ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρώπη των περιοδικών

Φιλοξενώντας την Μπιενάλε των ευρωπαϊκών πολιτιστικών περιοδικών, η Γένοβα
γίνεται για μία εβδομάδα η πιο ενδιαφέρουσα πόλη της ηπείρου.

«London Review of Books»: ένα από τα σημαντικότερα λογοτεχνικά περιοδικά της Ευρώπης

Είναι όλοι τους εκεί. Το «Times Literary Supplement», το «London Review of
Books» και το «Prospect» από τη Βρετανία. Το «Clarin» και το «Chimera» από την
Ισπανία. Το «Ler» και το «Tabacaria» από την Πορτογαλία. Τα «Cahiers du
cinema» και «Temps Modernes» από τη Γαλλία. Το «Merkur» και το «Musik und
Aesthetik» από τη Γερμανία. Το «Limes» και το «Micromega» από την Ιταλία. Και
πολλά ακόμη λογοτεχνικά, κινηματογραφικά, φιλοσοφικά, θεατρικά και μουσικά
περιοδικά από την Αυστρία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία, τη Δανία. Μερικά έχουν
μεγάλη κυκλοφορία, άλλα είναι υπερήφανα για τους 100 αναγνώστες τους. Θα
υπάρχουν ασφαλώς τίτλοι και από την Ελλάδα, αφού η έκθεση φιλοξενεί 15
περίπτερα, ένα για κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο στόχος αυτής της πανευρωπαϊκής συνάντησης, που άρχισε χθες και θα διαρκέσει
μέχρι την Κυριακή, είναι να εξεταστεί το μέλλον των πολιτιστικών περιοδικών
και να βρεθούν τρόποι επιβίωσής τους. Χωρούν στην Ιταλία περισσότερα από 1.000
τέτοια περιοδικά, στην Αγγλία και τη Γερμανία 1.500, στη Γαλλία 2.000; Υπάρχει
κοινό για όλα αυτά τα έντυπα; Μπορούν να βρουν στη σημερινή εποχή ένα ρόλο που
να μην είναι αμιγώς εμπορικός; Τι κινδύνους αντιμετωπίζουν από τη διάδοση του
Internet; Μ’ άλλα λόγια, ποια είναι η θέση της κουλτούρας στο τέλος του 20ού αιώνα;

Τα πράγματα έχουν αλλάξει από τότε που ο Μπενεντέτο Κρότσε έβγαζε σχεδόν μόνος
του την «Κριτική», ένα περιοδικό που μαγνήτιζε τους αναγνώστες του, σημειώνει
ο Εντουάρντο Σανγκουινέτι που άνοιξε τις εργασίες του συνεδρίου. Το πρόβλημα
που αντιμετωπίζει σήμερα όποιος θέλει να εκδώσει ένα πολιτιστικό περιοδικό δεν
είναι η χρηματοδότηση, αλλά η διανομή του. Και, βέβαια, η ταυτότητα του
εντύπου. Οι ειδικευμένες επιθεωρήσεις έχουν πάντα το κοινό τους και ένα λόγο
ύπαρξης, αλλά τα περιοδικά με μια ευρύτερη θεματολογία φαίνεται πως έχουν φάει
τα ψωμιά τους.

Και η πολιτική; Πώς εξηγείται ότι ένα περιοδικό γεωπολιτικής όπως το «Limes»
άγγιξε τα 100.000 τεύχη όταν αφιέρωσε ένα ολόκληρο τεύχος στο Κόσοβο; Στο
ενδιαφέρον του κοινού για την πολιτική επικαιρότητα οφείλεται άραγε το ότι τα
ιταλικά περιοδικά εκτόπισαν τα γαλλικά από την πρώτη θέση της κυκλοφορίας στην
Ευρώπη; «Δεν νομίζω», απαντά ο διευθυντής του «Micromega» Πάολο Φλόρες ντ’
Αρκάις. «Στους Ιταλούς δεν αρέσει ιδιαίτερα η σημερινή πολιτική κατάσταση.
Έχουν βαρεθεί την πολιτική ως θέαμα. Αυτό που τους προσφέρουμε εμείς είναι
θέματα ευρέος ενδιαφέροντος, όπως η κατάσταση της δικαιοσύνης, γραμμένα με ένα
ύφος πάντα αυστηρό αλλά όχι ακαδημαϊκό και επηρμένο. Για το μέλλον δεν είμαι
αισιόδοξος, γιατί διακρίνω μια πολιτιστική ισοπέδωση. Προς το παρόν όμως,
εξακολουθούν να υπάρχουν στρώματα του πληθυσμού που εννοούν να σκέπτονται. Και
το περιοδικό είναι ο ιδανικός χώρος για εμβάθυνση και προβληματισμό».