Τώρα όλοι ζητούν 35ωρο…

Όταν τα εργατικά συνδικάτα τα τελευταία χρόνια έθεταν ως αίτημα αιχμής το
35ωρο εργασίας ­ χωρίς μείωση των αποδοχών ­ ούτε και ο πλέον αισιόδοξος
συνδικαλιστής δεν μπορούσε να φανταστεί ότι σε λίγα χρόνια οι εργαζόμενοι θα
είχαν «υιοθετήσει» το αίτημα, ενώ σε έναν κλάδο (τράπεζες) θα άρχιζε έστω και
πειραματικά η εφαρμογή του, αλλά με αντιστάθμισμα τη διευθέτηση του χρόνου
εργασίας.

Χρήστος Πρωτόπαπας: Η συμφωνία για το 35ωρο στις τράπεζες κατέρριψε τους ισχυρισμούς περί καταστροφικών συνεπειών…

Η συμφωνία ΟΤΟΕ – τραπεζών για το πειραματικό 35ωρο εργασίας σε δύο
καταστήματα ανά τράπεζα για ένα 8μηνο, από την 1/8/99, εκτιμάται ότι θα
εντείνει τις διεκδικήσεις και άλλων συνδικάτων προς την ίδια κατεύθυνση.

Στον ΟΤΕ, στη ΔΕΗ

Ήδη, αυτή την περίοδο τόσο η ΟΜΕ-ΟΤΕ όσο και η ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ, στο πλαίσιο των
διαπραγματεύσεων για τις νέες συμβάσεις εργασίας, μαζί με τα εισοδηματικά
έχουν αναγάγει σε κυρίαρχο αίτημα το 35ωρο χωρίς μείωση των αποδοχών. Ειδικά
στον ΟΤΕ, τα πρώτα σενάρια δεν αποκλείουν την πιλοτική εφαρμογή του 35ώρου με
αντάλλαγμα την καθιέρωση απογευματινής βάρδιας σε ορισμένα καταστήματα –
αιχμής στο πλαίσιο της ανάπτυξης του οργανισμού. «Εμείς στηρίζουμε κάθε τέτοια
προσπάθεια και είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε κάθε μέτρο που θα δημιουργήσει
πρόσθετα κίνητρα γι’ αυτές», δήλωσε ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών
Ασφαλίσεων κ. Χρ. Πρωτόπαπας, με αφορμή τη συμφωνία για το 35ωρο στις
τράπεζες.

Ως πρώην πρόεδρος της ΟΤΟΕ και της ΓΣΕΕ χαιρετίζω τη συμφωνία που έρχεται να
καταρρίψει ισχυρισμούς περί δήθεν «αυτοκτονίας» ή καταστροφικών συνεπειών από
το 35ωρο, πρόσθεσε ο κ. Πρωτόπαπας, ο οποίος ήταν ο βασικός πρωταγωνιστής από
την πλευρά της κυβέρνησης στις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία στις τράπεζες
(διετής σύμβαση).

Χωρίς νόμο

Η κυβέρνηση, πάντως, έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα αναλάβει νομοθετική
πρωτοβουλία για το 35ωρο, ενθαρρύνοντας ωστόσο τις επί μέρους επιχειρηματικές
πρωτοβουλίες, οι οποίες άρχισαν να πυκνώνουν. Τελευταία είναι η πρωτοβουλία
της Ιντρακόμ να καθιερώσει από τις 3/3/1999 την εβδομάδα των 35 ωρών χωρίς
μείωση των αποδοχών.

Το θέμα του 35ώρου έχει τεθεί και στο παρελθόν, χωρίς να υπάρξει κανένα
αποτέλεσμα. Το 1994, ο τότε υπουργός Βιομηχανίας κ. Αν. Πεπονής είχε ταχθεί
υπέρ της πιλοτικής εφαρμογής του μέτρου σε μια επιχείρηση εντάσεως κεφαλαίου
που να ελέγχεται από το Δημόσιο, όπως τα Ελληνικά Διυλιστήρια. Μάλιστα,
προωθούσε τη μελέτη τού θέματος σε συνεργασία με το υπουργείο Εργασίας και
τους κοινωνικούς εταίρους. Ωστόσο, λόγω των αντιδράσεων το θέμα δεν προχώρησε
και ούτε επανήλθε.

Οι εργοδότες

Η εργοδοτική πλευρά θεωρεί ανέφικτη την εφαρμογή του 35ώρου χωρίς περικοπή των
αμοιβών και επισείει τις αρνητικές συνέπειες στη διεθνή ανταγωνιστική θέση των
ελληνικών επιχειρήσεων που θα προκαλέσει η συνακόλουθη αύξηση του εργατικού
κόστους κατά 14%, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των εργοδοτών. Όταν και στο
παρελθόν είχε τεθεί το θέμα από τη ΓΣΕΕ, ο πρόεδρος του ΣΕΒ κ. Ι. Στράτος είχε
διατυπώσει έντονες επιφυλάξεις στο ενδεχόμενο της μείωσης των συμβατικών ωρών
εργασίας προβάλλοντας τα εξής επιχειρήματα:

* Μείωση των ωρών εργασίας στην ουσία θα επιφέρει μείωση της απασχόλησης λόγω
απωλειών των εγχώριων και διεθνών αγορών.

* Θα καταστήσει τις παραγωγικές επενδύσεις λιγότερο ελκυστικές και θα ευνοήσει
άλλες τοποθετήσεις.

* Θα δημιουργήσει δυσμενείς συνθήκες στον πληθωρισμό και στην ανάπτυξη.

Τα συνδικάτα

Τα συνδικάτα επιμένουν στην ανάγκη εφαρμογής του 35ώρου χωρίς μείωση των
αποδοχών, ως μέτρο για την αντιμετώπιση της ανεργίας προσδοκώντας στη
δημιουργία 300.000 νέων θέσεων εργασίας. Το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ σε σχετική του μελέτη
αντικρούει το εγχείρημα των εργοδοτικών οργανώσεων για αύξηση του κόστους
παραγωγής, υποστηρίζοντας ότι στις βιομηχανικές επιχειρήσεις η αύξηση αυτή
ουσιαστικά περιορίζεται περίπου στο 3%, αντί του 14%, και αυτό γιατί το κόστος
της εργασίας στη βιομηχανία αποτελεί μόνο το 20% του συνολικού κόστους
παραγωγής. Η μελέτη της επιστημονικής ομάδας του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ επισημαίνει ως
ευεργετικές συνέπειες από την εφαρμογή του 35ώρου για την εθνική οικονομία ­
εκτός από την καταπολέμηση της ανεργίας ­ την αύξηση των εσόδων των
ασφαλιστικών ταμείων, τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και την αύξηση των
εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού. «Πιστεύουμε», δήλωσε ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ
κ. Χρήστος Πολυζωγόπουλος, «ότι έχουν δημιουργηθεί οι συνθήκες για τη μείωση
του εργάσιμου χρόνου στις 35 ώρες ή ακόμη και για εβδομαδιαία εργασία 4 ημερών
και 32 ωρών, χωρίς μείωση αποδοχών. Το μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί στην
ελληνική οικονομία χωρίς να απειλήσει την ανταγωνιστικότητά της». Κατά τη
ΓΣΕΕ, ως συνοδευτικό μέτρο της μείωσης του εργάσιμου χρόνου θα μπορούσε να
είναι, αφ’ ενός μεν, η μεταφορά δημόσιων πόρων (που διατίθενται σήμερα για
άλλους σκοπούς) προς τις επιχειρήσεις ώστε η αύξηση του κόστους να είναι
μικρότερη, αφ’ ετέρου δε, μια μακρόπνοη αναπτυξιακή πολιτική.

Το αίτημα για μείωση της εβδομαδιαίας διάρκειας της εργασίας βρίσκει εδώ και
χρόνια εύφορο έδαφος σε χώρες με υψηλή παραγωγικότητα και καλή ανταγωνιστική
θέση, ενώ έχει υιοθετηθεί και ως πανευρωπαϊκό αίτημα από τη Συνομοσπονδία των
Ευρωπαϊκών Συνδικάτων. Ήδη, σε χώρες όπως η Γερμανία, ορισμένοι ισχυροί κλάδοι
έχουν καθιερώσει την εβδομάδα των 30-35 ωρών: η βιομηχανία χάρτου και
συνθετικών (34 ώρες), ο κλάδος σιδηρουργίας – χαλυβουργίας (32 ώρες), ο
δημόσιος τομέας στις περιοχές της πρώην Ανατ. Γερμανίας (32 ώρες, με μερική
μείωση αποδοχών), κ.ά. Σε επίπεδο μεμονωμένων επιχειρήσεων, η
αυτοκινητοβιομηχανία Opel συμφώνησε στη μείωση της εργάσιμης εβδομάδας στις 35
ώρες και στη διαφύλαξη της απασχόλησης, με αντάλλαγμα από πλευράς εργαζομένων
τον περιορισμό των πριμ. Η BMW προχώρησε στην καθιέρωση της εβδομάδας των 4
ημερών και τη σύσταση μιας τρίτης βάρδιας εργαζομένων. Εξάλλου, η Siemens
συμφώνησε στην εφαρμογή του 35ώρου για το 92% του προσωπικού της και του
40ώρου για τους υπόλοιπους, χωρίς την καταβολή υπερωριακής αποζημίωσης για την
υπερεργασία των 5 ωρών.

*Όσον αφορά τις εξελίξεις για το θέμα του 35ώρου στη Γαλλία και στην Ιταλία ο
επιστημονικός συνεργάτης του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, κ. Γιάννης Κουζής, καταγράφει μεταξύ άλλων:

*Στην Ιταλία προσδιορίζεται ο «κανονικός» εργάσιμος εβδομαδιαίος χρόνος σε 35
ώρες και διατηρείται το νόμιμο ωράριο σε 40 ώρες. Το πεδίο εφαρμογής αφορά
μόνο τις ιδιωτικές επιχειρήσεις που απασχολούν περισσότερους από 15
εργαζόμενους. Η ημερομηνία έναρξης ισχύος του μέτρου είναι η 1-1-2001.

* Στη Γαλλία προβλέπεται η «υποκίνηση» των κοινωνικών συνομιλιών για τη μείωση
του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας από 39 ώρες σε 35, μέσα από συλλογικές διαπραγματεύσεις.

Η εφαρμογή του μέτρου θα ισχύσει από 1-1-2000 σε όλες τις επιχειρήσεις, που
απασχολούν άνω των 20 εργαζομένων (αντί 10 εργαζομένων που ήταν η αρχική
βούληση της κυβέρνησης) και από την 1-1-2002 σε όλες τις μικρότερες
επιχειρήσεις.