ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Η δική μας βόμβα

Κάθε βράδυ, πριν μπω στο σπίτι μου, σκέφτομαι από ποια «βόμβα» πρέπει να
προφυλαχθώ και ποια πρέπει ν’ αφήσω να εκραγεί (όχι βέβαια για να σκοτώσει
ανθρώπους αλλά για ν’ αφυπνίσει συνειδήσεις).

Έχει ζωτική σημασία για τον Οιδίποδα να μάθει ποιον εσκότωσε

Στ. Ράμφου. Το αίνιγμα και η μοίρα

Ώρες – ώρες πείθομαι ότι η δύναμη του καθενός και συνολικά του λαού δεν
εξαρτάται από τους ελιγμούς για την αποφυγή της τηλεκατευθυνόμενης βόμβας ή
την πυροτεχνική απασφάλισή της, αλλά κυρίως από την πολιτική αχρήστευση των
βομβιστών και των βομβαρδιστικών. Γρήγορα όμως προσγειώνομαι (μαζί με τους
άλλους) στο μετα-ρεαλιστικό επίπεδο της επιβίωσης (προκειμένου να σχεδιάσουμε
καλύτερα την αυριανή «αντί-σταση»!!).

Οι βόμβες της περιόδου αυτής είναι πολλές, διαφορετικής κατασκευής, με ορατούς
και αόρατους στόχους, εκτοξευόμενες και εκπορευόμενες από επανδρωμένα και μη συστήματα.

Πρώτα πρώτα οι πραγματικές βόμβες που σκοτώνουν, ματώνουν, καταστρέφουν. Η
έκρηξή τους ξαναγεννά μνήμες, (ανα)παράγει φόβους, καταργεί τα αισθήματα
εμπιστοσύνης και ασφάλειας. Κυρίως όμως ανοίγουν κρατήρες μίσους.

Ύστερα οι τηλεοπτικές βόμβες. Πιο φαντασμαγορικές, σχεδόν κινηματογραφικές, με
σκηνοθεσία και speakage αντάξια του θεάματος. Όταν μάλιστα συνοδεύονται από
ερμηνείες ειδικών στη διεθνή γεωπολιτική, τότε νομίζεις ότι βρίσκεσαι σε
τηλε-διάσκεψη με εφέ και όχι στη μέση του πουθενά.

Ακολουθούν οι βόμβες των δηλώσεων, ανακοινώσεων, συνεντεύξεων. Δεν υπάρχει
κόμμα, φορέας, σύλλογος, όμιλος, ένωση προσώπων που να μην εξέπεμψε ­ άλλος με
περισσότερη κι άλλος με λιγότερη ψυχική διάθεση ­ το δικό του σήμα SOS. Ακόμα
και οι διαφοροποιημένες ή αντίθετες προσεγγίσεις προσέθεταν στο ψηφιδωτό του
πολέμου ένα ακόμα λιθαράκι αγωνίας.

Την ίδια ώρα σκάνε και οι βόμβες των κυβερνητικών εφησυχασμών. Η οικονομία δεν
κινδυνεύει, ο τουρισμός δεν βλάπτεται, το χρηματιστήριο δεν πέφτει. Η αναγκαία
ψυχραιμία και σύνεση χορηγείται σε overdose και δεν θεραπεύει ούτε
προλαμβάνει. Η Ελλάδα σχεδιάζει το χθες. Χωρίς διάκριση και χωρίς έρεισμα
εκρήγνυνται οι βόμβες των «τρομοκρατικών οργανώσεων». Αθώα θύματα, πανικός,
κακόγουστες φάρσες, απολίτικη σύγχυση για τιμητές με κρυμμένο πρόσωπο.

Και οι βόμβες πέφτουν χωρίς σταματημό. Βόμβες αποκαλύψεων για το «σκοτεινό
παρελθόν» δημοσίων ανδρών, βόμβες αναγνώρισης ιστορικών λαθών, βόμβες
συνένωσης mega-επιχειρήσεων, βόμβες αθλητικών διαπλοκών, βόμβες
περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ακόμα και σεξοβόμβες.

Η ενημέρωση μοιάζει μ’ ένα γαζωμένο από πολυβόλο σεντόνι και μέσα από κάθε
τρύπα προβάλλουν τα τρομαγμένα μάτια του φοβισμένου (τηλε)θεατή και άπραγου πολίτη.

Με μια ιδεολογία – κόσκινο και μια διάτρητη ηθική γυρεύουμε κλωστή να ράψουμε
ό,τι μπορούμε. Κανείς δεν νοιάζεται για το χρώμα της κλωστής και τη μάρκα της
κουβαρίστρας. Αρκεί να προλάβουμε να ράψουμε τις τρύπες, να μπαλώσουμε τα
σκισίματα πριν μπούμε στον 21ο αιώνα. Λες και στις 31.12.99 να ‘χουμε σε
κάποιον να δώσουμε λογαριασμό, να κλείσουμε βιβλία, ίσως και ν’ απαλλαγούμε
από τις ευθύνες διαχείρισης.

Κι όμως κατά βάθος ξέρουμε ότι τα παιδιά μας δεν θα μας συγχωρέσουν, όπως
εμείς συγχωρούμε εκλογικεύοντας ή υπακούοντας στα «αποφασίζουμε» και «στα
συγγνώμη» των USA bombers. Δεν θα μας συγχωρέσουν που φέτος την άνοιξη αντί
για χελιδόνια είδαν στον ουρανό πυραύλους. Δεν θα μας συγχωρέσουν που τόσα
χρόνια τα νουθετούσαμε και τα βαυκαλίζαμε για μια ανεξάρτητη πατρίδα, για
κοινό ευρωπαϊκό πολιτισμό, για ειρηνικούς διεθνείς οργανισμούς, για αφοπλισμό,
για ποιότητα ζωής (αφήνοντας ­ εν αγνοία μας; ­ να εκκολάπτεται το «αυγό» του
σιδερένιου πουλιού).

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε όλοι ότι κανένας πύραυλος «εδάφους – εδάφους» ή
«αέρος – εδάφους» δεν μπορεί να κάνει τόσο «κακό» όσο οι διαψεύσεις «ψυχικού
υπεδάφους» τις οποίες υπέστησαν τα παιδιά μας.

Κανείς δεν θα είναι όπως πρώτα, όσο γρήγορα κι αν λήξει αυτός ο μετα-πόλεμος.
Για να γιατρέψουμε λοιπόν τις κρυφές ακόμα πληγές πριν αιμορραγήσουν πρέπει να
ξαναγνωριστούμε με τα παιδιά μας και να ξαναδιαβάσουμε μαζί τους το βιβλίο της
Ανθρωπότητας (σαν παραμύθι και όχι σαν θρίλερ).

Αφού οι Μεγάλοι κωφεύουν και εμείς είμαστε (ή νιώθουμε) αδύναμοι, ας
δυναμιτίσουμε το «μοντέλο επικυριαρχίας τους» πείθοντας τους μικρούς, τους
νέους, όλου του κόσμου για την αξία της ειρήνης, της αλληλεγγύης και του
δικαιώματος να είσαι και να ζεις ως ελεύθερος άνθρωπος.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.