Μικρές οι αλλαγές στα χαρτοφυλάκια των αμοιβαίων

Δεν έχει επηρεάσει την επενδυτική στρατηγική των θεσμικών επενδυτών η κρίση
στο Κόσοβο, η οποία δοκίμασε τόσο την ελληνική αγορά όσο και τα «νεύρα» των
επενδυτών. Ωστόσο, πραγματοποιήθηκαν μικρές αλλαγές στην επενδυτική τους
πολιτική, που είναι μεμονωμένες, βραχυχρόνιες και συνδέονται περισσότερο με
τις εντολές των πελατών τους

Μεμονωμένες ρευστοποιήσεις, κυρίως, μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων εσωτερικού
και μεταφορές κεφαλαίων από μετοχικά σε διαχείρισης διαθεσίμων αμοιβαία
κεφάλαια ήταν οι κυριότερες κινήσεις που έκαναν τα αμοιβαία κεφάλαια και οι
πελάτες τους για να αντιμετωπίσουν την κρίση. Οι κινήσεις αυτές αφορούσαν
κυρίως εντολές πελατών τους, οι οποίες όμως δεν άλλαξαν τη συνολική εικόνα της
αγοράς των αμοιβαίων κεφαλαίων, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί από την αρχή του
έτους, ούτε την επενδυτική τακτική των θεσμικών επενδυτών. Η κρίση και ο
πόλεμος στο Κόσοβο αύξησε τον κίνδυνο της χώρας μας και δημιούργησε φόβους για
πιθανές αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία μας και στην πορεία της προς την
ΟΝΕ. Αυτό δημιούργησε νευρικότητα στους επενδυτές ­ εγχώριους και ξένους,
μικρούς και μεγάλους ­ και έντονες διακυμάνσεις των τιμών των μετοχών, των
ομολόγων και σε εξασθένιση της ισοτιμίας της δραχμής. «Η αγορά σήμερα
βρίσκεται σε τεντωμένο σκοινί», λέει χαρακτηριστικά στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ»
επικεφαλής τμήματος επενδύσεων σε εταιρεία διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων.
«Καθοριστικός παράγοντας ­ και ίσως μοναδικός ­ για να περάσεις με επιτυχία
στην άλλη πλευρά ακροβατώντας σε ένα σκοινί είναι η ψυχραιμία», συμπληρώνει ο
ίδιος. Και εξηγεί: «Αυτό που διαφοροποιεί τους θεσμικούς επενδυτές από τους
ιδιώτες, εκτός από τα μεγάλα κεφάλαια και την επαγγελματική διαχείριση, είναι
η ψυχραιμία και η χάραξη επενδυτικής στρατηγικής με βάση τα μεγέθη της
οικονομίας, των επιχειρήσεων και τις προοπτικές».

Ωστόσο, δεν ήταν λίγες οι φορές, όπως επισημαίνουν διαχειριστές μεγάλων
χαρτοφυλακίων, κατά τις οποίες πήγαν να «λοξοδρομήσουν» από την απαρέγκλιτη
μακροχρόνια επενδυτική τους στρατηγική. Αυτό συνέβη τόσο, για παράδειγμα, σε
περιόδους μεγάλης και απότομης αύξησης των τιμών των μετοχών στο Χρηματιστήριο
όσο και στις μεγάλες και απότομες πτώσεις. «Είναι δύσκολο να βλέπεις μια
μετοχή να εκτινάσσεται και εσύ να κάνεις ότι δεν τη βλέπεις, επειδή δεν τη
διάλεξες κατά τη χάραξη της επενδυτικής στρατηγικής», τονίζει στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ»
ένας αναλυτής εταιρείας διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων. «Από την άλλη, δεν
μπορεί να κλείνεις τα αυτιά σου και στις φήμες ή να κλείνεις τα μάτια σου και
να μη βλέπεις τον πανικό που επικρατεί στην αγορά», συμπληρώνει ο ίδιος. Παρ’
όλα αυτά, οι θεσμικοί επενδυτές, όπως έχει φανεί, έχουν αντισταθεί και στις
δύο περιπτώσεις. Βέβαια, μικροπαρεκκλίσεις έχουν γίνει, οι οποίες άλλοτε τους
βγήκαν σε καλό και άλλοτε σε κακό.

Αλλαγές στην κρίση

Όπως τονίζουν οι διαχειριστές αμοιβαίων κεφαλαίων, κατά τη διάρκεια της
πρόσφατης κρίσης στο Κόσοβο, όταν το «σκαμπανέβασμα» των τιμών των μετοχών στο
Χρηματιστήριο ήταν καθημερινό φαινόμενο και όταν «απειλούνταν» η αγορά δραχμών
και ομολόγων με εκροές, οι θεσμικοί επενδυτές δεν άλλαξαν την επενδυτική τους
στρατηγική. Δηλαδή, δεν αναθεώρησαν τα χαρτοφυλάκιά τους πουλώντας μετοχές ή
ομόλογα και αγοράζοντας άλλες μετοχές ή ομόλογα σε άλλες στιγμές. Ούτε άλλαξαν
τη βασική σύνθεση των χαρτοφυλακίων τους στα αμοιβαία κεφάλαια μεταφέροντας,
για παράδειγμα, «κομμάτια» του ενεργητικού τους από το ένα στο άλλο. Σύμφωνα
με τους ίδιους, οι μόνες αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν συνδέονται με
μεμονωμένες περιπτώσεις ρευστοποιήσεων ή μεταφοράς χρημάτων από μία επένδυση
σε μία άλλη, οι οποίες προέρχονται από τους μεριδιούχους, δηλαδή τους πελάτες
τους.

Για παράδειγμα, σε ημέρες με έντονη πτώση των τιμών των μετοχών στο
Χρηματιστήριο και με μεγάλη αβεβαιότητα στους επενδυτές, μερικοί μεριδιούχοι
είτε πωλούσαν τα μετοχικά τους αμοιβαία κεφάλαια είτε μετέφεραν τα χρήματά
τους από τα μετοχικά στα διαχείρισης διαθεσίμων αμοιβαία κεφάλαια.
Σχολιάζοντας αυτή την τακτική, επικεφαλής επενδυτικών τμημάτων σε αμοιβαία
κεφάλαια τόνισαν ότι η μεταφορά μεριδίων από τα μετοχικά σε διαχείρισης
διαθεσίμων αποτελεί μία από τις πιο «σοφές» κινήσεις αρκεί να μεταφέρει κέρδη,
να ψάχνει για νέες επενδυτικές ευκαιρίες και να αρμόζει στο επενδυτικό του
προφίλ. Διότι με τον τρόπο αυτό ο επενδυτής κρατάει στάση αναμονής χωρίς να
χάνει από το κεφάλαιό του και από την άλλη δεν πληρώνει προμήθειες από τη
ρευστοποίηση των μεριδίων του. Ταυτόχρονα, δίνεται η δυνατότητα να επενδύσει
ξανά σε μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια, όταν νιώσει πιο σίγουρος, με μια απλή
μεταφορά. Την τακτική αυτή καθώς και άλλες, σε διάφορες περιόδους κρίσης,
προτείνουν τα αρμόδια στελέχη στους πελάτες τους προκειμένου να μην κάνουν
«λάθη» και να μην πραγματοποιηθούν εκροές από τα χαρτοφυλάκιά τους.

«Μόνοι τους»

«Ωστόσο, υπάρχουν και πελάτες, οι οποίοι είτε λόγω πείρας είτε λόγω γνώσης το
κάνουν μόνοι τους», λέει στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» στέλεχος εταιρείας αμοιβαίων
κεφαλαίων που εργάζεται σε τμήμα εξυπηρέτησης πελατών.

Από τη στιγμή, όμως, που τα αμοιβαία κεφάλαια προτείνουν σε κάθε περίπτωση
κρίσης και την αντίστοιχη «σοφή» επενδυτική συμβουλή στους πελάτες τους, γιατί
να μην εφαρμόζουν και τα ίδια αντίστοιχες τακτικές;

Όπως αποκαλύπτουν διαχειριστές αμοιβαίων κεφαλαίων, παρόμοιες κινήσεις κάνουν
και οι ίδιοι στα χαρτοφυλάκιά τους. Όμως, αποτελούν μικρά κομμάτια και ο
επενδυτικός τους ορίζοντας είναι πολύ βραχυπρόθεσμος. Ενδεικτικό παράδειγμα
μάς ανέφερε ένας διαχειριστής αμοιβαίων κεφαλαίων, ο οποίος βλέποντας να
κατρακυλούν οι τιμές των μετοχών στο Χρηματιστήριο ρευστοποίησε μικρό μέρος
μετοχών του χαρτοφυλακίου του που είχαν προσφέρει μεγάλα κέρδη και το
αντίστοιχο ποσό το τοποθέτησε σε προϊόντα χρηματαγοράς, όπως προθεσμιακές
καταθέσεις μερικών ημερών, ρέπος, σουάπς κ.λπ. «Σταθήκαμε τυχεροί», λέει και
συμπληρώνει: «Συνεχίστηκε η πτώση των τιμών των μετοχών. Αξιολογήσαμε στην
εταιρεία ότι οι τιμές είναι πολύ ελκυστικές, αγοράζαμε με τα χρήματα που
είχαμε ρευστοποιήσει μετοχές με χαμηλότερες τιμές.

Τις μετοχές αυτές τις αγοράζαμε και τις τοποθετούσαμε στη θέση τους: στο
χαρτοφυλάκιο των μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων, από όπου είχαμε ρευστοποιήσει αρχικά».

Συνολική εικόνα

Μελετώντας τη συνολική εικόνα της αγοράς των αμοιβαίων κεφαλαίων από την αρχή
του έτους και τα μεγέθη του ενεργητικού τους και των μεριδίων τους κατά τον
τελευταίο μήνα, ενισχύεται η άποψη των διαχειριστών τους ότι δεν υπήρξαν
μεγάλες αλλαγές.

Αναλυτικότερα, το συνολικό ενεργητικό των μετοχών αμοιβαίων κεφαλαίων ανήλθε
στις 23 Απριλίου σε 875 δισ. δραχμές, σημειώνοντας μείωση από τις 23 Μαρτίου
κατά 4,44%. Τα μερίδια ήταν 181 εκατ. περίπου σημειώνοντας αύξηση από την αρχή
του έτους κατά 64,98% και από τις 23 Μαρτίου κατά 6,51%.

Το ενεργητικό των μεικτών αμοιβαίων κεφαλαίων ανήλθε στις 23 Απριλίου σε 783
δισ. δραχμές, παρουσιάζοντας μείωση από τις 23 Μαρτίου κατά 2,78% και αύξηση
από την αρχή του έτους κατά 3,56%. Τα μερίδιά τους, όμως, μειώθηκαν τόσο κατά
τον τελευταίο μήνα όσο και από την αρχή του έτους κατά 2,74% και 4,6%,
αντίστοιχα. Το ενεργητικό των διαχείρισης διαθεσίμων ανέρχεται σε 5,7 τρισ.
δραχμές και σημειώνει μείωση από την αρχή του έτους κατά 3,64%, ενώ τον
τελευταίο μήνα κατά 0,27%. Τα μερίδια μειώθηκαν από την αρχή του έτους κατά
6,45% και τον τελευταίο μήνα κατά 2,02%. Το ενεργητικό των ομολογιακών
αμοιβαίων κεφαλαίων ανέρχεται σε 1,7 τρισ. δραχμές, ενώ παρουσιάζει αύξηση από
την αρχή του έτους κατά 10,92% και τον τελευταίο μήνα κατά 3,38%. Τα μερίδια
αυξήθηκαν τον τελευταίο μήνα κατά 1,99% και από την αρχή του έτους κατά 4,67%.

Τα χαρτοφυλάκια

Οι εταιρείες διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων χαράζουν μακροχρόνια επενδυτική
στρατηγική κατά τη συγκρότηση των χαρτοφυλακίων τους, «ζυγίζοντας» κάθε φορά
τις αναμενόμενες αποδόσεις, τον επενδυτικό ορίζοντα και τον κίνδυνο που έχει
κάθε επένδυση. Κατά το «ζύγισμα», εξετάζονται τα βασικά μακροοικονομικά μεγέθη
και τα μεγέθη των εταιρειών όπως και οι προοπτικές. Με βάση αυτά τα κριτήρια
επιλέγονται οι μετοχές, τα ομόλογα, τα νομίσματα και τα προϊόντα της
χρηματαγοράς στα οποία θα επενδυθεί το ενεργητικό τους.

Επειδή οι εταιρείες διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων διαθέτουν περισσότερα από
ένα αμοιβαίο κεφάλαιο (μετοχικό, διαθεσίμων, ομολογιακό κ.λπ.), φτιάχνουν
ξεχωριστά χαρτοφυλάκια για κάθε ένα ξεχωριστά. Έτσι, για παράδειγμα, στο
μετοχικό αμοιβαίο κεφάλαιο θα επενδύσουν τα περισσότερα χρήματα σε μετοχές,
στο ομολογιακό σε ομόλογα και στο διαχείρισης διαθεσίμων σε ρευστά διαθέσιμα.

Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι στην επιλογή των μετοχών, για
παράδειγμα, ή των ομολόγων, βασικό ρόλο παίζει και η φιλοσοφία κάθε εταιρείας
και κάθε αμοιβαίου κεφαλαίου, εκτός από το πρώτο «ξεκαθάρισμα», βάσει των
βασικών μεγεθών και των προοπτικών. Με απλά λόγια, κάποιοι διαχειριστές
αμοιβαίων κεφαλαίων είναι πιο «τολμηροί» και κάποιοι άλλοι πιο «συντηρητικοί».
Ταυτόχρονα, σε άλλα αμοιβαία κεφάλαια ο προσανατολισμός τους είναι, για
παράδειγμα, σε μετοχές μεγάλων εταιρειών και σε άλλα οι μετοχές εταιρειών
υψηλής τεχνολογίας.