Χαμόγελα στην οικονομία από τη λήξη του πολέμου

Η βουτιά του πληθωρισμού στο 2,4% τον Μάιο δημιουργεί τις συνθήκες για μείωσή
του στο 1,9% τον Σεπτέμβριο, λένε τώρα στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας.
Ακόμη, βλέπουν να απομακρύνεται το ενδεχόμενο να ληφθούν έκτακτα μέτρα για να
επιτευχθεί ο στόχος του 2% τον Δεκέμβριο

Νέο «σκηνικό» διαμορφώνεται τώρα στην ελληνική οικονομία με τη λήξη του
πολέμου στο Κοσσυφοπέδιο, καθώς και από τις ευνοϊκότερες προοπτικές
αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού που δημιουργούνται από τη μεγάλη ­ μη
αναμενόμενη ­ «βουτιά» στο 2,4% που σημείωσε τον Μάιο, από 2,8% που ήταν τον Απρίλιο.

Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν κλίμα αισιοδοξίας στο οικονομικό επιτελείο της
κυβέρνησης για την πορεία της οικονομίας τους επόμενους μήνες του 1999, που θα
είναι καθοριστικοί για την είσοδο της χώρας στην Οικονομική και Νομισματική
Ένωση. Κατά τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννο
Παπαντωνίου, διαμορφώνονται πλέον πιο ευνοϊκές προοπτικές για την εξέλιξη των
κρίσιμων οικονομικών μεγεθών, και ιδιαίτερα του πληθωρισμού, από τον οποίο θα
κριθεί σε μεγάλο βαθμό η υπόθεση της ΟΝΕ.

Τα δύο αγκάθια

Τα δύο «μεγάλα αγκάθια» που μέχρι τώρα αποτελούσαν τις κύριες απειλές για την
ελληνική οικονομία και δημιουργούσαν κινδύνους εκτροπής της από τους στόχους
που έχουν τεθεί για την ένταξή της στην ΟΝΕ, εμφανίζονται τώρα λιγότερο
απειλητικά, αν και οι αβεβαιότητες που προκαλούν δεν έχουν εκλείψει οριστικά
και ούτε προβλέπεται να γίνει αυτό στο άμεσο μέλλον.

Πρόκειται αφενός για τις επιπτώσεις από τον πόλεμο στο Κοσσυφοπέδιο στην
παραγωγή, τον τουρισμό, τις εξαγωγές και γενικά στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν
(ΑΕΠ). Αυτές μέχρι τώρα ήταν ο κυριότερος αστάθμητος παράγοντας των
μελλοντικών οικονομικών εξελίξεων και αιτία για τη μεγάλη ανησυχία που
επικρατούσε στους κόλπους του οικονομικού επιτελείου. Το μέγεθος αυτών των
επιπτώσεων θα είναι τώρα περιορισμένο λόγω της λήξης του πολέμου.

Το δεύτερο αγκάθι είναι η πορεία του πληθωρισμού, ο οποίος τουλάχιστον μέχρι
και τον Απρίλιο είχε ανεβάσει στα ύψη την αγωνία του οικονομικού επιτελείου
λόγω των πιέσεων που δέχονταν από την κούρσα ανόδου των διεθνών τιμών των
καυσίμων. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που τα αρμόδια στελέχη στο οικονομικό
επιτελείο έκαναν λόγο ακόμη και για το ενδεχόμενο λήψης, άμεσα και εντός του
καλοκαιριού, μέτρων μείωσης της έμμεσης φορολογίας για να επανέλθει ο
τιμάριθμος σε τροχιά εντός των αρχικών στόχων. Όμως τα «καλά νέα» που ήρθαν
για τον πληθωρισμό του Μαΐου και οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην αντιστροφή
της πορείας ανόδου των τιμών των καυσίμων, μεταβάλλουν το τοπίο στο μέτωπο του
πληθωρισμού. Έτσι τώρα στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας εκτιμούν ότι ο
πληθωρισμός μπορεί να πέσει ακόμη και στο 1,9% τον Σεπτέμβριο, ποσοστό που
δημιουργεί περισσότερη ασφάλεια για την επίτευξη του στόχου για 2% τον
Δεκέμβριο (2,5% σε μέσα επίπεδα).

Το βάρος του Κοσόβου

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που κάνουν οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου
Εθνικής Οικονομίας, το κόστος στην ελληνική οικονομία από τους βομβαρδισμούς
στο Κοσσυφοπέδιο θα είναι περιορισμένο και θα αντιστοιχεί σε απώλειες περίπου
0,2-0,3 ποσοστιαίων μονάδων στην αύξηση του ΑΕΠ. Ετσι τώρα το ΑΕΠ το 1999
προβλέπεται ότι θα σημειώσει αύξηση 3,2%-3,3%, ενώ αρχικά ­ πριν από την
έναρξη του πολέμου ­ προβλεπόταν ότι θα σημείωνε άνοδο 3,5%. Αυτό σημαίνει ότι
το συνολικό κόστος θα περιορισθεί τελικά γύρω στα 100 δισ. δραχμές από 200
δισ. δρχ. που προβλεπόταν αν ο πόλεμος διαρκούσε μέχρι και το τέλος του καλοκαιριού.

Σημειώνεται ότι με βάση τις προβλέψεις που έχουν κάνει στο υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας, αν ο πόλεμος συνεχιζόταν όλο το καλοκαίρι οι απώλειες στην αύξηση
του ΑΕΠ θα ανέρχονταν σε 0,5 ποσοστιαίες μονάδες. Έτσι η ετήσια αύξηση του ΑΕΠ
θα περιοριζόταν στο 3%. Αυτό θα οφειλόταν στις μεγαλύτερες επιπτώσεις που θα
προκαλούσε η επιμήκυνση της διάρκειας του πολέμου στις εξαγωγές της χώρας προς
τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην τουριστική κίνηση, καθώς και στην παραγωγή.

Πάντως καθοριστικές για το συνολικό κόστος που θα κληθεί να πληρώσει η
οικονομία από τις εξελίξεις στα Βαλκάνια είναι και οι επιπτώσεις στον
προϋπολογισμό, οι οποίες είναι υπαρκτές και αφορούν ιδιαίτερα το σκέλος των
δαπανών. Οι επιπτώσεις αυτές, παρότι ακόμη δεν έχουν μετρηθεί, εντοπίζονται
στις αυξημένες δαπάνες του προϋπολογισμού για την ανθρωπιστική βοήθεια που
προσφέρει η χώρα στους πρόσφυγες του Κοσσυφοπεδίου, καθώς και στις δαπάνες
συντήρησης και μετακίνησης των Ελλήνων στρατιωτών που βρίσκονται στην Αλβανία
για τον σκοπό αυτό.

Ο πληθωρισμός

Η πτώση του πληθωρισμού στο 2,4% τον Μάιο αναζωπυρώνει τις ελπίδες στο
οικονομικό επιτελείο για ταχύτερη αποκλιμάκωσή του στους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με το νέο χρονοδιάγραμμα πτώσης του πληθωρισμού που έχουν καταρτίσει
οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, προβλέπεται ότι τον
Ιούνιο θα σημειώσει νέα πτώση στο 2,2% και ότι τον Αύγουστο θα πέσει στο 2%.

Έτσι τον Σεπτέμβριο εκτιμάται ότι θα σπάσει το φράγμα του 2% και θα πέσει στο
1,9%. Εξέλιξη για την οποία, όπως τονίζουν κύκλοι του υπουργείου, «θα
δημιουργήσει την κατάλληλη ψυχολογία στην αγορά» για τη διατήρηση του
πληθωρισμού στα επίπεδα αυτά τους επόμενους μήνες μέχρι και τον Δεκέμβριο. Δεν
αποκλείουν μάλιστα ο πληθωρισμός να κλείσει τον Δεκέμβριο στο 1,9%, που
σημαίνει ότι σε μέσα επίπεδα θα βρίσκεται γύρω στο 2,5% (δηλαδή με τον
εναρμονισμένο δείκτη στο 2,3%). Ποσοστό το οποίο, σύμφωνα με τις προβλέψεις,
θα αποτελεί το όριο για την εκπλήρωση του κριτηρίου του πληθωρισμού.

Οι ίδιοι κύκλοι αναφερόμενοι στη βουτιά που έκανε ο πληθωρισμός τον Μάιο την
αποδίδουν, εκτός από την αποκλιμάκωση που σημειώνουν οι διεθνείς τιμές των
καυσίμων, και στα αποτελέσματα των συμφωνιών κυρίων κυβέρνησης και
επιχειρηματιών, τα οποία, όπως λένε, άρχισαν να εμφανίζονται στην αγορά. Οι
εξελίξεις αυτές, σύμφωνα με τους ίδιους παράγοντες, απομακρύνουν το ενδεχόμενο
λήψης πρόσθετων μέτρων με περαιτέρω μείωση των έμμεσων φόρων στα καύσιμα, αν
και, όπως σημειώνουν, το μέτρο αυτό θα συνεχίσει να αποτελεί για το οικονομικό
επιτελείο της κυβέρνησης το «κρυφό χαρτί» στην περίπτωση που χρειασθεί
παρέμβαση για να πέσει ο πληθωρισμός στο 2% τον Δεκέμβριο.

Όμως στην περίπτωση που συνεχισθεί και τους επόμενους μήνες του έτους η
αποκλιμάκωση που παρουσιάζουν οι διεθνείς τιμές των καυσίμων, τα αρμόδια
στελέχη του οικονομικού εκτιμούν ότι θα απομακρυνθεί ακόμη περισσότερο το
ενδεχόμενο λήψης έκτακτων μέτρων στους έμμεσους φόρους για τον πληθωρισμό.

Άλλωστε, όπως τονίζουν οι ίδιοι παράγοντες, στην χειρότερη περίπτωση, ακόμη
και αν ο πληθωρισμός δεν έχει επιτύχει τον Δεκέμβριο τον στόχο που απαιτείται,
υπάρχει ακόμη ένα χρονικό περιθώριο τριών μηνών μέχρι και τον Μάρτιο του 2000
για να επιτευχθεί. Και αυτό, γιατί η Ελλάδα θα υποβάλει την αίτηση για την
ένταξή της στην ΟΝΕ τον Φεβρουάριο – Μάρτιο του 2000, που σημαίνει ότι θα
κριθεί από τα αρμόδια κοινοτικά όργανα μέσα στην άνοιξη. Αυτό σημαίνει ότι
στην αξιολόγηση αυτή θα «μετρήσουν» τα μεγέθη όπως θα έχουν διαμορφωθεί τότε.

Όπως τονίζουν οι ίδιοι παράγοντες, οι τρεις τουλάχιστον μήνες που απομένουν,
από τον Δεκέμβριο μέχρι και τον Μάρτιο, είναι ικανό διάστημα για να γίνουν οι
κινήσεις που πρέπει από την πλευρά της κυβέρνησης, ώστε να διασφαλισθεί η
επίτευξη του στόχου.