Άδειασε η Αγορά από τον φόβο της διοξίνης

Δευτέρα, ώρα 12.30 το μεσημέρι. Η Βαρβάκειος Αγορά στο κέντρο της Αθήνας είναι
άδεια. Λίγοι καταναλωτές κυκλοφορούν ανάμεσα στους πάγκους και ελάχιστοι είναι
αυτοί που σταματούν για να αγοράσουν κρέας.

Παρά το γεγονός ότι τα προϊόντα που πωλούνται είναι σχεδόν στην πλειοψηφία
τους ελληνικά, η σύγχυση των καταναλωτών είναι τέτοια που δεν τους αφήνει να
ψωνίσουν στην αγορά. «Η κίνηση στα κοτόπουλα έχει πέσει κατά 100%. Κανένας δεν
αγοράζει κοτόπουλο παρά το γεγονός ότι στη Βαρβάκειο πωλούνται μόνο ντόπια
κοτόπουλα και οι έλεγχοι που έχουν γίνει δεν έδειξαν κανένα κίνδυνο. Στα
κρέατα οι πωλήσεις έχουν επίσης μειωθεί κατά 70% περίπου. Ο κόσμος φοβάται
πολύ και δεν εμπιστεύεται ούτε τα ελληνικά προϊόντα», αναφέρει ο κ. Ανδρέας
Πλαστήρας, πρόεδρος της Βαρβακείου Αγοράς.

«Δεν ψωνίζουν»

Την ίδια εικόνα παρατηρούν και οι επαγγελματίες που διατηρούν τα κρεοπωλεία
τους στη Βαρβάκειο. «Ο κόσμος δεν ψωνίζει. Δεν ξέρουν οι περισσότεροι ότι τα
κρέατα που πουλάμε εδώ είναι κυρίως ελληνικά. Έχουν τη σφραγίδα που πιστοποιεί
ότι είναι ελληνικά και απόλυτα υγιεινά. Όμως ο κόσμος δεν έρχεται να ψωνίσει»,
τονίζει ο Λεωνίδας, υπάλληλος στο μαγαζί του κ. Κουφόπουλου μέσα στην Αγορά.

Πυροβολούν την Αγορά

«Δουλεύω 40 χρόνια στην Αγορά και έχω ξανασυναντήσει τέτοιες καταστάσεις»,
λέει με τη σειρά του ο Θανάσης Σταματελάτος, κόφτης. «Υπήρξε, κατά τη γνώμη
μου, μια μεγιστοποίηση του προβλήματος. Συνήθως ο πολίτης δεν ψάχνεται. Δεν
καταλαβαίνει τι τον συμφέρει. Στην προκειμένη περίπτωση δεν έρχεται καθόλου
εδώ, ενώ το πρόβλημα υπάρχει μόνο για τα τυποποιημένα προϊόντα, αυτά που
προέρχονται από μεγάλες εταιρείες. Είναι κρίμα να πυροβολούν την Αγορά και
αυτή να υφίσταται τρομερές πιέσεις. Η πτώση της αγοραστικής κίνησης έχει πέσει
κατακόρυφα. Αγγίζει το μηδέν. Ψωνίζουν μόνο οι Αλβανοί και αυτοί που δεν
ξέρουν τίποτα από την ελληνική πραγματικότητα», συμπληρώνει.

Στα ψητοπωλεία

Χαρακτηριστικό παράδειγμα του κλίματος που επικρατεί είναι το γεγονός ότι στο
Ηράκλειο ο τζίρος σε ψητοπωλεία και κρεοπωλεία έχει πέσει κατακόρυφα, ενώ οι
ντόπιες μονάδες της περιοχής δεν μπορούν να διοχετεύσουν τις προβλεπόμενες
ποσότητες στην αγορά.

Στα σούπερ μάρκετ

Στα σούπερ μάρκετ η κατάσταση δεν διαφοροποιήθηκε. Ο συνήθης αριθμός πελατών
που τα επισκέπτεται κάθε Δευτέρα έκανε και χθες τη βόλτα του σε αυτά. Επίσημα
στοιχεία από τον ΣΕΣΜΕ για το πόσο έπεσαν οι πωλήσεις των κοτόπουλων δεν
υπάρχουν ακόμα. «Υπάρχει μια μεγάλη επιφυλακτικότητα σχετικά με τα κοτόπουλα
αλλά και γενικά με όλα τα προϊόντα που προέρχονται από το Βέλγιο. Ο κόσμος
μάλιστα δεν ψωνίζει ούτε προϊόντα που προέρχονται από άλλες χώρες της Ευρώπης.
Ο κόσμος ρωτάει, ψάχνει τις ταμπέλες, κοιτάζει εξονυχιστικά τη χώρα προέλευσης
του κάθε προϊόντος. Είναι πολύ νωρίς για να έχουμε συγκεκριμένα στοιχεία
σχετικά με την αγοραστική κίνηση. Αριθμοί δεν υπάρχουν. Έχουν γίνει οι
αποσύρσεις όλων των προϊόντων που τυχόν είναι επικίνδυνα», λέει ο διευθυντής
ποιοτικού ελέγχου του σούπερ μάρκετ Α-Β Βασιλόπουλος, Βαγγέλης Σταύρου.

Όλοι στα ψάρια

Την ίδια στιγμή, σχετική αύξηση παρατηρείται στις πωλήσεις ψαριού στην αγορά
αυτές τις ημέρες. «Η κίνηση έχει αυξηθεί κατά 20% περίπου. Σίγουρα ο κόσμος
έχει φοβηθεί και αποφεύγει να αγοράσει κρέας», αναφέρει ο κ. Σπύρος Κοράκης,
πρόεδρος της Ιχθυαγοράς Αθηνών και συνεχίζει πως «κινούνται όλα τα είδη
ψαριών, από τα πιο φθηνά, όπως είναι ο γαύρος και τα σαυρίδια, μέχρι και τα
πιο ακριβά, όπως τα φαγκριά».

Η περίπτωση των μολυσμένων τροφίμων από το Βέλγιο δεν είναι η μοναδική που
έχει ξεσπάσει. Το πρόβλημα των διοξινών και των επιπτώσεών τους στους
ζωντανούς οργανισμούς έγινε περισσότερο γνωστό το 1976. Τη χρονιά εκείνη, στην
πόλη Μέντα της Ιταλίας, στην περιοχή Σεβέζο, ένα ατύχημα προκάλεσε την έκλυση
μεγάλης ποσότητας διοξίνης στο περιβάλλον. Το ατύχημα συνέβη κατά την
παρασκευή ενός χημικού φυτού στη φαρμακοβιομηχανία Roche και οι διοξίνες που
ελευθερώθηκαν έφτασαν τα δυόμισι κιλά σε ποσότητα.

Περίπου 200.000 άνθρωποι ζούσαν σχεδόν δίπλα στην περιοχή του ατυχήματος και
31.000 άνθρωποι ζούσαν σε άλλες κοντινές περιοχές. Σήμερα, 23 χρόνια μετά, η
μόλυνση της περιοχής από διοξίνες είναι ακόμη πολύ υψηλή και οι συνέπειες
έχουν πλέον αρχίσει να φαίνονται καθαρά. Αυξημένα κρούσματα καρκίνου του
πνεύμονα και του θυρεοειδούς αδένα, μελανώματα και σαρκώματα των μαλακών
μορίων έχουν παρατηρηθεί σε γυναίκες και άνδρες που ζούσαν στις περιοχές. Οι
πρόσφατες μελέτες που έχουν γίνει στην περιοχή έδειξαν, ακόμη, την εμφάνιση
καρκίνου της μήτρας στις γυναίκες, κάποια είδη λευχαιμίας, αλλά και ανωμαλίες
στο αναπαραγωγικό σύστημα. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια στην
περιοχή γεννιούνται περισσότερες γυναίκες παρά άνδρες. Παράλληλα στην περιοχή
έχουν εμφανιστεί και κάποια νέα είδη ποντικιών. Όλα τα παραπάνω έχουν
παρατηρηθεί ύστερα από εξετάσεις που πραγματοποίησε μια ομάδα επιστημόνων
στους κατοίκους της περιοχής, αλλά και από αναλύσεις σε πτώματα που είχαν
ταφεί εκεί.

Σύγχυση κυριαρχεί στην αγορά αναφορικά με τις επιπτώσεις αλλά και τις
εξελίξεις στο «μέτωπο» των μολυσμένων τροφίμων από διοξίνη που ξεκινούν από το Βέλγιο.

Καταστηματάρχες στην κεντρική αγορά και σούπερ μάρκετ έχουν αναρτήσει
ελληνικές σημαίες στα μαγαζιά τους, δίνοντας έμφαση στην προέλευση των ειδών
που διακινούν.

Η σύγχυση όμως κυριάρχησε και στη χθεσινή δίωρη συνεδρίαση του Εθνικού
Συμβουλίου Καταναλωτών, ενώ ανάλογη ήταν και η συμβολή της κ. Χρ.
Παπανικολάου, (γενική γραμματέας καταναλωτή), αφού κανείς δεν μπόρεσε να δώσει
συγκεκριμένα στοιχεία για το «τι πρέπει» να αποφεύγουν οι καταναλωτές.

Πάντως, όπως ανακοινώθηκε μετά τη συνεδρίαση του συμβουλίου, συμφωνήθηκε να
αποσταλούν δείγματα από την εγχώρια παραγωγή στη Γερμανία, προκειμένου να εξετασθούν.

Ωστόσο ­ και είναι και αυτό ενδεικτικό του κλίματος που επικρατεί ­ οι
αρμόδιοι δεν ήταν σε θέση να καταρτίσουν λίστα μολυσμένων τροφίμων προκειμένου
να ξέρουν οι καταναλωτές τι να αποφύγουν.

Δύο ενδιαφέροντα επίσης στοιχεία είναι ότι:

1 Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, όπου λειτουργεί η Γενική Γραμματεία
ΔΟΕ (με αρμοδιότητα στις εισαγωγές – εξαγωγές), δεν έχουν ανακοινωθεί όλα τα
στοιχεία που αφορούν τις εισαγωγές μας από το Βέλγιο, καθώς και εκθέσεις από
τα εμπορικά μας γραφεία (ΟΕΥ) Βρυξελλών, Χάγης, Βερολίνου.

2 Η κ. Παπανικολάου ανέφερε ότι βρέθηκαν από ελέγχους ίχνη διοξίνης σε
γάλα, αλλά σε περιεκτικότητα κάτω από τα διεθνή στάνταρ.

Όπως είπε στα «ΝΕΑ» η γενική γραμματέας για θέματα καταναλωτή του υπουργείου
Ανάπτυξης, «υπάρχουν ενδείξεις ότι προϊόντα και από άλλες χώρες, όπως τη
Γαλλία και την Ολλανδία, είναι μολυσμένα». «Για τα ελληνικά δεν υπάρχει
πρόβλημα. Όμως, επειδή δεν είναι τίποτα απόλυτο, αποφασίσαμε να τα εξετάσουμε».

Στην ανακοίνωση που εκδόθηκε αμέσως μετά αναφέρεται ότι το υπουργείο μέσα στις
αμέσως προσεχείς μέρες θα έχει δεσμεύσει σχεδόν όλα τα «ύποπτα» προϊόντα, όμως
δεν μπορεί ακόμα να καταρτιστεί ακριβής λίστα κατάλληλων προϊόντων, και έτσι
«μέχρι την ολοκλήρωση των ελέγχων και της ενημέρωσης, οι ευπαθείς ομάδες του
πληθυσμού (παιδιά, έγκυοι, μητέρες που θηλάζουν), θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα
προσεκτικές σε ό,τι αφορά την επισήμανση των τροφίμων, την προέλευσή τους και
την περιεκτικότητα σε λιπαρά». Έτσι, η γενική γραμματέας για θέματα καταναλωτή
του υπουργείου Ανάπτυξης Χριστίνα Παπανικολάου συμβουλεύει τους καταναλωτές να
πίνουν αυτές τις μέρες αποβουτυρωμένο γάλα με όσο το δυνατόν λιγότερα λιπαρά
που να μην προέρχεται φυσικά από το Βέλγιο.

Τη διαβεβαίωση ότι η βιομηχανία κάνει καλά τη δουλειά της στο θέμα του ελέγχου
της ποιότητας των τροφίμων έδωσε ο κ. Δημήτρης Δασκαλόπουλος, εκπρόσωπος του
Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων.

«Η βιομηχανία στηρίζει την ύπαρξή της στο όνομα και είναι προς το συμφέρον της
να κάνει καθημερινά ελέγχους των τροφίμων στα εργαστήριά της», επισήμανε
χαρακτηριστικά, δηλώνοντας ότι από τη στιγμή που ανέκυψε το πρόβλημα της
μόλυνσης των βελγικών τροφίμων η αντίδραση των βιομηχανιών τροφίμων ήταν άμεση.

«Τα ελληνικά κοτόπουλα, ψάρια και οι ντόπιοι χοίροι δεν έχουν φάει ζωοτροφές
που δεσμεύτηκαν από τις αρμόδιες αρχές. Οι ζωοτροφές που αποσύρθηκαν από τα
ράφια είναι για τα κατοικίδια ζώα, γάτες και σκύλους. Αυτή είναι η μέχρι τώρα
πληροφόρηση που έχουμε. Αύριο μπορεί να αλλάξουν τα δεδομένα», δήλωσε ο κ.
Παντελής Παντελιάδης, πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Σούπερ Μάρκετ
Ελλάδας, παρουσιάζοντας με αυτόν τον τρόπο την κατάσταση που επικρατεί. Στο
μεταξύ και χθες συνεχίστηκαν οι εντατικοί έλεγχοι και οι δεσμεύσεις σε
προϊόντα που προέρχονται από το Βέλγιο και έχουν παραχθεί μετά τις 15
Ιανουαρίου.

Ο καθηγητής Επιδημιολογίας και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ κ.
Δημήτρης Τριχόπουλος συστήνει, πάνω απ’ όλα, ψυχραιμία και συμβουλεύει τους
Έλληνες καταναλωτές:

* Τα ντόπια προϊόντα είναι ακίνδυνα, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.

* Αν ήδη έχουμε καταναλώσει κάποιο από τα επίφοβα προϊόντα, δεν πρέπει να ανησυχούμε.

* Αν ακόμα και τώρα καταναλώσουμε κάποιο από τα προϊόντα που έχουν αποσυρθεί,
δεν θα πρέπει να πανικοβληθούμε, αφού οι συγκεντρώσεις διοξίνης στα βελγικά
τρόφιμα δεν είναι τόσο ανησυχητικές.

* Καλό είναι να προσέχουμε την προέλευση των τροφίμων, αλλά πάντα με ψυχραιμία
και χωρίς ακρότητες.

Το πόσο επικίνδυνη είναι η διοξίνη για τον άνθρωπο φαίνεται ότι είναι μια
περίπλοκη υπόθεση. Διάφορα δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών υποστηρίζουν ότι
δεν υπάρχει λόγος μεγάλης ανησυχίας για τη μόλυνση με διοξίνες. Ο κ. Δημήτρης
Τριχόπουλος, καθηγητής επιδημιολογίας και διατροφής στο Πανεπιστήμιο του
Χάρβαρντ, αναφέρει, για την περίπτωση των μολυσμένων βελγικών τροφίμων, ότι
«δεν έχει αποδειχθεί με επιστημονικά στοιχεία ότι οι διοξίνες είναι η αιτία
για την αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου στον άνθρωπο. Εξάλλου, οι συγκεντρώσεις
διοξίνης θα πρέπει να είναι περίπου εκατό φορές μεγαλύτερες από αυτές που
βρέθηκαν για να υπάρξει σοβαρός λόγος ανησυχίας. Τότε μπορούμε να μιλάμε για
αύξηση των πιθανοτήτων εμφάνισης διαφόρων παθήσεων, όπως είναι ο καρκίνος».
Σύμφωνα λοιπόν με τον κ. Τριχόπουλο, «αν έχουμε ήδη καταναλώσει κάποια από τα
επικίνδυνα προϊόντα δεν θα πρέπει να πανικοβληθούμε, η ποσότητα διοξίνης που
βρέθηκε δεν αποτελεί κίνδυνο και οι καταναλωτές θα πρέπει να ηρεμήσουν».
Χαρακτηριστικά ο κ. Τριχόπουλος αναφέρει πως «αν, για παράδειγμα, η οικογένειά
μου έτρωγε κάποιο βελγικό προϊόν, ακόμα και τώρα, δεν θα ανησυχούσα».

Για τα ελληνικά προϊόντα ο κ. Τριχόπουλος διαβεβαιώνει ότι «δεν υπάρχει
κανένας φόβος».

Ευτύχιος Τσουρουφλής. Μόνο για βόλτα στην αγορά

Ο καπετάνιος Ευτύχιος Τσουρουφλής είναι πολύ επιφυλακτικός. Το μεσημέρι στη
Βαρβάκειο είναι από τους λιγοστούς που κάνουν βόλτα. «Πρέπει να προσέχουμε
πολύ όταν κάνουμε τις αγορές μας. Ο κόσμος δικαιολογημένα δεν δείχνει
εμπιστοσύνη. Στο Βέλγιο παραιτήθηκαν ήδη δύο υπουργοί. Στην Ελλάδα ακόμα δεν
ξέρουμε τίποτα. Πάντως, δεν ψωνίζω μέχρι να ξεκαθαρίσουν τα προβλήματα», λέει.

Με προσοχή ψωνίζει ο Γιάννης Κωτσικούρης. «Αυτή η κρίση μείωσε σχετικά και τις
τιμές. Το κιλό κοτόπουλου, είτε είναι ολόκληρο είτε σε τεμάχια, “έπεσε” και
έφτασε ακόμα και τις 490 δραχμές το κιλό, ενώ την προηγούμενη εβδομάδα η τιμή
κυμαινόταν στις 700 δραχμές ή ακόμα και περισσότερο. Πιστεύω, αν και δεν
ψώνισα, ότι με τα νωπά ελληνικά κοτόπουλα δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα».

Βαρβάκειος Αγορά. Ώρα μία το μεσημέρι. Ο Στάθης Αναστόπουλος είναι ο μόνος
τολμηρός. Αγόρασε ένα κοτόπουλο και μάλιστα μεγάλο. «Δεν καταλαβαίνω γιατί να
μην αγοράζουμε κοτόπουλο ελληνικό. Τα νωπά κοτόπουλα που προέρχονται από την
Ελλάδα δεν έχουν κανένα πρόβλημα. Αναγνωρίζω ότι κατεψυγμένα – τυποποιημένα
αγοράζουν συνήθως όσοι θέλουν να κάνουν οικονομία. Καλύτερα, πάντως, να
αγοράζει κανείς νωπά κοτόπουλα έστω κι αν είναι λίγο πιο ακριβά», λέει ενώ
πληρώνει. Το αγόρασε 499 δραχμές.