων με θέμα «Η αντίσταση της
γλώσσας». Είχαν έτσι την ευκαιρία να συγκρίνουν τις εμπειρίες τους και τις
στρατηγικές της αντίστασής τους. Οι Κουβανοί, γράφει ο απεσταλμένος της
Λιμπερασιόν, εξήγησαν πώς σιγά σιγά απομονώθηκαν και περιθωριοποιήθηκαν από το
καθεστώς, που τους χαρακτήριζε «χίπις της κουλτούρας» και «νεαρούς
μηδενιστές». Ο Ασουρί έκανε διάκριση ανάμεσα σε δύο είδη λογοκρισίας: επί Σάχη
κινδύνευαν τα βιβλία του αλλά όχι η ζωή του, ενώ επί του ισλαμικού καθεστώτος
συμβαίνει το αντίθετο. Ο Μπασκίμ Σέχου, που έμεινε εννέα χρόνια στις φυλακές
της Αλβανίας, προτίμησε να μιλήσει για έναν άλλο μηχανισμό που εμποδίζει τη
δημιουργία: την αυτολογοκρισία.

Ο πολλαπλασιασμός των πόλεων-καταφυγίων, λέει ο γενικός γραμματέας του
Διεθνούς Κοινοβουλίου Κριστιάν Σαλμόν, δεν συνιστά απλώς μια πράξη αλληλεγγύης
αλλά και μια άλλη αντίληψη της δημοκρατίας και της συμμετοχής στα κοινά που
συνδέεται άμεσα με την ελευθερία της δημιουργίας. Άλλωστε, συμπληρώνει ο Ζακ
Ντεριντά, που είναι και αυτός ιδρυτικό μέλος του Κοινοβουλίου, «δεν υπάρχει
κουλτούρα που να μην ορίζεται ως κουλτούρα της φιλοξενίας. Ο συγγραφέας που
φιλοξενείται σε μια πόλη-καταφύγιο κάνει στην πόλη αυτή την τιμή να έλθει, να
γράψει και στην ιδανική περίπτωση να υπογράψει ποιητικά έργα που μαρτυρούν και
ταυτόχρονα εμπλουτίζουν την εμπειρία που εκλήθη να ζήσει».