Η εφαρμογή του παραλόγου

Περί τίνος πρόκειται λοιπόν; (Κάπως έτσι ρωτούν οι επίγονοι, τριάντα χρόνια
μετά, για κάτι που δεν τους αφορά πλέον). Πρόκειται, πρέπει αμέσως να πούμε,
γι’ αυτό που συμβαίνει σήμερα και που, να το θέλουμε, δεν μπορούμε να το
κατανοήσουμε ακριβώς.

Αν ο Ιονέσκο ταυτίστηκε με το θέατρο του παραλόγου, αυτό το παράλογο που ζούμε
όχι ως θέατρο, όχι ως αναπαράσταση δηλαδή, αλλά ως παράσταση στις ΝΑΤΟϊκές
οθόνες μας είναι το έργο του: «Amedee ou comment s’ en debarasser», «Αμεδαίος
ή πώς ν’ απαλλαγούμε απ’ αυτόν».

Μα ποιος ο Αμεδαίος στη δική μας περίπτωση; Ο Μιλόσεβιτς, θα απαντούσε ο
ανίδεος χωρίς δισταγμό.

Δυστυχώς, δεν πρόκειται για τον κύριο αυτό, «τον σατράπη, τον δυνάστη, τον
δικτάτορα», όπως συνηθίζεται να αποκαλείται ­ αν και κανένας δικτάτορας στην
Ιστορία δεν εξελέγη με νόμιμες διαδικασίες δύο φορές. (Οι δικτάτορες ή κάνουν
πραξικόπημα ή καταλαμβάνουν την εξουσία αφού εκλεγούν για πρώτη και τελευταία
φορά). Άρα πρόκειται για κάτι άλλο: ο Αμεδαίος είναι η ίδια η Εύρωπη που μετά
που συντέθηκε σε νόμισμα προσπαθούν οι εχθροί του να το ανασυνθέσουν στα
συστατικά στα εξ ων συνετέθη. Δηλαδή στις κατά τόπους αντιστοιχίες του.

Δραχμή στην Ελλάδα, λιρέτα στην Ιταλία, φράγκο στη Γαλλία, μάρκο στη Γερμανία,
πεσέτα στην Ισπανία και ούτω καθ’ εξής.

Το δολάριο προβάλλει έτσι, σε αντίθεση με το ευρώ, ως ο αδιαφιλονίκητος
διαπραγματευτής, με ένα γιεν-διαιτητή σε στάδιο ύφεσης. Δηλαδή, με άλλα λόγια,
για να είμαστε απόλυτα σαφείς, ο πόλεμος κηρύσσεται λίγους μόλις μήνες μετά τα
εγκαίνια του ευρώ, με προοπτική τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, στην Ουάσιγκτον.
Όλα σωστά, σοφά υπολογισμένα «επί χάρτου». Εκείνο που δεν συνυπολόγισαν είναι
ο παράγοντας άνθρωπος. Και ο «άνθρωπος» είναι ένα ζώο που φοβάται τόσο τον
κυνηγό όσο και τον κυνηγημένο. Ο άνθρωπος, κι αυτό είναι το μεγαλείο του,
υπακούει σε νομοτέλειες που διαφεύγουν τους κανόνες της αριστοτελικής λογικής.
Τρομάζει ακριβώς εκεί που θέλεις να τον καθησυχάσεις. Ηρεμεί όταν τον τρομοκρατείς.

Σε ποια νομιμότητα βασίστηκε η ΝΑΤΟϊκή επέμβαση;

­ Στη νομιμότητα της μη υπογραφής της συνθήκης του Ραμπουγέ από τους Σέρβους.
­ Μήπως οι όροι της συνθήκης άλλαξαν μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης
εκδοχής της; ­ Τι εννοείτε; ­ Μήπως το ειρηνευτικές δυνάμεις των Ηνωμένων
Εθνών που υπήρχε στην αρχή αντικαταστάθηκε από το ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις; ­ Καμιά
επίσημη διάψευση ή επιβεβαίωση επί του προκειμένου. ­ Ποιες ήταν οι επιδιώξεις
της αμερικανικής πολιτικής που εφαρμόζει η κ. Ολμπράιτ; Πώς το εννοείτε; ­
Διαβάσαμε ότι είχε συστήσει στο UCK να αποκτήσει το δικό του Sinn Fein! ­ Μου
φαίνεται πρωτοφανές για υπουργό Εξωτερικών μεγάλης και συμμάχου χώρας. ­ Γιατί
πρωτοφανές; ­ Γιατί έτσι ανοίγονται οι ασκοί του Αιόλου. Σε κάθε βίαιο
αποσχιστικό κίνημα… Ένα μήνα πριν από την έναρξη των βομβαρδισμών, η ίδια
κάλεσε εκπροσώπους του UCK στην πρωτεύουσά της, την Ουάσιγκτον. ­ Και είναι
κακό αυτό; ­ Καταλαβαίνετε τι θα γινόταν αν καλούσε αποσχιστικές οργανώσεις
των Βάσκων, των Κορσικανών, των Σριλανκέζων, των Βρετόνων; Και να σκεφτεί
κανείς ότι η Μαντλίν Ολμπράιτ έζησε με τους Σέρβους την παιδική της ηλικία,
μεταξύ δεκατριών και δεκατεσσάρων ως έφηβη…

***

Όπως και να έχει το πράγμα, πολλοί ζητούν να μάθουν ποια είναι η θέση της
χώρας μου. Η Ελλάδα ανήκει στο ΝΑΤΟ, αλλά δεν μετέχει στους βομβαρδισμούς. Η
Ελλάδα έχει υποστεί δύο εθνικές καθάρσεις, από τους Τσέτες του Κεμάλ η πρώτη,
το 1922, και από τον εμφυτευμένο Εμφύλιο η δεύτερη. Πρόσφυγες και μετανάστες
υπήρξαμε μια ζωή. Από τον Οδυσσέα ακόμα. Ωστόσο, μαζί με τους Σέρβους και τους
αντιφασίστες Ιταλούς πολεμήσαμε τις δυνάμεις του Άξονα στον Β’ Παγκόσμιο
Πόλεμο. Οι Τούρκοι είχαν μείνει ουδέτεροι. Οι Βούλγαροι ήταν με τους ναζί, ενώ
οι Κροάτες γέννησαν τους Ουστάσι. Οι Αλβανοί υποδέχτηκαν φιλικά τους Έλληνες
αντάρτες του Εμφυλίου με το καθεστώς του Χότζα, και αν τα Σκόπια δεν ήταν θύμα
συνεχών σεισμών θα μπορούσαμε να είχαμε βρει μια καλύτερη συγκατοίκηση. Η
σύγχρονη Ελλάδα γεννήθηκε μαζί με τη σκέψη του Αντόνιο Γκράμσι. Αυτός μας
γαλούχησε. Ώσπου βρήκαμε έκφραση στον Ενρίκο Μπερλίγκουερ. Μετά κόπηκαν οι
δεσμοί μεταξύ μας. Αναμένουμε από τον Ντ’ Αλέμα να συνεχίσει τη μεγάλη
παράδοση της ιταλικής Αριστεράς, που μπορεί να φτιάξει όχι τη Magna Grecia,
αλλά τη Magna Sinistra.

***

­ Κι εσείς έχετε μειονότητες. ­ Που εκπροσωπούνται στο Κοινοβούλιο με τρεις
εκπροσώπους τους. Διαθέτουν δικά τους σχολεία, τζαμιά κ.λπ. Ενώ στην Πόλη από
τους 300.000 Έλληνες του ’55 έμειναν μόνο 2.500 σήμερα. Αν αυτό δεν είναι
«κάθαρση», τι είναι; ­ Και στην Κύπρο; ­ Εκεί ακόμα περιμένουν οι πρόσφυγες να
γυρίσουν στα σπίτια τους. ­ Όπως οι Κοσοβάροι; ­ Ακριβώς. Μόνο που για τους
Κυπρίους έχουν περάσει 25 χρόνια. Και για τους Κοσοβάρους 25 ημέρες. Τους
ευχόμαστε από καρδιάς να μη χρονίσουν. Διότι στον χρόνο επάνω κλείνουν οι
κλίνες του Κλίντον.

* Το Διεθνές Κοινοβούλιο των Συγγραφέων, που έχει έδρα στο Στρασβούργο, με
πρώτο του πρόεδρο τον Σαλμάν Ρουζντί και γενικό γραμματέα τον Ζακ Ντεριντά
(τωρινός πρόεδρος είναι το νιγηριανό Νόμπελ λογοτεχνίας Βολίνκα), ζήτησε από
δέκα ιδρυτικά του μέλη, τα οποία ανήκουν σε αντίστοιχες χώρες που επηρεάζονται
από την κρίση του Κοσσυφοπεδίου, να γράψουν τις απόψεις τους σχετικά. Αυτό
είναι το κείμενο που προορίζεται για πολλές ευρωπαϊκές εφημερίδες («Ελ Παΐς»,
«Λιμπερασιόν», «Ιντιπέντεντ» κτλ.) που πρωτοδημοσιεύεται ταυτόχρονα με «ΤΑ
ΝΕΑ» και στην ιταλική «Στάμπα» του Τορίνο.