ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ Ο Κώστας Καραμανλής είναι ακόμα άπειρος και αδοκίμαστος

Παρακολουθεί την πολιτική από πολύ κοντά. Την πολιτική και τους ανθρώπους της.
Κάθεται με τις ώρες στη Βουλή, εκεί, πρώτο έδρανο δεξιά από το προεδρείο, και
αναλύει το ειδικό βάρος του καθενός. Όταν ανεβαίνουν στο βήμα, και κάτω από
αυτό. Το ειδικό βάρος των δικών του, της παράταξής του δηλαδή, αλλά και των
άλλων. Όλων των κομμάτων.

Για τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, η πολιτική δεν ήταν ποτέ πάρεργο. Ήταν κύρια
απασχόληση. Όχι μόνο τότε που «ήταν στα πράγματα», αλλά και τώρα που θεωρητικά
δεν έχει κανέναν τίτλο πλην εκείνου του «πρώην»: πρώην πρωθυπουργός, πρώην
πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας. Ο ίδιος δεν ένιωσε ποτέ «πρώην»: είναι
ενδεικτικό ότι η ημέρα του, πλην της πολύωρης παρουσίας στη Βουλή,
περιλαμβάνει πλήθος συναντήσεων, πολλές από τις οποίες θα μπορούσαν από μόνες
τους να αποτελέσουν είδηση.

Όμως η αγαπημένη του ασχολία είναι να παρατηρεί την πολιτική και τους
ανθρώπους της. Με οξύνοια, και χωρίς να χαρίζεται σε κανέναν, κρίνει τους
πρωταγωνιστές, επισημαίνει πλεονεκτήματα και ­ κυρίως ­ μειονεκτήματα, και
δείχνει απόλυτος στις εκτιμήσεις του, ακόμη και αν δημιουργεί με αυτές
πολιτικό θέμα. Όπως με την εύγλωττη άρνησή του να απαντήσει για το αν ο Κώστας
Καραμανλής είναι έτοιμος να γίνει πρωθυπουργός. Ή όταν αναγνωρίζει στον Κώστα
Σημίτη πολλά προσόντα, και ότι διαθέτει ως πρωθυπουργός «πολλά συν». Αδιαφορεί
αν τον χαρακτηρίζουν «δεκανίκι» του Σημίτη, εκφράζεται με πολύ καλά λόγια για
τον Αλέκο Παπαδόπουλο και τον Θ. Πάγκαλο, και διατυπώνει μια πρόβλεψη που θα
συζητηθεί: «Θα δούμε γυναίκα πρωθυπουργό σ΄ αυτή τη χώρα»…

Δείχνει μάλλον δικαιωμένος με την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. «Κάνουν
τώρα, δηλώνει, τις αποκρατικοποιήσεις που τότε πολέμησαν. Αυτός που έκανε
αληθινή περιοριστική πολιτική, ήμουν εγώ. Ο Σημίτης δεν έκανε. Ο Σημίτης
καυχάται τώρα διότι έδωσε ουσιαστικές αυξήσεις εις τους Έλληνες και όντως
έδωσε. Αλλά αυτό ακριβώς είναι για το οποίο έπρεπε να ντρέπεται. Ότι την ώρα
που η Ελλάς πρέπει να σφιχτεί για να μπει στην Ευρώπη, ο ίδιος πιστεύει ότι
μπορεί να έχει και τον σκύλο χορτάτο και την πίτα ολόκληρη, κάτι που δεν γίνεται».

Πιστεύει ότι το μεγάλο πρόβλημα της κυβέρνησης είναι που δεν έχει καταφέρει να
αντιμετωπίσει την τρομοκρατία και την εγκληματικότητα: «Η κατάσταση στη
δημόσια τάξη στην οποία έχουμε φθάσει σήμερα, αναφέρει, είναι ίσως από τα πιο
ασθενή σημεία της κυβερνήσεως του κ. Σημίτη και αν καταψηφιστεί, όπως εγώ
νομίζω, ο Σημίτης, δεν θα καταψηφιστεί για την οικονομική του πολιτική, θα
καταψηφιστεί για τις άλλες πολιτικές του, ανάμεσα στις οποίες έχει πολύ
σημαντική θέση το θέμα της δημόσιας τάξης».

Όταν αναφέρεται στη συνολική πολιτική της κυβέρνησης Σημίτη, είναι φανερό ότι
την αντιμετωπίζει ως ηγέτης της συντηρητικής παράταξης και πάντως ως
αντιπολιτευόμενος: «Η πολιτική του Σημίτη είναι ανεπαρκής, μίζερη,
αναποτελεσματική πολλές φορές, διότι δεν είναι η πολιτική την οποία πιστεύει».

­ Είσθε σκληρός με τον κ. Σημίτη.

«Δεν είμαι καθόλου σκληρός, την αλήθεια λέω».

­ Και είσθε σκληρός τώρα τελευταία. Ενώ το προηγούμενο διάστημα ήσασταν πιο συναινετικός…

«Εγώ εξακολουθώ να πιστεύω ότι ο Σημίτης είναι ο καλύτερος που διαθέτει το
ΠΑΣΟΚ. Δεν έπαψα να το πιστεύω. Πιστεύω ότι ο Σημίτης είναι ένας άνθρωπος ο
οποίος έχει πολλά προσόντα και ο οποίος ως πρωθυπουργός έχει και πολλά “συν”.
Του ζητώ όμως κάτι παραπάνω απ’ αυτό που δίνει και στο τέλος-τέλος αυτό που
του λέω εγώ, η αντιπολίτευση που του κάνω είναι κατ’ εξοχήν εποικοδομητική».

­ Δεν φοβάσθε μήπως σας κατηγορήσουν ότι τον βοηθάτε, ότι είσαστε ένας
«σύμβουλός» του, με αυτά που του λέτε.

«Δεκανίκι».

­ Δεκανίκι. Το λέτε μόνος σας, εγώ ντρεπόμουν να σας το πω.

«Εγώ δεν είμαι δεκανίκι κανενός. Εγώ θέλω τη σωστή πολιτική να εφαρμόσει και
όποιος μπορεί ας την εφαρμόσει. Και αυτή την πολιτική θα στηρίξω πάντοτε,
όποιος και αν είναι».

­ Είναι καλός Πρωθυπουργός ο Σημίτης;

«Η πολιτική που ακολουθεί είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Εκεί που δυστυχώς
δεν έδειξε ικανότητες είναι να αντιμετωπίζει κρίσεις. Στις δύσκολες
περιστάσεις, και στα δύσκολα…».

­ Μπλοκάρει;

«Μπλοκάρει. Δυσκολεύεται και πολλές φορές αποτυγχάνει. Και αυτό είναι κακό.
Αλλά δεν βλέπω και ποιος άλλος στο ΠΑΣΟΚ είναι σε θέση να τα καταφέρει καλύτερα».

­ Ο Τσοχατζόπουλος;

«Ο Τσοχατζόπουλος… Βελτιώθηκε πολύ η γνώμη που είχα περί αυτού τον τελευταίο
καιρό. Και πρέπει να ομολογήσω ότι μου είναι πολύ συμπαθής».

­ Αν σας ζητούσα να αξιολογήσετε μερικά στελέχη από το ΠΑΣΟΚ, τη Βάσω
Παπανδρέου, τον Λαλιώτη, για τον Αλέκο Παπαδόπουλο ίσως;

«Δεν θα ήθελα να πω πολλά αρνητικά πράγματα. Ας πούμε για τον Αλέκο
Παπαδόπουλο έχω πολλές φορές εκφρασθεί θετικά. Είναι στο σημερινό ΠΑΣΟΚ ίσως ο
μόνος που τολμά και που λέει τα πράγματα με το όνομά τους. Ήταν λάθος η
απομάκρυνσή του από την κυβέρνηση. Το κενό που άφησε δεν καλύπτεται. Επίσης
εγώ έχω καλή γνώμη για τον Πάγκαλο».

­ Γιατί σας μοιάζει ίσως;

«Δεν νομίζω ότι μου μοιάζει, γιατί εγώ δεν είμαι…».

­ Παρορμητικός;

«Εγώ δεν υπήρξα ποτέ μου παρορμητικός. Εγώ υπήρξα ορισμένες φορές
αποφασιστικός, πολύ αποφασιστικός».

­ Και έχει γλώσσα που…

«Εγώ δεν έχω γλώσσα».

­ Δεν εννοώ την αθυροστομία. Έχει γλώσσα σκληρή, λέει τα πράγματα με το
όνομά τους…

«Όντως ο Πάγκαλος πολλές φορές λέει τα πράγματα με το όνομά τους. Έχει όμως
ικανότητες. Εγώ πιστεύω ότι ο Θεόδωρος Πάγκαλος θα μπορούσε να είναι ο
καλύτερος επίτροπος που έχει η Ελλάς σήμερα. Δηλαδή το είπα… Θα ήταν ο καλύτερος».

­ Σε ποιον το είπατε, στον Σημίτη;

«Του το διεμήνυσα του Σημίτη. Εγώ εάν ήμουν πρωθυπουργός, θα έκανα επίτροπο
τον Πάγκαλο, διότι και οι αδυναμίες του που είναι εμφανείς και
αδιαμφισβήτητες, δεν βλάπτουν μέσα στην Κομισιόν. Αντίθετα. Εκεί μάχες
γίνονται, έξυπνος είναι, μπορεί να σταθεί. Ενώ αν στείλουμε κανένα αρνί εκεί
μέσα, δεν θα πετύχουμε πολλά πράγματα. Καίτοι έχω για την κυρία Άννα
Διαμαντοπούλου, την οποία φέρουν ως υποψήφια, πάρα πολύ καλή γνώμη. Έχω πάρα
πολύ καλή γνώμη για την κ. Διαμαντοπούλου, αλλά ο Πάγκαλος είναι νομίζω πολύ
πιο κατάλληλος».

­ Ο Γιώργος Παπανδρέου θα μπορούσε να κάνει αυτή τη δουλειά;

«Είναι καλό παιδί. Καλότροπος και ευγενής. Δημιουργεί αρκετές προσωπικές
σχέσεις που παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική».

­ Καλό παιδί, δεν σημαίνει και καλός πολιτικός.

«Είναι και ευγενής άνθρωπος».

­ Και ότι είναι ευγενής άνθρωπος, δεν σημαίνει και καλός πολιτικός.

«Όλα αυτά εντούτοις είναι σημαντικά, προπαντός σήμερα».

­ Θέλετε να πάμε στα εσωτερικά της Νέας Δημοκρατίας;

«Θα προτιμούσα να μη μιλήσω για τα εσωτερικά της Νέας Δημοκρατίας αυτή την
ώρα. Είμαστε και σε παραμονές ευρωεκλογών».

­ Ωστόσο έχετε άποψη, έτσι δεν είναι;

«Φυσικά έχω άποψη. Εγώ πάντα έχω άποψη για όλα τα πράγματα και συνήθως τη λέω,
αλλά τώρα δεν θέλω να μιλήσω για τα εσωτερικά της Νέας Δημοκρατίας».

­ Ωραία, θέλετε να μου μιλήσετε για τον Κώστα Καραμανλή;

«Έχω πει επανειλημμένως, είναι ένας νέος άνθρωπος με ταλέντο, με πολλές
ικανότητες, αλλά είναι ακόμα αδοκίμαστος, είναι καινούργιος και στερείται
πείρας. Θα φανεί στην πορεία τι μπορεί να κάνει».

­ Είναι έτοιμος να γίνει πρωθυπουργός;

«Δεν θέλω να μιλήσω παραπάνω».

­ Για τον Μιλτιάδη Έβερτ;

«Ο άνθρωπος δοκίμασε και απέτυχε».

­ Παταγωδώς;

«Δεν λέω τίποτα παραπάνω».

­ Για την κ. Παπαρήγα, θέλετε να μου πείτε κάτι;

«Αγωνίζεται γι’ αυτό που πιστεύει με συνέπεια, είναι αφοσιωμένη στην
προσπάθεια που κάνει και δεν στερείται ικανοτήτων».

­ Για τον κ. Κωνσταντόπουλο;

«Έχει ικανότητες. Θα προτιμούσα όμως να είναι πιο ουσιαστικός».

­ Λέει πολλά;

«Να λέει λιγότερα».

­ Για τον κ. Τσοβόλα;

«Έχει μια εντιμότητα και γνησιότητα την οποίαν τιμώ πάνω απ’ όλα. Αυτό είπα
και προεκλογικά. Και μετά τις εκλογές όταν τον είδα του είπα: “Είτε σ’ αρέσει,
είτε δεν σ’ αρέσει, είπα αυτό που πιστεύω για σένα!”».

­ Μου είναι δύσκολο να ξεχωρίσω σ’ εσάς την ιδιότητα του πατέρα από εκείνη
του πολιτικού, αλλά θέλω να μου πείτε δυο λόγια για την Ντόρα.

«Έχει πολλά να δώσει, έχει ανοιχτό μέλλον μπροστά της»

­ Ανοιχτό μέλλον λέτε, μέχρι πού;

«Όταν έχεις ανοιχτό μέλλον, φθάνεις στην κορυφή».

­ Μπορεί να δούμε γυναίκα πρωθυπουργό, δηλαδή, σ’ αυτή τη χώρα;

«Δεν ξέρεις».

­ Εκτός από την Ντόρα, ποια άλλη γυναίκα πολιτικό μπορεί να δούμε πρωθυπουργό;

«Σου είπα για την κ. Διαμαντοπούλου. Αλλά δεν θέλω να μιλήσω περισσότερο επ΄
αυτού, ειδικά για τη Βάσω Παπανδρέου».

Ο Γεώργιος Παπανδρέου αγορεύει ­ ο Α. Παπανδρέου και ο Κ. Μητσοτάκης ακούν

Πρωταγωνίστησε σε μεγάλες περιόδους της νεώτερης μεταπολεμικής Ιστορίας του
τόπου, και αυτός, ναι, δικαιούται να χαρακτηρίζει, μετά λόγου γνώσεως, τους
συμπρωταγωνιστές εκείνης της περιόδου. Μιλάει χωρίς πάθος για τα πρόσωπα αυτά
­ η Ιστορία, άλλωστε, έχει ήδη αποφασίσει για αρκετούς από αυτούς. Έτσι δεν
είναι καθόλου παράξενο που χαρακτηρίζει «τυχαίο γεγονός» τη δολοφονία του
Γρηγόρη Λαμπράκη ούτε ότι επιμένει πως αν δεν είχαν μεσολαβήσει μια σειρά από
τυχαία γεγονότα στην αρχή της δεκαετίας του ’60, η μοίρα του τόπου θα ήταν διαφορετική.

Στις καταγραφές που γίνονται στη συνέχεια, τηρείται σχεδόν χρονολογική σειρά
στα πρόσωπα, ακριβώς με βάση την περίοδο που έπαιξαν τον δικό τους ρόλο στην
ιστορία της χώρας.

* Ο Παύλος Γύπαρης, στρατιωτικός διοικητής Κρήτης, αμέσως μετά τον
πόλεμο: «Ο Παυλής ήταν απίστευτα γενναίος, αλλά και ευγενής άνθρωπος στο
βάθος. Εγώ ήμουν ο πολιτικός του καθοδηγητής στην ανώμαλη πρώτη μεταπολεμική
περίοδο στα Χανιά».

* Ο Παν. Κανελλόπουλος: «Ο Κανελλόπουλος ήταν ευγενής μορφή και γενικά
συμπαθής στην Βουλή, αλλά στη Βουλή του ’46 υφίστατο άγριες επιθέσεις διότι
είχε βγει στο μπαλκόνι μαζί με τον Άρη Βελουχιώτη, αν θυμάσαι στην Πάτρα.
Έζησε όμως υπό την σκιά του Καραμανλή και πάντα με την φιλοδοξία να αναδειχθεί
σε ηγέτη της παρατάξεώς του».

* Ο Ναπολέων Ζέρβας: «Δεν ήταν καλός ομιλητής. Αλλά ήταν ένας πολύ
έξυπνος άνθρωπος και πολύ γενναίος, πάρα πολύ γενναίος, το έδειξε μέχρι τέλους
άλλωστε. Ο Ζέρβας ήταν ένας στρατιωτικός, ο οποίος είχε την πολιτική στο αίμα του».

* Στρατηγός Πλαστήρας: «Ο Πλαστήρας ήταν πολύ γενναίος. Ευγενής μορφή.
Απόλυτα ανιδιοτελής. Ο λαός τον αγάπησε. Μεγάλο κομμάτι, οι Έλληνες της Μικράς
Ασίας τον λάτρεψαν. Ήταν άνθρωπος της οικογενείας Βενιζέλου, αφοσιωμένος στην
οικογένεια Βενιζέλου».

* Στρατηγός Αλέξανδρος Παπάγος: «Καίτοι αρχιστράτηγος κοινοβουλευτικά
ήταν πιο ευαίσθητος απ’ ό,τι είναι σήμερα οι πρωθυπουργοί του ΠΑΣΟΚ. Είχε πιο
πολύ κοινοβουλευτική ευαισθησία εκείνη την εποχή ο Παπάγος απ’ ό,τι είχε ο
Ανδρέας Παπανδρέου ή ο Σημίτης σήμερα. Θυμάμαι, απλός βουλευτής, δεν ανέβαινα
στο βήμα σε μια επερώτηση για τον ΙΔΕΑ αν δεν ερχόταν ο ίδιος. Και εδέχθη να
έρθει και έμεινε έως το τέλος. Σήμερα να αξιώσεις να έρθει ο Πρωθυπουργός!!
Δεν έρχεται ούτε ο υπουργός, αλλά μόνον υφυπουργοί».

* Σπύρος Μαρκεζίνης: «Ο Μαρκεζίνης ήταν πολύ αξιόλογος άνθρωπος, μυαλό
λαμπρό, σπινθηροβόλο και με ιδέες καταπληκτικές. Θα μπορούσε να έχει παίξει
ένα πολύ πιο σημαντικό ρόλο. Ακόμα και σήμερα. Στην ηλικία που βρίσκεται
κρατάει στο ακέραιο τις πνευματικές του δυνάμεις».

* Γεώργιος Καρτάλης: «Ο Καρτάλης, υπουργός του Συντονισμού στην
κυβέρνηση του Κέντρου, ήταν μεγάλος πολιτικός. Κατά την γνώμη μου ήταν ο
καλύτερος πολιτικός της παρατάξεώς μας που βγήκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο
και ήταν ο σίγουρος αρχηγός, σ’ αυτόν θα πήγαινε η ηγεσία της Ενώσεως Κέντρου.
Πέθανε πολύ νέος, σε ηλικία 49 ετών. Είχα πολύ καλές σχέσεις, ήμουνα ο
στενότερός του πολιτικός φίλος».

* Γεώργιος Μαύρος: «Ο Μαύρος ήταν γνωστό ότι ήταν πάντα αναποφάσιστος.
Και δεν ήταν από στόφα μαχητή».

* Ο βασιλιάς Παύλος: «Ο βασιλεύς Παύλος ήταν ένας καλός βασιλεύς. Πρώτα
από όλα ήταν καλός άνθρωπος, γελαστός, είχε καλοσύνη, είχε αρχοντιά, λεβεντιά
και ήταν ειλικρινής. Αν ζούσε δεν θα γινόταν δικτατορία».

* Σοφοκλής Βενιζέλος: «Ο Σ. Βενιζέλος αδικήθηκε. Ήταν πολύ αξιόλογος
πολιτικός. Είχε γενναιότητα και σωφροσύνη. Εάν ο Σοφοκλής Βενιζέλος δεν είχε
πεθάνει η κυβέρνηση του Κέντρου θα επετύγχανε».

* Γεώργιος Παπανδρέου: «Ήταν ένας πολύ ταλαντούχος άνθρωπος και
πολιτικός. Εγώ τον τιμώ πάντα τον Γεώργιο Παπανδρέου, αλλά είχε και μεγάλες
αδυναμίες. Αισθάνθηκε παντοδύναμος μετά τον θάνατο του Σοφοκλή Βενιζέλου και
τον θρίαμβο του 53%. Εγώ τον επηρέαζα, με άκουε δε πάρα πολύ. Και με θεωρούσε,
το επαναλαμβάνω, διάδοχό του. Στην Απελευθέρωση βοήθησε όσο κανείς να μείνει η
Ελλάδα στη Δύση. Πρόσφερε σημαντικές υπηρεσίες στη χώρα».

* Φρειδερίκη: «Η Φρειδερίκη είχε σεβασμό και αγάπη για τον Παύλο. Η
Φρειδερίκη ήταν πολύ καλή σύζυγος και αξιόλογος άνθρωπος. Ζούσε όμως σε άλλη
εποχή. Και παρά την ευφυΐα της και τη μόρφωσή της, είχε μέσα της την απόγονο
του Κάιζερ. Επηρέαζε τον γιο της πάρα πολύ. Ο γιος της της έμοιαζε και έτσι
φθάσαμε στην κρίση της 15ης Ιουλίου».

* Κωνσταντίνος: «Είχε πολλές ικανότητες. Θυμάμαι πρώτος ο Γεώργιος
Παπανδρέου μάς είπε ότι “ο νέος αυτός (ο τότε διάδοχος) δεν είναι τυχαίος”.
Ήταν όμως νέος, ήταν άπειρος, τον επηρέαζε η μητέρα του, δεν είχε καλούς
συμβούλους. Μαζί με τον Παν. Κανελλόπουλο, ευθύνονται για τη δικτατορία».