Διολίσθηση της δραχμής από τον Σεπτέμβριο

Βήμα – βήμα θα πέφτουν η δραχμή και τα επιτόκια από τον προσεχή Σεπτέμβριο έως
τον Δεκέμβριο του 2000. Το «πράσινο φως» για την εφαρμογή του σχεδίου
διολίσθησης θα ανάψει με την πτώση του πληθωρισμού στο 2%

Από τον Σεπτέμβριο, όταν ο πληθωρισμός θα βρίσκεται πολύ κοντά στο 2%, θα
ξεκινήσει η αντίστροφη πορεία της δραχμής και η πτώση των επιτοκίων.

Η παράλληλη πορεία καθόδου της δραχμής και των επιτοκίων, που θα είναι
καθοριστική για τις αποφάσεις επενδυτών και δανειοληπτών, θα υλοποιείται βήμα
– βήμα μέχρι τον Ιούνιο του 2000 και θα επιταχυνθεί τους τελευταίους έξι μήνες
όσο θα πλησιάζει η 1.1.2001, ημερομηνία ένταξης της χώρας στην ΟΝΕ.

Αυτό είναι το σχέδιο της κυβέρνησης και της Τραπέζης της Ελλάδος για την
σταδιακή προσέγγιση της ισοτιμίας του εθνικού νομίσματος από τις 323 δρχ. ανά
ευρώ που είναι σήμερα, στο επίπεδο της κεντρικής της ισοτιμίας 353,109 δρχ.
την 31η Δεκεμβρίου του 2000, όπως απαιτείται για να επιτευχθεί ομαλά η είσοδός
της στη ζώνη του ευρώ με βάση τις σχετικές αποφάσεις που ελήφθησαν πέρυσι τον
Μάρτιο από τα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μοχλός για την εφαρμογή της πολιτικής σταδιακής διολίσθησης του εθνικού
νομίσματος από το φθινόπωρο θα είναι τα επιτόκια. Αυτά θα πέφτουν τόσο, όσο
χρειάζεται για να διατηρείται η ισοτιμία της δραχμής στα επιθυμητά κάθε φορά
επίπεδα και να διασφαλίζεται παράλληλα η σταθερότητα του πληθωρισμού στο 2%,
που αποτελεί προϋπόθεση για να εξασφαλίσει η χώρα το εισιτήριο για την ΟΝΕ.

Το σχέδιο

Το σχέδιο προβλέπει ότι το επιτόκιο παρέμβασης της Τραπέζης της Ελλάδος στη
διατραπεζική αγορά θα πρέπει να μειωθεί από το 12%, που βρίσκεται σήμερα, στο
2,5% τον Δεκέμβριο του 2000.

Με τον τρόπο αυτό θα καταστεί δυνατόν να υλοποιηθεί η πολιτική σταδιακής
διολίσθησης της δραχμής αλλά και να εναρμονισθούν παράλληλα τα επιτόκια στη
διατραπεζική αγορά στα επίπεδα των αντίστοιχων επιτοκίων των χωρών-μελών της
ΟΝΕ. Μαζί με τα επιτόκια παρέμβασης της Τραπέζης της Ελλάδος στη διατραπεζική
αγορά θα πέφτουν και τα επιτόκια στα δάνεια που χορηγούν οι εμπορικές τράπεζες
προς τους δανειολήπτες, καθώς και τα επιτόκια των καταθέσεων.

Όσο μεγαλύτερη θα είναι η πτώση των επιτοκίων στη διατραπεζική, και έτσι του
κόστους χρήματος για τις τράπεζες, τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η πτώση των
επιτοκίων στα δάνεια που χορηγούν στους δανειολήπτες. Μάλιστα, όπως προκύπτει
από τους σχεδιασμούς που κάνουν στο οικονομικό επιτελείο, η μεγάλη πτώση των
επιτοκίων στα δάνεια και τους λογαριασμούς καταθέσεων για τους αποταμιευτές θα
έρθει κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2000, τότε που θα επιταχυνθεί και η πολιτική
διολίσθησης της δραχμής.

Το «πράσινο φως»

Η πρώτη κίνηση για την υλοποίηση του σχεδίου δραχμής – επιτοκίων θα γίνει στις
αρχές Σεπτεμβρίου. Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι τον Αύγουστο ο
πληθωρισμός θα βρίσκεται μεταξύ 2%-2,2% από 2,8% που βρίσκεται σήμερα. Η
εξέλιξη αυτή αναμένεται να «λύσει» τα χέρια της Τραπέζης της Ελλάδος για να
προχωρήσει στη μείωση των επιτοκίων παρέμβασής της, τα οποία διατηρεί
αμετάβλητα τους τελευταίους μήνες, ώστε να διευκολυνθεί η αποκλιμάκωση του
πληθωρισμού. Η κίνηση αυτή της Κεντρικής Τράπεζας θα ισοδυναμεί με «πράσινο
φως» προς τις εμπορικές τράπεζες να προχωρήσουν και οι ίδιες σε έναν νέο γύρο
μείωσης των επιτοκίων τους, ύστερα από αρκετούς μήνες.

Ενδεικτικό για τον ρυθμό μείωσης των επιτοκίων δανεισμού των τραπεζών από το
φθινόπωρο μέχρι και το τέλος του 2000 είναι το χρονοδιάγραμμα για την
αποκλιμάκωση που προβλέπεται ότι θα σημειώσει το επιτόκιο παρέμβασης της
Τραπέζης της Ελλάδος στη διατραπεζική αγορά, το ίδιο διάστημα.

Έτσι, όπως προβλέπουν στο οικονομικό επιτελείο, από το προσεχές φθινόπωρο
μέχρι και τον Ιούνιο του 2000 το επιτόκιο της Κεντρικής Τράπεζας θα έχει
καλύψει τη μισή απόσταση μέχρι να πέσει στο 2,5%. Δηλαδή στο εννεάμηνο αυτό θα
έχει μειωθεί περίπου κατά 4,5 ποσοστιαίες μονάδες. Άλλο τόσο προβλέπεται ότι
θα μειωθεί στο τελευταίο εξάμηνο του 2000. Με τον ίδιο ρυθμό προβλέπεται ότι
θα υλοποιηθεί και η πτώση των επιτοκίων στα δάνεια που χορηγούν οι εμπορικές
τράπεζες, γεγονός που σημαίνει ότι μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2000 θα
μειωθούν τόσο όσο στο εννεάμηνο από το φθινόπωρο μέχρι και τον Ιούνιο του
επόμενου έτους.

Φόβοι για νέες εισροές κεφαλαίων

Πάντως, τόσο στο οικονομικό επιτελείο όσο και στην Τράπεζα της Ελλάδος δεν
δείχνουν να ανησυχούν για το ενδεχόμενο εκδήλωσης κερδοσκοπικών πιέσεων στη
δραχμή, όταν θα ξεκινήσει η πολιτική σταδιακής διολίσθησης.

Τα αρμόδια στελέχη τονίζουν ότι η πολιτική διολίσθησης και παράλληλης πτώσης
των επιτοκίων θα γίνονται με τέτοιον τρόπο ώστε να μη δημιουργούνται κίνητρα
για κερδοσκοπικές πιέσεις ή το «έδαφος» για μια ενδεχόμενη μαζική φυγή ξένων
κεφαλαίων από τη χώρα. Άλλωστε, όπως σημειώνουν αρμόδια στελέχη της Τραπέζης
της Ελλάδος, σε κάθε περίπτωση η Κεντρική Τράπεζα δεν θα διστάσει να
χρησιμοποιήσει το όπλο αύξησης των επιτοκίων για ορισμένο διάστημα προκειμένου
να αποτραπούν κερδοσκοπικές επιθέσεις στον βαθμό που αυτές εκδηλωθούν.

Και όμως, αυτό που προκαλεί πονοκέφαλο στα στελέχη του οικονομικού επιτελείου
και της Κεντρικής Τράπεζας είναι το ακριβώς αντίθετο. Δηλαδή το ενδεχόμενο
μιας νέας μαζικής εισροής ξένων κεφαλαίων στην ελληνική οικονομία τους
επόμενους μήνες. Η εισροή νέων κεφαλαίων στην ελληνική οικονομία θεωρείται
πιθανή όταν θα λήξει ο πόλεμος στο Κοσσυφοπέδιο. στόχος των κεφαλαίων αυτών θα
είναι να εκμεταλλευθούν τις προοπτικές ανόδου του Χρηματιστηρίου και των
αποδόσεων των ομολόγων του Δημοσίου, οι οποίες εκτιμάται ότι θα ενισχυθούν σε
σημαντικό βαθμό όταν επανέλθει η ομαλότητα στα Βαλκάνια.

Ο πληθωρισμός

Μια μεγάλη εισροή ξένων κεφαλαίων θα οδηγούσε σε περαιτέρω ανατίμηση της
δραχμής, η οποία κάθε άλλο παρά βοηθά σε αυτή τη φάση στην άσκηση της
οικονομικής πολιτικής. Κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε εμπόδια και δυσκολίες στην
υλοποίηση του σχεδίου διολίσθησης της δραχμής προς το επίπεδο της κεντρικής
της ισοτιμίας. Στην περίπτωση αυτή, η Τράπεζα της Ελλάδος θα ήταν αναγκασμένη,
προκειμένου να αποτρέψει την περαιτέρω άνοδο της ισοτιμίας του εθνικού
νομίσματος, να προχωρήσει σε επιτάχυνση των ρυθμών μείωσης των επιτοκίων, η
οποία όμως με τη σειρά της θα οδηγούσε σε αύξηση της ρευστότητας στην αγορά
και σε πιέσεις στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.

Προϋπόθεση για να υλοποιηθεί το σχέδιο για τη διολίσθηση της δραχμής είναι να
πέσει ο πληθωρισμός στα επίπεδα του 2%, γεγονός που θα επιτρέψει την περαιτέρω
αποκλιμάκωση των επιτοκίων. Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι ο
πληθωρισμός σε κάθε περίπτωση θα βρίσκεται στο 2% τον Σεπτέμβριο και
προβλέπουν ότι αν συνεχιστεί η πτωτική πορεία των τιμών των καυσίμων στη
διεθνή αγορά, δεν αποκλείεται να πέσει ακόμη και στο 1,9% τον Δεκέμβριο του 1999.

Μάλιστα, όπως λένε αρμόδια στελέχη, αυτό μπορεί να επιτευχθεί ακόμη και χωρίς
τη λήψη πρόσθετων μέτρων μείωσης της έμμεσης φορολογίας στα καύσιμα.

Πάντως η προσφυγή στην έμμεση φορολογία θα αποτελέσει το «κρυφό χαρτί» του
οικονομικού επιτελείου στην περίπτωση που ο πληθωρισμός εμφανίσει αντιστάσεις.
Για τον λόγο αυτό, στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας παρακολουθούν στενά τις
εξελίξεις στο μέτωπο των τιμών, ώστε αν υπάρξουν αποκλίσεις από την πορεία
προς τον στόχο του 2%, να ληφθούν έγκαιρα τα διορθωτικά μέτρα.

Η σταθεροποίηση του πληθωρισμού σε επίπεδα κάτω του 2% θα πρέπει να συνεχιστεί
και το 2000, ώστε αφενός να εκπληρωθεί η υποχρέωση της χώρας για σταθερότητα
των τιμών και αφετέρου για να γίνει εφικτή η υλοποίηση του σχεδίου
προετοιμασίας της χώρας για την είσοδο στην ΟΝΕ. Σε διαφορετική περίπτωση δεν
θα καταστεί εφικτή η μείωση των επιτοκίων, καθώς και η προσέγγιση της δραχμής
στην κεντρική της ισοτιμία.