ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ «Χρόνια πολλά, πατέρα»

Πατέρα, βλέπεις τηλεόραση, θυμάσαι και δακρύζεις. Πατέρα, έχεις ερωτήματα που
δεν μπορεί να στα απαντήσει κανείς. Πατέρα, χρόνια πολλά για τα γενέθλιά σου.

Στις σπηλιές. Κοσοβάροι που αρνούνται να εγκαταλείψουν τη χώρα τους έχουν καταφύγει στα βουνά

Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μπορντώ και συγγραφέας, ο Αλαίν Γλυκός δεν έχει
πιθανότατα πολλούς δεσμούς με την Ελλάδα. Έχει όμως ο πατέρας του, που δεν
ξέχασε τη γλώσσα του, την ιστορία του, τη θρησκεία του, παρόλο που είναι πλέον
πολιτογραφημένος Γάλλος. Γεννημένος στις 16 Απριλίου 1915 στα Βουρλά της
Μικράς Ασίας, τις αρχαίες Κλαζομενές, εκδιώχθηκε το 1922 από τους Τούρκους. Τη
μεγάλη Έξοδο, την έχει διηγηθεί συχνά στον γιο του. Του είπε πως οι Τούρκοι
χώρισαν τους άνδρες από τις γυναίκες και δεν τους έδωσαν παρά λίγα λεπτά για
να ετοιμάσουν τα πράγματά τους. Πως οδηγήθηκαν στη θάλασσα περπατώντας σε
δρόμους σπαρμένους με πτώματα. Πως επιβιβάστηκε σ’ ένα πλοίο μαζί με τη γιαγιά
του, ενώ ο πατέρας του ήταν πιθανότατα ήδη νεκρός, χωρίς να ξέρει κανείς πώς
πέθανε, χωρίς να ξέρει κανείς τι έκαναν το πτώμα του.

Όλα αυτά τα ξέρει ο Αλαίν Γλυκός από τον πατέρα του και τα θυμήθηκε βλέποντας
αυτές τις μέρες στην τηλεόραση τις εικόνες των Κοσοβάρων προσφύγων. Ξέρω πως
συχνά σε παίρνουν τα δάκρυα, γράφει στη «Μοντ», απευθυνόμενος σ’ εκείνον. Λες
πως έζησες τα ίδια πράγματα, πως το αγόρι στην οθόνη θα μπορούσε να είσαι εσύ.
Κι έπειτα λες ότι ο τροχός της Ιστορίας γυρίζει: χθες κυνηγούσαν κι έσφαζαν οι
μουσουλμάνοι τους χριστιανούς, σήμερα οι χριστιανοί κυνηγούν και σφάζουν τους
μουσουλμάνους. Λες πως αυτό δεν θα τελειώσει ποτέ. Τα χθεσινά θύματα είναι οι
σημερινοί δήμιοι. Δεν υπάρχει τίποτα πιο ισχυρό από την τρέλα των ανθρώπων.

Τα λες όλα μαζί, πατέρα. Αναρωτιέσαι γιατί οι ισχυροί δεν επενέβησαν στη Μικρά
Ασία και την Κύπρο, γιατί δεν κάνουν τίποτα για τους Κούρδους. Δεν
καταλαβαίνεις τι ζητούν οι Αμερικανοί στο Κόσοβο. Δεν έχεις καμιά αμφιβολία
ότι ο Μιλόσεβιτς είναι ένας δικτάτορας, ξέρεις καλά όμως ότι οι Σέρβοι, όπως
όλοι οι ορθόδοξοι, έχουν υποφέρει πολύ. Δεν κρατιέσαι και μιλάς για τα παλιά
μίση και τους φόβους σ’ αυτή την περιοχή της Ευρώπης, που οι βόμβες δεν θα
σβήσουν ποτέ. Κι ύστερα κοιτάς το Αλβανάκι και λες ότι δεν είναι δυνατόν να τ’
αφήσουν να πεθάνει σαν το σκυλί.

Σ’ ακούω, πατέρα, και θυμάμαι μερικές φράσεις που έγραψε ο Βικτόρ Ουγκώ στην
εξορία: «Ξένος! Τι σημαίνει αυτή η λέξη; Σ’ αυτόν τον βράχο έχω λιγότερα
δικαιώματα απ’ όσα σ’ εκείνο το χωράφι; Τι βλακεία να θεωρείτε ότι είμαι
λιγότερο άνθρωπος σ’ αυτό το σημείο απ’ ό,τι σε ένα άλλο! Μου λέτε πως αυτός ο
τόπος είναι δικός σας κι ότι εγώ είμαι ξένος. Αλήθεια; Δεν έχετε παρά να
σκάψετε ένα λάκκο και θα δείτε ότι η γη θα με δεχθεί το ίδιο φιλόξενα όσο κι εσάς».