Οι μετοχές που αντιστέκονται στις κρίσεις

Μεταξύ 105,18% και -28% κυμάνθηκαν οι μεταβολές των τιμών των μετοχών στο
Χρηματιστήριο κατά τις πρώτες ημέρες των κρίσεων της Ρωσίας, της υπόθεσης
Οτζαλάν και του Κοσόβου. Σε κάθε κρίση, διαφορετικές μετοχές είχαν μεγαλύτερη
«αντίσταση» στην πτώση και μεγαλύτερη «ώθηση» στις ανόδους. Γενικά, οι μετοχές
μεγαλύτερων εταιρειών ακολουθούσαν πιο πιστά την πορεία του Γενικού Δείκτη,
ενώ οι μικρότερες παρουσίαζαν μεγάλες διακυμάνσεις

Τόσο στις κρίσεις όσο και στις μεγάλες ανόδους του Χρηματιστηρίου Αξιών
Αθηνών, οι μεγαλύτερες μεταβολές παρουσιάζονται, κυρίως, σε μετοχές
μικρομεσαίων εταιρειών. Αντίθετα, οι μετοχές μεγάλων εταιρειών ακολουθούν την
πορεία του Γενικού Δείκτη.

Αναλυτικότερα, οι μεταβολές στις τιμές των μετοχών τις πρώτες ημέρες κατά τις
πρόσφατες κρίσεις (Ρωσίας, υποθέσεις Οτζαλάν, Κόσοβο) του Χρηματιστηρίου Αξιών
Αθηνών ήταν μεγάλες και κυμάνθηκαν μεταξύ 105,18% (Connection Α.Ε.) και -28%
(Αθηναία Α.Ε. Εμπορίου). Η αύξηση της τιμής της Connection Α.Ε. αφορά τις
πρώτες ημέρες της κρίσης της Ρωσίας, όταν ο Γενικός Δείκτης είχε μειωθεί κατά
7,34%. Η πτώση της τιμής της μετοχής της εταιρείας Αθηναία Α.Ε. Εμπορίου
αναφέρεται κατά τις πρώτες ημέρες της κρίσης με την υπόθεση Οτζαλάν, όταν ο
Γενικός Δείκτης είχε μειωθεί κατά 10,15%.

Όσον αφορά τις μεταβολές των μετοχών, σε σχέση με εκείνες του Γενικού Δείκτη
κατά τις πρώτες ημέρες των κρίσεων, η μικρότερη παρατηρήθηκε στη μετοχή της
εταιρείας Καρδασιλάρης Κ. & Υιοί Α.Ε. με απόκλιση 0,01 της μονάδας. Η
απόκλιση αυτή έγινε κατά την κρίση της Ρωσίας. Η μικρότερη απόκλιση στις
πρώτες ημέρες της κρίσης με την υπόθεση Οτζαλάν παρατηρήθηκε στη μετοχή της
Πληροφορική Εργασίας (-0,06 μονάδες) και στις πρώτες ημέρες της κρίσης στο
Κόσοβο στη μετοχή της εταιρείας Κυριακούλης (-0,12 ποσοστιαίες μονάδες).

Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από επεξεργασία των τιμών των μετοχών κατά τις
αντίστοιχες περιόδους από τη Διεθνική Ανώνυμο Εταιρεία Διαχείρισης Αμοιβαίων
Κεφαλαίων. Πρέπει να σημειωθεί ότι η εταιρεία, κατά τους υπολογισμούς της,
έχει λάβει υπόψη τις αυξήσεις μετοχικών κεφαλαίων, τα split, την έκδοση νέων
και δωρεάν μετοχών κ.λπ.

Επομένως, οι μεταβολές των τιμών των μετοχών βασίζονται σε προσαρμοσμένες
τιμές και, συνεπώς, μπορούν να γίνουν συγκρίσεις. Συγκεκριμένα, για την κρίση
της Ρωσίας μελετήθηκε το διάστημα από τις 20 έως τις 25 Αυγούστου 1998, του
Οτζαλάν από τις 16 έως 23 Φεβρουαρίου 1999 και του Κοσόβου από τις 19 έως τις
24 Μαρτίου 1999. Μετά τις κρίσεις ακολουθεί αύξηση του Γενικού Δείκτη, μέχρι
την επόμενη κρίση. Έτσι, στις ανόδους μελετήθηκε το διάστημα από τις 13 έως 16
Οκτωβρίου 1998 (λήξη της κρίσης της Ρωσίας) και από τις 23 Φεβρουαρίου έως 1
Μαρτίου 1999 (λήξη της κρίσης με την υπόθεση Οτζαλάν).

Τα «αντανακλαστικά» στις ανόδους

Η παρατήρηση της πορείας των μετοχών κατά τη λήξη μιας κρίσης έγινε με σκοπό
να μετρηθούν τα τυχόν «αντανακλαστικά» ορισμένων μετοχών στις ανόδους. Δηλαδή,
υπάρχουν μερικές μετοχές, που παρουσιάζουν μεγαλύτερη αύξηση από εκείνη του
Γενικού Δείκτη και άλλες που σημειώνουν μικρότερη ή περίπου ίση. Με τον τρόπο
αυτό, μπορούν να βρεθούν οι μετοχές που «προηγούνται» ή που «καταλαβαίνουν»
την επερχόμενη άνοδο.

Κατά τη λήξη της κρίσης της Ρωσίας και του Οτζαλάν, οι μεταβολές των τιμών των
μετοχών κυμάνθηκαν μεταξύ 99% (Mevaco) και -15,6%% (Μακεδονικά Κλωστήρια
Α.Ε.). Η αύξηση της μετοχής της Mevaco αναφέρεται κατά την περίοδο της λήξης
της κρίσης με την υπόθεση του Οτζαλάν, από τις 23 Φεβρουαρίου έως την 1
Μαρτίου 1999. Η πτώση της τιμής της μετοχής της εταιρείας Μακεδονικά Κλωστήρια
αναφέρεται, επίσης, κατά την περίοδο της λήξης της κρίσης με την υπόθεση Οτζαλάν.

Όσον αφορά την πορεία των μετοχών, σε σχέση με τον Γενικό Δείκτη σε περιόδους
ανόδου, μετά την κρίση της Ρωσίας και του Οτζαλάν, τη μικρότερη απόκλιση από
τον Γενικό Δείκτη παρουσίασε η μετοχή της εταιρεία Μαϊλής (+0,05 ποσοστιαίες
μονάδες).

Η απόκλιση έγινε την περίοδο που έληγε η κρίση της Ρωσίας. Ακολουθεί η μετοχή
της εταιρείας Σπόρτσμαν, με απόκλιση από τον Γενικό Δείκτη κατά 0,06
ποσοστιαίες μονάδες. Αυτή αφορά την περίοδο κατά τη λήξη της κρίσης με την
υπόθεση Οτζαλάν.

Η κρίση της Ρωσίας

Η κρίση της Ρωσίας ανέκοψε την άνοδο του Γενικού Δείκτη κατά 75,72% από τις 13
Μαρτίου 1998, όταν έγινε η υποτίμηση της δραχμής. Η κρίση αυτή ξεκίνησε από
τις 20 Αυγούστου 1998, όταν παρουσίασε την πρώτη κάμψη ο Γενικός Δείκτης, και
διήρκησε μέχρι τις 12 Οκτωβρίου 1998, οδηγώντας τον Γενικό Δείκτη στις
1.739,61 μονάδες. Τα κέρδη από την ημέρα της υποτίμησης μέχρι τότε είχαν
μειωθεί σε 13,15%.

Η κρίση της Ρωσίας μπορεί να χωριστεί σε δύο φάσεις: η πρώτη ξεκίνησε από τις
20 Αυγούστου 1998, όταν ο Γενικός Δείκτης έκλεισε με πτώση στις 2.675,44
μονάδες, έως τις 3 Σεπτεμβρίου, όταν ο Γενικός Δείκτης έκλεισε στις 2.117,11
μονάδες. Μετά ακολούθησε μια πορεία με «σκαμπανεβάσματα» έως τις 30
Σεπτεμβρίου, όταν άρχισε η δεύτερη φάση της πτώσης. Αυτή διήρκησε μέχρι τις 12
Οκτωβρίου και ο Γενικός Δείκτης σημείωσε πτώση κατά 17,98%. Σε όλη τη διάρκεια
της κρίσης της Ρωσίας, ο Γενικός Δείκτης μειώθηκε κατά 35,60%.

Κατά τις πρώτες ημέρες της κρίσης της Ρωσίας, από τις 20 έως τις 25 Αυγούστου,
ο Γενικός Δείκτης είχε μειωθεί κατά 7,34%. Σε αυτό το διάστημα, οι μεταβολές
των μετοχών κυμάνθηκαν μεταξύ +115,18% (Connection) και -21,89% (Κλαουδάτος).
Όσον αφορά τις τελευταίες ημέρες της κρίσης της Ρωσίας, από τις 13 έως τις 16
Οκτωβρίου 1998, ο Γενικός Δείκτης αυξήθηκε κατά 14,47% και οι μεταβολές των
μετοχών κυμάνθηκαν μεταξύ 25,95% (ΑΛΤΕ) και -14,99% (ΛΑΝΑΚΑΜ).

Η κρίση του Οτζαλάν

Η κρίση με την υπόθεση Οτζαλάν ήταν, ίσως, από τις μικρότερες σε διάρκεια.
Άρχισε στις 16 Φεβρουαρίου 1999, όταν σημειώθηκε πτώση στον Γενικό Δείκτη, ο
οποίος έκλεισε τότε στις 3.396,85 μονάδες. Η κρίση αυτή διήρκησε μέχρι τις 23
Φεβρουαρίου, όταν ο Δείκτης έκλεισε στις 3.052,04 μονάδες.

Η περίοδος αυτή «στοίχισε» στον Γενικό Δείκτη πτώση 10,15% και η άνοδος, από
την ημέρα της υποτίμησης, περιορίστηκε σε 98,52%. Υπενθυμίζεται ότι η κρίση με
την υπόθεση Οτζαλάν ήταν η πρώτη του 1999, που δοκίμασε το ράλι των τιμών των
μετοχών στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών. Το ράλι αυτό είχε οδηγήσει τον Γενικό
Δείκτη σε αύξηση από την αρχή του έτους κατά 26,34% και από την ημέρα της
υποτίμησης κατά 125,51%.

Κατά τις πρώτες ημέρες της κρίσης του Οτζαλάν, από τις 16 έως τις 23
Φεβρουαρίου, ο Γενικός Δείκτης είχε μειωθεί κατά 10,15%. Σε αυτό το διάστημα,
οι μεταβολές των μετοχών κυμάνθηκαν μεταξύ +36,03% (Νηματεμπορική) και -28%
(Αθηναία Α.Ε.). Στις τελευταίες ημέρες της κρίσης, από τις 23 Φεβρουαρίου έως
την 1 Μαρτίου, ο Γενικός Δείκτης αυξήθηκε κατά 11,22% και οι μεταβολές των
μετοχών κυμάνθηκαν μεταξύ 99% (Mevaco) και -15,6% (Μακεδονικά Κλωστήρια).

Η κρίση του Κοσόβου χαρακτηρίστηκε από μεγάλα «σκαμπανεβάσματα» στις τιμές των
μετοχών και του Γενικού Δείκτη. Σε αυτή την περίπτωση διακρίνουμε, κυρίως,
τέσσερις φάσεις: δύο πτωτικές και δύο ανοδικές.

Στη μία, μάλιστα, «έσπασε» ο Γενικός Δείκτης δύο ιστορικά ρεκόρ. Η πρώτη φάση
είναι πτωτική και αρχίζει από τις 23 Μαρτίου, όταν ο Γενικός Δείκτης έκλεισε
στις 3.637,8 μονάδες, και τελειώνει την 1 Απριλίου 1999, όταν ο Γενικός
Δείκτης έκλεισε στο κατώτατο επίπεδο κατά τη διάρκεια της κρίσης, δηλαδή, στις
1.121,39 μονάδες. Η πτώση του Γενικού Δείκτη σε αυτό το διάστημα ήταν 14,2%
και τα κέρδη του από την ημέρα της υποτίμησης μειώθηκαν σε 103,03%.

Πριν από την έναρξη της κρίσης αυτής, στις 22 Μαρτίου 1999, η αύξηση του
Γενικού Δείκτη από την ημέρα της υποτίμησης ήταν 144,54% και από την αρχή του
έτους 37,33%. Οι μεταβολές των τιμών των μετοχών από τις 19 Μαρτίου, λίγο πριν
από την έναρξη της κρίσης, έως τις 24 Μαρτίου κυμάνθηκαν μεταξύ +25,92%
(Τασόγλου-Delonghi) και -22,12% (Ελληνική Υφαντουργία). Η πτώση του Γενικού
Δείκτη σε αυτή την περίοδο ήταν -8,02%.

Ακολουθεί η δεύτερη φάση, η φάση ανόδου, από τις 2 έως τις 14 Απριλίου,
αυξάνοντας τον Δείκτη στις 3.732,64 μονάδες και τα κέρδη από την ημέρα της
υποτίμησης σε 142,79% και από την αρχή του έτους σε 72,88%. Η άνοδος του
Γενικού Δείκτη σε αυτή την περίοδο ήταν 12,99%. Η τρίτη φάση ήταν πτωτική και
άρχισε από τις 15 έως τις 22 Απριλίου, όταν ο Γενικός Δείκτης έκλεισε στις
3.281,96 μονάδες, χάνοντας 9,86%. Τα κέρδη από την αρχή του έτους μειώθηκαν σε
19,89% και από την ημέρα της υποτίμησης σε 113,48%. Η τέταρτη φάση είναι
ανοδική και αρχίζει από τις 23 Μαρτίου. Από τότε μέχρι τις 12 Μαΐου, ο Γενικός
Δείκτης «έσπασε» τρία ιστορικά ρεκόρ. η άνοδος του γενικού δείκτη από τις 23
Μαρτίου εώς τις 7 Μαϊου ήταν 23,01%. Τα κέρδη από την αρχή του έτους ήταν
47,47% και από την ημέρα της υποτίμησης 162,59%. Το διάστημα από τις 27
Απριλίου έως τις 3 Μαΐου έχει ληφθεί για να μελετηθεί η πορεία των μετοχών,
κατά τις ημέρες της προσδοκίας της αγοράς για λήξη του πολέμου στο Κόσοβο. Σε
αυτό το διάστημα, ο Γενικός Δείκτης αυξήθηκε κατά 10,93%. Οι μεταβολές στις
τιμές των μετοχών κατά τις αντίστοιχες ημέρες κυμάνθηκαν μεταξύ 36% (Σιγάλας
Σ. ΑΤΕ) και -10,60% (Rilken). Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνικής ΑΕΔΑΚ, από τις
306 μετοχές που διακινήθηκαν κατά το εξεταζόμενο διάστημα, οι 288 σημείωσαν
άνοδο, οι 4 παρέμειναν σταθερές και οι 14 παρουσίασαν πτώση. Η αύξηση της
τιμής της μετοχής των 288 μετοχών κατά το εξεταζόμενο διάστημα κυμάνθηκε
μεταξύ 36% (Σιγάλας Σ. ΑΤΕ) και 0,74% (Τεγόπουλος Εκδόσεις). Οι τέσσερις
μετοχές που παρέμειναν σταθερές στην τιμή τους είναι των εταιρειών Γενικών
Αποθηκών, Αφοί Λαμπρόπουλοι (κοινή και προνομιούχος) και Ελληνική Εταιρεία
Εμφιαλώσεως. Στις δεκατέσσερις μετοχές που σημείωσαν πτώση από τις 27 Απριλίου
έως τις 3 Μαΐου, η μείωση κυμάνθηκε μεταξύ -0,41% (Επενδύσεις Εργασίας) και
+10,6% (Rilken). Σημειώνεται ότι τις μεγαλύτερες αποκλίσεις από τη μεταβολή
του Γενικού Δείκτη (+10,93%) αυτό το διάστημα τις παρουσίασαν οι μετοχές
Σιγάλας (+25,07 ποσοστιαίες μονάδες) και Rilken (-21,53 ποσοστιαίες μονάδες).
Τις μικρότερες αποκλίσεις από τον Γενικό Δείκτη, το ίδιο διάστημα, σημείωσαν
οι μεταβολές των τιμών των μετοχών Alpha Τράπεζα Πίστεως (+0,06 ποσοστιαίες
μονάδες) και της Καρδασιλάρης Κ. & Υιοί Α.Ε. (-0,05 ποσοστιαίες μονάδες).