Χαστούκι στα «γεράκια» η διακήρυξη της Βόννης

Η διπλωματική διέξοδος, που επιτεύχθηκε στην σύνοδο των «8» στη Βόννη,
αποτελεί ηχηρό χαστούκι για τα «γεράκια» της Ουάσιγκτον, που όχι μόνο δεν
συζητούσαν για οποιοδήποτε συμβιβασμό στους όρους του ΝΑΤΟ, αλλά βασιζόμενοι
στην αλαζονεία του ισχυρού ήθελαν ακόμη και την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων,
για να επιβάλουν τις θέσεις τους στο Βελιγράδι.

Μάλιστα, ακόμη και μετά τα βήματα προσέγγισης που έκανε ο πρόεδρος Κλίντον τη
Δευτέρα, αλλάζοντας ρητορική, αποδεχόμενος για πρώτη φορά ότι στόχος του ΝΑΤΟ
δεν είναι «ολοκληρωτική νίκη» κατά του κ. Μιλόσεβιτς και ότι θα ήταν έτοιμος
να διαπραγματευτεί την παύση των βομβαρδισμών και τη σύνθεση της διεθνούς
δύναμης, που θα αναπτυχθεί στο Κοσσυφοπέδιο, τα «γεράκια» στην αμερικανική
πρωτεύουσα συνέχισαν να λένε ότι δεν υπάρχει κανένα ενδεχόμενο συμβιβαστικής λύσης.

Ώσπου ήρθε η κοινή διακήρυξη των «8», την οποία προσυπογράφει και η
Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Μ. Ολμπράιτ, που δείχνει πως ακόμη και οι
ισχυροί ξέρουν να συμβιβάζονται. Μία διακήρυξη, η οποία, για να μετουσιωθεί
ωστόσο σε συμφωνία, θα απαιτηθούν ακόμη επίπονες διαπραγματεύσεις στο επίπεδο
του Συμβουλίου Αφσαλείας.

Πάντως, ενώ η αμερικανική πλευρά έθετε ως απαράβατο όρο η διεθνής στρατιωτική
δύναμη που θα αναπτυχθεί στο Κοσσυφοπέδιο να έχει ως κεντρικό της πυρήνα
στρατιωτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ, το κείμενο των «8» δεν αναφέρει τίποτα για ΝΑΤΟ.

Μιλάει απλώς για την ανάπτυξη στο Κοσσυφοπέδιο μιας «αποτελεσματικής διεθνούς
παρουσίας», η οποία να αποτελείται τόσο από στρατιώτες όσο και από πολίτες –
παρατηρητές, η σύνθεση της οποίας θα αποφασιστεί από τα Ηνωμένα Έθνη.

Μάλιστα, η τελική δύναμη δεν αποκλείεται να μην έχει ως κεντρικό της πυρήνα
δυνάμεις του ΝΑΤΟ, ενώ είναι πλέον σαφές ότι η δύναμη θα είναι υπό την αιγίδα
του ΟΗΕ, άρα η διοίκησή της μπορεί να μην είναι καν αμερικανική.

Και Σέρβοι

Παράλληλα, το κείμενο των «8» μιλάει για απόσυρση των στρατιωτικών,
αστυνομικών και παραστρατιωτικών δυνάμεων από το Κοσσυφοπέδιο, αλλά όπως είναι
γνωστό ήδη οι Ρώσοι αλλά και κάποια μέλη του ΝΑΤΟ δέχονται να παραμείνουν στην
περιοχή μερικές χιλιάδες Σέρβων αστυνομικών. Για αυτό, εξάλλου, και όταν χτες
ρωτήθηκε για το θέμα η κυρία Ολμπράιτ έσπευσε να διευκρινίσει την αμερικανική,
όπως είπε, θέση, που είναι η ανάγκη απομάκρυνσης όλων των σερβικών δυνάμεων
από το Κοσσυφοπέδιο.

Ακόμη, το κείμενο επαναβεβαιώνει ό,τι είχε κατ’ αρχήν συμφωνηθεί από τους «19»
του ΝΑΤΟ στη Σύνοδο Κορυφής, ότι δηλαδή το Κοσσυφοπέδιο θα αποκτήσει αυτονομία
στα όρια, όμως, της Γιουγκοσλαβίας.

Και παρά το γεγονός ότι το κείμενο των «8» αναφέρει ότι θα ληφθεί υπόψη η
συμφωνία του Ραμπουγέ, είναι εμφανές ότι η εν λόγω συμφωνία αποτελεί εκ των
πραγμάτων «νεκρό γράμμα», αφού έδινε την δυνατότητα στους Κοσσοβάρους να
ψηφίσουν μέσα σε τρία χρόνια για την απόσχιση της περιοχής από τη Γιουγκοσλαβία.

Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι στην πλειονότητά του ο αμερικανικός Τύπος δεν
έδωσε μεγάλη σημασία στις δηλώσεις Κλίντον και στις φωνές που ακούγονταν σε
όλη τη χώρα και στο Κογκρέσο για την ανάγκη αναζήτησης πολιτικής λύσης.

Έτσι, δεν διέγνωσε εγκαίρως την αλλαγή προτεραιοτήτων στην Ουάσιγκτον και
πιάστηκε στον ύπνο από τις εξελίξεις στη Βόννη. Μόνο στο σημερινό της φύλλο η
«Ουάσιγκτον Ποστ» και η «Λος Άντζελες Τάιμς» μιλούν για αισιοδοξία στην
επίτευξη κάποιας συμφωνίας, ενώ άλλες σημαντικές αμερικανικές εφημερίδες ακόμη
και στο σημερινό τους φύλλο δεν προβάλλουν τις αναμενόμενες, εδώ και ημέρες,
στην Ευρώπη εξελίξεις.

Ενδεικτική της ψυχρολουσίας που υπέστησαν κάποια αμερικανικά μέσα από την
κατάληξη της υπόθεσης είναι ερώτηση παρουσιάστριας – δημοσιογράφου διεθνούς
ειδησεογραφικού καναλιού προς τον διπλωματικό συντάκτη – απεσταλμένο του
δικτύου στη Γερμανία, αμέσως μετά τη διατύπωση του τελικού κειμένου στη Βόννη:
«Η κυρία Ολμπράιτ μιλάει για την ανάπτυξη διεθνούς δύναμης, πυρήνας της οποίας
θα είναι το ΝΑΤΟ. Το κείμενο, όμως, των “8” δεν αναφέρει κάτι τέτοιο. Ποιος
λέει την αλήθεια;».

Και ο απεσταλμένος με φανερή αμηχανία: «Η κυρία Ολμπράιτ ερμηνεύει το κείμενο
των “8” σύμφωνα με τις δικές της επιθυμίες…».