Εμπόδια στις ναυτιλιακές για άντληση κεφαλαίων

Μετά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, για τις οποίες άνοιξε ο δρόμος προς τη
Σοφοκλέους με το νομοσχέδιο που παρουσίασε την Τετάρτη ο υπουργός Εθνικής
Οικονομίας, σειρά έχει τώρα η ποντοπόρος ναυτιλία. Όμως γι’ αυτήν τα εμπόδια
δεν έχουν ξεπεραστεί ακόμη, όπως προκύπτει από τις εργασίες της επιτροπής που
επεξεργάζεται τη σχετική ρύθμιση

Μακρύς προβλέπεται ο δρόμος που θα οδηγήσει τις ναυτιλιακές εταιρείες στο
Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών.

Οι επιφυλάξεις των ίδιων των εταιρειών ως προς τους προταθέντες όρους
εισαγωγής τους στο Χρηματιστήριο, οι ανησυχίες τους για ενδεχόμενη τροποποίηση
του σημερινού θεσμικού πλαισίου και ιδίως της ευνοϊκής φορολογικής
μεταχείρισής τους αλλά και οι ιδιορρυθμίες του κλάδου και ο υψηλός βαθμός
επικινδυνότητας των δραστηριοτήτων του δεν έχουν επιτρέψει, μέχρι στιγμής, την
εξεύρεση κοινώς αποδεκτών λύσεων.

Βεβαίως, οι εργασίες της επιτροπής που έχει συσταθεί στο υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας για τον καθορισμό των όρων εισαγωγής στο Χρηματιστήριο των
ναυτιλιακών εταιρειών συνεχίζονται κανονικά. Αλλά, η πρόοδος που έχει
σημειωθεί δεν δικαιολογεί αισιοδοξία για οριστικές αποφάσεις στο άμεσο μέλλον.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ένα σημείο στο οποίο τείνει να υπάρξει συμφωνία αφορά
την «περιουσία» που πρέπει να έχουν οι υποψήφιες ναυτιλιακές εταιρείες, για να
εισαχθούν. Συγκεκριμένα, φαίνεται να επιλέγεται η λύση ενός συνδυασμού του
αριθμού των πλοίων (τουλάχιστον 5), της αξίας τους (λίγο υψηλότερη από το
μετοχικό κεφάλαιο που απαιτείται για την εισαγωγή οποιασδήποτε εταιρείας στο
Χρηματιστήριο, δηλαδή 2 δισ. δρχ.) και ενός μίνιμουμ χωρητικότητας των πλοίων.

Σημειώνεται ότι η αρχική πρόταση που είχε τεθεί στο τραπέζι της επιτροπής
προέβλεπε ελάχιστο αριθμό 7 πλοίων.

Ανοιχτά θέματα

Ενώ, όμως, στο θέμα αυτό αρχίζουν να διακρίνονται κάποια σημεία συμφωνίας,
παραμένουν ανοιχτά τα πιο επίμαχα θέματα, που οδήγησαν άλλωστε και στη
δημιουργία της επιτροπής. Αυτά έχουν σχέση αφενός με τη διασφάλιση των
επενδυτών έναντι πιθανών κινδύνων από μία κατεξοχήν επικίνδυνη δραστηριότητα,
όπως είναι η ναυτιλία, και αφετέρου με την αντιμετώπιση των εταιρειών ανάλογα
με τη σημαία την οποία φέρουν τα πλοία τους, ελληνική ή ξένη. Στο τελευταίο
αυτό σημείο είχε δώσει ιδιαίτερη έμφαση η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών, με
επιστολή της που είχε απευθύνει στις αρμόδιες αρχές, όταν ξεκίνησε η συζήτηση
για το θέμα. Η ένωση είχε ταχθεί υπέρ της υιοθέτησης δύο μεθόδων εισαγωγής
ναυτιλιακών εταιρειών, ανάλογα με τη σημαία των πλοίων που έχουν στην
κυριότητά τους. Κι αυτό γιατί, όπως υποστήριζε, οι εταιρείες με πλοία υπό ξένη
σημαία έχουν ήδη σοβαρά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, σε σύγκριση με τις
εταιρείες με πλοία υπό ελληνική σημαία. Τις απόψεις αυτές ενστερνίσθηκε στη
συνέχεια και το Ναυτιλιακό Επιμελητήριο της Ελλάδος, με δική του επιστολή στη
διοίκηση του Χρηματιστηρίου.

Το θεσμικό πλαίσιο

Το Ναυτιλιακό Επιμελητήριο έθετε επίσης με την επιστολή του ένα γενικότερο
θέμα, που ανησυχεί ιδιαιτέρως τους εκπροσώπους του κλάδου, όπως προκύπτει από
τις συζητήσεις της επιτροπής: το θέμα της διατήρησης του θεσμικού πλαισίου,
που διέπει σήμερα τις δραστηριότητές του. «Το ΝΕΕ», σημείωνε ο πρόεδρός του
στην επιστολή του, «αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός ότι η τυχόν απόφαση
εισαγωγής στο ΧΑΑ ναυτιλιακών εταιρειών πλοιοκτητριών φορτηγών πλοίων με
ελληνική ή ξένη σημαία δεν θα πρέπει να θίξει ούτε να επηρεάσει το θεσμικό
πλαίσιο λειτουργίας των εταιρειών αυτών, στο πλαίσιο του οποίου λειτουργούν με
τόση επιτυχία από το 1953».

Από τις συζητήσεις της επιτροπής διαφαίνεται, πράγματι, μία τάση συναίνεσης
υπέρ της λύσης της διαφορετικής αντιμετώπισης των εταιρειών, ανάλογα με τη
σημαία που φέρουν τα πλοία τους. Αλλά, το πώς ακριβώς θα γίνει αυτό είναι
ακόμη προς συζήτηση και δύσκολα θα δοθεί απάντηση.

Μία ιδέα που υποστηρίχθηκε ήταν να αξιοποιηθεί το θεσμικό πλαίσιο των ΕΛΠΙΣ
(Ελληνικών Πιστοποιητικών) για τη διαπραγμάτευση των μετοχών των εταιρειών με
πλοία υπό ξένη σημαία στο ΧΑΑ. Αυτή η λύση, όμως, μάλλον δεν ικανοποιεί τις
εταιρείες με πλοία υπό ξένη σημαία, οι οποίες έχουν ίσως και το μεγαλύτερο
ενδιαφέρον για εισαγωγή στο ΧΑΑ. Η λύση των ΕΛΠΙΣ θα υποχρέωνε ουσιαστικά τις
εταιρείες αυτές να εισαχθούν σε ξένα Χρηματιστήρια για την άντληση των
κεφαλαίων που θέλουν. Και στη συνέχεια θα μπορούσαν, απλώς, να εξασφαλίσουν τη
διαπραγμάτευση των μετοχών τους, μέσω των πιστοποιητικών, στο ελληνικό Χρηματιστήριο.

Όπως επισημαίνεται από αρμόδια πηγή, η διαδικασία των ΕΛΠΙΣ δεν αποσκοπεί στην
εξυπηρέτηση τέτοιων περιπτώσεων, αλλά στη διευκόλυνση εταιρειών που είναι
εισηγμένες σε Χρηματιστήρια χωρών με χαμηλότερο επίπεδο ανάπτυξης, όπως οι
Βαλκανικές, ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση στο ελληνικό Χρηματιστήριο.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η καλύτερη λύση για τη συγκεκριμένη περίπτωση είναι
η εισαγωγή μέσω εταιρειών holding, οι οποίες θα κατέχουν τις μετοχές των
ενδιαφερομένων ναυτιλιακών εταιρειών με πλοία υπό ξένη σημαία.

Άλλωστε, και η πρόταση που ετέθη αρχικώς στο τραπέζι της επιτροπής προς
συζήτηση προέβλεπε ακριβώς αυτό, δηλαδή την εισαγωγή είτε μεμονωμένων
πλοιοκτητριών εταιρειών είτε εταιρειών holding άλλων ημεδαπών ή αλλοδαπών
πλοιοκτητριών εταιρειών.

Είτε στη μία είτε στην άλλη περίπτωση, επεσήμαινε η πρόταση, οι εταιρείες θα
έπρεπε να είναι ανώνυμες και να διέπονται από τις διατάξεις του Ν. 2190/20.
Αυτό θα αποτελούσε και μία διασφάλιση έναντι των επενδυτών, αφού οι εταιρείες
θα ελέγχονταν από ορκωτούς ελεγκτές, βάσει των κανόνων ελέγχου που διέπουν τις
ανώνυμες εταιρείες του Ν. 2190. Το ελληνικό χρηματιστήριο, επισημαίνεται, δεν
έχει την παράδοση ούτε τις δυνατότητες να διενεργεί το ίδιο τέτοιους ελέγχους
σε βάθος, όπως κάνουν τα ξένα Χρηματιστήρια.

Όμως, από την αρχή κιόλας της συζήτησης στην επιτροπή του υπουργείου Εθνικής
Οικονομίας, ήταν ακριβώς αυτό το σημείο που αμφισβητήθηκε, με αποτέλεσμα να
υπάρχει ακόμη εκκρεμότητα ως προς το θεσμικό πλαίσιο, στο οποίο θα υπάγονται
οι προς ένταξη εταιρείες.

Το φορολογικό

Πηγές, που συμμετέχουν στην επιτροπή αυτή, διαβεβαιώνουν ότι η κυβέρνηση δεν
έχει πρόθεση να αλλάξει το καθεστώς που διέπει σήμερα τις ναυτιλιακές
εταιρείες. Ιδίως, δε, επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει περίπτωση να θιγεί το
φορολογικό πλαίσιο, που διασφαλίζει προνόμια στον κλάδο. Άλλωστε, όπως
επισημαίνουν άλλες πηγές που συμμετείχαν στη διαμόρφωση του αρχικού σχεδίου,
αν υπήρχε τέτοια πρόθεση εκ μέρους της κυβέρνησης, πολύ πιο εύκολα θα μπορούσε
να υλοποιηθεί με τις εταιρείες εκτός Χρηματιστηρίου, παρά μετά την εισαγωγή
τους, οπότε θα υπάρχει διασπορά των μετοχών και οι ενδιαφερόμενοι θα είναι
πολύ περισσότεροι.

Γεγονός παραμένει ότι η εξασφάλιση μίας ισορροπίας μεταξύ των συμφερόντων των
διαφόρων κατηγοριών εταιρειών και η ταυτόχρονη διαφύλαξη των επενδυτών έναντι
πιθανών κινδύνων αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη.

Έντονο ενδιαφέρον

Την ίδια ώρα, πάντως, μέλη της επιτροπής που συντονίζει το υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας διαβεβαιώνουν ότι το ενδιαφέρον των ναυτιλιακών εταιρειών
διατηρείται έντονο και ότι υπάρχουν τουλάχιστον πέντε εταιρείες που θα
μπορέσουν να εισαχθούν αμέσως μόλις ρυθμισθεί το θέμα των όρων εισαγωγής.
Περίπου άλλες 10 θα μπορούσαν να ακολουθήσουν το επόμενο διάστημα, περίπου σε
έναν χρόνο.

Εξάλλου, πηγές από την Εθνική Τράπεζα, που είχε και την πρωτοβουλία
διαμόρφωσης του αρχικού σχεδίου, σημειώνουν ότι οι ενδιαφερόμενοι πελάτες της
περιλαμβάνονται στα κορυφαία ονόματα της ελληνικής ναυτιλίας. Οι ίδιες πηγές
επισημαίνουν ότι το κρίσιμο σημείο είναι να γίνει μία πολύ προσεκτική επιλογή
των πρώτων ονομάτων που θα διαβούν τις πύλες της Σοφοκλέους, έτσι ώστε να
διασφαλισθεί η εμπιστοσύνη του επενδυτικού κοινού.

Το ενδιαφέρον, επομένως, εκ μέρους των ναυτιλιακών εταιρειών πρέπει να
θεωρηθεί δεδομένο. Οι διαφωνίες, όμως, ως προς τις προϋποθέσεις εισόδου τους
στο Χρηματιστήριο μεταθέτουν για αργότερα την υλοποίηση των σχεδίων τους.
Υπάρχουν, μάλιστα, ορισμένοι οι οποίοι φοβούνται ότι η καθυστέρηση μπορεί να
είναι πολύ μεγάλη.