Εκλογές… προσώπων επιδιώκουν όλα τα κόμματα

Ο Πρωθυπουργός από τη μια, ο Κώστας Καραμανλής από την άλλη. Οι συνεργάτες τους πιστεύουν ότι από αυτή τη «σύγκρουση προσώπων» θα βγει νικητής ο δικός τους πρόεδρος (στη φωτογραφία μία από τις αφίσες του ΠΑΣΟΚ)

Μια πρώτη προσέγγιση είναι ότι διεξήχθη στη σκιά των εξελίξεων στον πόλεμο της
Γιουγκοσλαβίας και άρα δεν κατάφερε να κινητοποιήσει το εκλογικό σώμα, που
είχε το ενδιαφέρον του στραμμένο προς τα εκεί.

Μια δεύτερη προσέγγιση είναι ότι αυτή η προεκλογική περίοδος δεν είχε σαφή
προσανατολισμό και ήταν εμφανής η αμηχανία των κομματικών επιτελείων.
Αντίθετα, ανατράπηκε από τυχαία γεγονότα η προεκλογική καμπάνια των κομμάτων
και ειδικά του ΠΑΣΟΚ, που έχει την ευθύνη της διακυβέρνησης της χώρας.

Οι αφίσες

Έτσι, μοιραία στρέφονται στο περιεχόμενο της καμπάνιας των κομμάτων και
προσπαθούν από εκεί να αναδείξουν τα στοιχεία εκείνα που χρωμάτισαν ως τώρα
την προεκλογική περίοδο. Ο Λευτέρης Κουσούλης, που θεωρείται από τους πιο
ειδικούς στα θέματα πολιτικής επικοινωνίας, επισημαίνει ότι «αυτές οι εκλογές
είναι οι εκλογές των προσώπων» και εννοεί ακριβώς την προβολή των πολιτικών
αρχηγών μέσα από γιγαντοαφίσες των κομμάτων. Γιατί επέλεξαν τα κόμματα αυτού
του είδους την προβολή; Ο κ. Κουσούλης υπογραμμίζει ότι «κάθε κόμμα είχε
διαφορετικούς λόγους που έχουν να κάνουν με τα χαρακτηριστικά, τη φυσιογνωμία
και τη στρατηγική του».

Ο Κώστας Λαλιώτης που έχει την πολιτική ευθύνη της καμπάνιας του ΠΑΣΟΚ
επισημαίνει ότι «η προβολή του Κ. Σημίτη, πρώτα με το σύνθημα “όλοι μαζί
μπορούμε” και έπειτα με τη δήλωση “πρώτα η Ελλάδα”, έχει διπλή στόχευση: σε
πρώτη φάση να αναδείξει το πρόσωπο και ό,τι αυτό αντιπροσωπεύει για την
ελληνική κοινωνία και σε δεύτερη να οδηγήσει τον ψηφοφόρο στη σύγκριση με τις
ηγεσίες των άλλων κομμάτων, και ειδικά της Ν.Δ.». Ο Κ. Λαλιώτης θεωρεί ότι «η
αφίσα με τον Κ. Σημίτη εντάσσεται λειτουργικά στον διλημματικό χαρακτήρα αυτών
των εκλογών, διότι προβάλλει το πρόσωπο που αντιπροσωπεύει τη σταθερότητα
έναντι του προσώπου του Κ. Καραμανλή, που αντιπροσωπεύει την περιπέτεια».

Πλεονέκτημα

Ο εκπρόσωπος Τύπου της Ν.Δ. Άρης Σπηλιωτόπουλος πιστεύει ότι εκεί ακριβώς
βρίσκεται το μειονέκτημα της καμπάνιας του ΠΑΣΟΚ. «Εμείς, προβάλλοντας τον Κ.
Καραμανλή, θεωρούμε ότι έχουμε το συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι του ΠΑΣΟΚ,
γιατί ο πρόεδρος έχει μεγάλη δυναμική μεταξύ των οπαδών της Ν.Δ. και μεγάλη
διεισδυτικότητα στους οπαδούς των άλλων κομμάτων. Το ΠΑΣΟΚ, ως αντίδραση σ’
αυτό, προβάλλει τον Κ. Σημίτη, αλλά παραγνωρίζει το γεγονός ότι ένα μεγάλο
κομμάτι των ψηφοφόρων του κόμματος το 1996 δεν ψηφίζει ΠΑΣΟΚ, γιατί επιθυμεί
την απομάκρυνσή του από την ηγεσία του κόμματος. Όσο εμείς λοιπόν επιμένουμε
στην προβολή του Κ. Καραμανλή, σύρουμε το ΠΑΣΟΚ στην προβολή του Κ. Σημίτη και
άρα συντηρούμε την αποσυσπείρωση των οπαδών του κόμματος που δεν τον συμπαθούν».

Ο Λευτέρης Κουσούλης, που του ζητήθηκε να σχολιάσει το γιατί η Ν.Δ. επέλεξε
την υπερπροβολή του Κώστα Καραμανλή, σημειώνει: «Η στόχευση της καμπάνιας της
Νέας Δημοκρατίας με τον Κώστα Καραμανλή είναι εντελώς διαφορετική από αυτή του
ΠΑΣΟΚ». Κατά τον κ. Κουσούλη, το «διαφορετικό» έγκειται στο γεγονός ότι «η
Ν.Δ. επιχειρεί να εκμεταλλευθεί την απήχηση που έχει ο Κώστας Καραμανλής ως
προσωπικότητα στο εκλογικό σώμα, απήχηση που καταγράφουν και οι δημοσκοπήσεις,
που τον φέρουν να βρίσκεται πάνω από τον Πρωθυπουργό».

Και προσθέτει: «Η αφίσα της Ν.Δ. που προβάλλει το σύνθημα “δώστε μου δύναμη”
μαζί με τη φωτογραφία του αρχηγού της, όπως άλλωστε και τα τηλεοπτικά και
ραδιοφωνικά σποτ που έχουν εκείνον πρωταγωνιστή, αποτελούν ένα σύνολο
μηνυμάτων με ένα στόχο: να δείξουν, τουλάχιστον στον ψηφοφόρο της Ν.Δ., ότι
λύθηκε το μεγάλο πρόβλημα του κόμματος.

Ποιο δηλαδή; Της πολυδιάσπασης του χώρου. Ότι ο Κ. Καραμανλής είναι πλέον ο
αρχηγός, είναι αυτός που κυριαρχεί, είναι ο αδιαφιλονίκητος ηγέτης».

Οι εντυπώσεις

Με τις εκτιμήσεις του κ. Κουσούλη αποδείχθηκε ότι συμφωνεί ο στενός πυρήνας
των συνεργατών του κ. Καραμανλή, ήτοι ο Άρης Σπηλιωτόπουλος και ο Γιάννης
Λούλης, που ήταν οι μόνοι που επέμεναν ­ μαζί με τους ειδικούς της Spot Tomson
­ ότι η καμπάνια πρέπει να έχει προσωποκεντρικό χαρακτήρα. «Η λογική τους»
αναφέρει ένα υψηλόβαθμο στέλεχος της Ν.Δ. «ήταν και είναι ότι αφού το εκλογικό
αποτέλεσμα δεν φαίνεται αναστρέψιμο και ότι η Ν.Δ. θα κερδίσει τις εκλογές, ο
Κ. Καραμανλής πρέπει να κερδίσει και τις εντυπώσεις, ότι είναι ο νικητής του
Κ. Σημίτη».

Ο Ε. Μεϊμαράκης, που είχε δηλώσει ότι «δεν τρελάθηκε από τη χαρά του» με το
είδος της καμπάνιας που έκανε η Ν.Δ., εξήγησε στα «ΝΕΑ» ότι η διαφωνία του
είχε όρους πολιτικούς. Πιστεύει ότι «οι ευρωεκλογές προσφέρονται στην
εσωκομματική αντιπολίτευση για ηχηρή απάντηση στην ηγεσία.

Ως εκ τούτου τα κόμματα στην Ευρώπη δεν προβάλλουν τους αρχηγούς, αλλά
ολόκληρο το κόμμα και γι’ αυτό άλλωστε “ανοίγουν” και το ευρωψηφοδέλτιο προς
όλες τις πτέρυγες. Από εκεί και πέρα, αν αποδεικνύεται ότι η καμπάνια
λειτουργεί, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, άλλωστε στην πολιτική δεν είναι
τίποτε στατικό».

«Λάθος»

Ο γενικός γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Ν.Δ. Σταύρος Δήμας,
θεωρεί «φυσιολογική την προβολή του προέδρου» και επισημαίνει ότι, εκτός από
αυτή την προβολή, «προβάλλουμε παράλληλα και τις θέσεις του κόμματος και
ασκούμε κριτική στην κυβέρνηση, όπως έχουμε συνταγματικό καθήκον να κάνουμε».

Πάντως, και με αφορμή τις επικρίσεις που έχουν εκφραστεί για το ύφος της
προεκλογικής καμπάνιας της Ν.Δ., ένα άλλο υψηλόβαθμο στέλεχος του κόμματος που
διαφωνεί κάθετα με την υπερπροβολή του Κ. Καραμανλή, υποστήριξε ότι «αυτοί που
του εισηγήθηκαν τη συγκεκριμένη καμπάνια είτε ήθελαν να τον κολακεύσουν είτε
πίστευαν ότι μπορεί με τον τρόπο αυτό να καλύψει το έδαφος που τον χωρίζει από
τον Κώστα Σημίτη στο θέμα τού ποιος είναι καταλληλότερος για πρωθυπουργός. Η
γνώμη μου είναι ότι και οι δύο έκαναν λάθος, διότι δεν μπορείς να παρουσιάζεις
μόνο ένα πρόσωπο ωσάν να είναι αυτό ολόκληρο το κόμμα».

Για τα δύο μικρότερα κόμματα που χρησιμοποιούν από την αρχή της προεκλογικής
περιόδου στις αφίσες τους τα πρόσωπα των αρχηγών τους, δηλαδή τον Δημήτρη
Τσοβόλα του ΔΗΚΚΙ και τον Αντώνη Σαμαρά της Πολιτικής Ανοιξης, οι εκτιμήσεις
του Λ. Κουσούλη σχεδόν ταυτίζονται.

Όπως αναφέρει, «ο Αντώνης Σαμαράς παίζει το τελευταίο του χαρτί σ’ αυτές τις
εκλογές και επιχειρεί να υπενθυμίσει στους ψηφοφόρους το ποιος ήταν και το τι
έχει κάνει. Η καμπάνια περιστρέφεται γύρω από αυτόν και γύρω από την
πατριωτική ταυτότητα της Πολιτικής Άνοιξης. Πατριωτικού χαρακτήρα είναι οι
αναφορές στην καμπάνια και του ΔΗΚΚΙ, το οποίο με τη φωτογραφία του Δημήτρη
Τσοβόλα προσπαθεί να κερδίσει από το κλίμα συμπάθειας που εξακολουθεί να
απολαμβάνει ο αρχηγός του κόμματος μεταξύ των ψηφοφόρων. Και είναι, πιστεύω,
ενδεικτικό της πολιτικής των δύο κομμάτων, ότι προτιμούν να προβάλλουν στις
αφίσες τα πρόσωπα των αρχηγών τους, αντί για πολιτικές θέσεις».

Ο ΣΥΝ

Ακόμη και η καμπάνια του Συνασπισμού, που προβάλλει τους δύο ευρωβουλευτές του
κόμματος, τον Αλέκο Αλαβάνο (μάλιστα σε μιαν εντυπωσιακή ενέργεια εντός του
Κοινοβουλίου) και τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη (πορτρέτο), θα διολισθήσει τώρα, στο
τέλος, σε αρχηγικά πρότυπα.

Όπως αναφέρει ο υπεύθυνος Τύπου του κόμματος Δ. Παπαδημούλης, σύντομα θα βγουν
αφίσες στους δρόμους, ενώ παράλληλα θα μεταδίδονται και τηλεοπτικά σποτ με τον
πρόεδρο Νίκο Κωνσταντόπουλο, να ζητεί «ψήφο στον Συνασπισμό».

Και γιατί δεν ξεκίνησε από την αρχή έτσι, αλλά πρόβαλλε τον Μ. Παπαγιαννάκη
και τον Αλ. Αλαβάνο; «Η καμπάνια στοχεύει στο να θυμίσει στους ψηφοφόρους ότι
οι δύο ευρωβουλευτές του κόμματος είχαν σημαντική παρουσία στο πλαίσιο της
προηγούμενης θητείας τους, άρα θα πρέπει να ανταμειφθούν γι’ αυτό με νέα
επανεκλογή».

Ο κ. Παπαδημούλης αποκαλύπτει ότι από τις έρευνες που είχαν γίνει είχε
προκύψει πως οι δύο ευρωβουλευτές του ΣΥΝ ήταν οι πιο αναγνωρίσιμοι από όλους
τους ευρωβουλευτές και ο κόσμος είχε θετική γνώμη γι’ αυτούς, εκτιμώντας ότι
ήταν οι πιο δραστήριοι. «Υπακούσαμε σ’ αυτό που προέκυπτε από τις έρευνες», δηλώνει.

Ποια είναι η πιο συνεπής προεκλογική καμπάνια; Ο Λευτέρης Κουσούλης, που
ερωτάται σχετικά, δίνει μιαν απάντηση-έκπληξη: «Του ΚΚΕ. Που έχει συνοχή,
διάρκεια και σταθερή στόχευση, ανεξάρτητα από το περιεχόμενό της, το οποίο δεν κρίνω».