Τοπία στην… αιθαλομίχλη οι παιδικές χαρές της Αθήνας

Τα παιδιά δεν παίζουν πια εδώ… Σε αδιέξοδο φαίνεται πως εξελίχθηκε η μόνη
διέξοδος των παιδιών των πυκνοδομημένων αθηναϊκών συνοικιών για παιχνίδι. Και
οι παιδικές χαρές μοιάζουν πιο πολύ με τη σημερινή τσιμεντούπολη και όχι με
χώρους αναψυχής.

Αυτά προκύπτουν από την έρευνα που πραγματοποίησε το Εργαστήρι Οικολογίας και
Προστασίας Περιβάλλοντος του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών σε 54 Κέντρα
Παιδικής Χαράς (ΚΠΧ) των επτά διαμερισμάτων του Δήμου Αθηναίων.

Μία από τις παραμέτρους που ελήφθησαν σοβαρά υπόψη ήταν η ατμοσφαιρική ρύπανση
στα ΚΠΧ που γειτνιάζουν με δρόμους μεγάλης κυκλοφορίας και σε ποιο βαθμό
επηρεάζεται η υγεία των παιδιών. Σύμφωνα με την επικεφαλής της έρευνας,
διδάκτορα κ. Νέλλη Ρήγα-Καρανδεινού, «είναι γνωστό το πρόβλημα της
ατμοσφαιρικής ρύπανσης της Αθήνας με ρύπους όπως οξείδια του αζώτου και βαρέα
μέταλλα, όπως το κάδμιο και ο μόλυβδος. Τα ελαστικά που τρίβονται δημιουργούν
αιωρούμενα σωματίδια που συγκρατούν τοξικά μέταλλα και εισπνέονται μαζί με την
αιωρούμενη σκόνη. Πολλές παιδικές χαρές βρίσκονται κοντά σε δρόμους μεγάλου
κυκλοφοριακού φορτίου και αυτό μπορεί να αποβεί επικίνδυνο για την υγεία τους».

Με «άριστα» το 10, περίπου 35% των παιδικών χαρών είχαν δείκτη απόστασης από
δρόμο μεγάλου κυκλοφοριακού φορτίου έως πέντε, δηλαδή τη βάση, ενώ θα έπρεπε
να έχουν δείκτη πολύ χαμηλότερο. Ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτη είναι η περίπτωση
παιδικής χαράς σε άμεση γειτνίαση με οδικές αρτηρίες μεγάλου κυκλοφοριακού
φορτίου. Χαρακτηριστικές είναι οι παιδικές χαρές που βρίσκονται στην Πλατεία
Κουντουριώτου, στο Κουκάκι, στη συμβολή της Κηφισού με την οδό Κλεόβιδος και
της Λεωφόρου Αλεξάνδρας με την Αγίων Πάντων.

«Όταν κανείς έχει έντονη δραστηριότητα, όπως τα παιδιά όταν παίζουν, εισπνέει
περισσότερα αιωρούμενα σωματίδια», επισημαίνει η κ. Ρήγα-Καρανδεινού,
εξηγώντας: «Μετρήσαμε τη συγκέντρωση τοξικών στον φλοιό δένδρων που είχαν
απόσταση έως και πενήντα μέτρα από την πηγή της ρύπανσης και βρήκαμε ότι αυτή
ήταν μειωμένη έως μηδενική. Καταλαβαίνετε, επομένως, πόσο χειρότερο είναι για
ένα παιδί να παίζει σε μια παιδική χαρά που βρίσκεται σε δρόμο με μεγάλη
κυκλοφορία από το να μείνει στο σπίτι του ή να πάει κάπου αλλού».

Ακόμη μία από τις παραμέτρους η οποία αξιολογήθηκε, ήταν η ύπαρξη ή όχι
φυσικού ψράχτη πρασίνου, των κατάλληλων δηλαδή δένδρων που «εμποδίζουν» τους
ρύπους να φθάσουν μέχρι τον άνθρωπο. Το 65% των ΚΠΧ που αξιολογήθηκαν, είχαν
δείκτη για φράχτη πρασίνου μέχρι πέντε, δηλαδή τη βάση. «Αυτό δεν σημαίνει ότι
δεν υπάρχει πράσινο στις παιδικές χαρές, αλλά ότι το πράσινο που υπάρχει είναι
ανεπαρκές και εκτός από αισθητικές δεν έχει άλλες λειτουργίες. Ο φράχτης
πρασίνου θα πρέπει να είναι πυκνός, να έχει ύψος περίπου δύο μέτρα και πλάτος
δύο με τρία. Τα καλύτερα δένδρα γι’ αυτή τη λειτουργία είναι τα αειθαλή
πλατύφυλλα και τα κωνοφόρα, ενώ το φύλλωμα πρέπει να αρχίζει από το επίπεδο
του εδάφους», επισημαίνει η κ. Ρήγα-Καρανδεινού.

Πολλές παιδικές χαρές πήραν «μικρό βαθμό» και σε άλλες παραμέτρους, όπως η
έκταση του χώρου, η σκίαση, η ύπαρξη ή όχι πόσιμου νερού και η ασφάλεια, στην
οποία συμπεριλαμβάνονται η φύση του δαπέδου, η μικρή ­ ή όχι ­ απόσταση των
οργάνων μεταξύ τους, η επικινδυνότητα λόγω εύκολης εξόδου στους γύρω δρόμους,
η παρουσία στην εξωτερική περίμετρο δημοτικών κάδων απορριμμάτων και ο βαθμός
συντήρησης των οργάνων-παιχνιδιών και της μεταλλικής περίφραξης. Συγκεκριμένα,
το 57% των ΚΠΧ εμφανίζουν δείκτη σκίασης το πολύ μέχρι πέντε, δηλαδή το μισό
του άριστα, που σημαίνει ότι τα παιδιά όταν παίζουν είναι ιδιαίτερα
εκτεθειμένα στην ηλιακή ακτινοβολία.

Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις των ΚΠΧ που βρίσκονται στη συμβολή των
οδών Βαφειοχωρίου και Βιθυνίας, στου Γκύζη, στη συμβολή των οδών Πατριάρχου
Ιερεμίου και Βεργοβίτσης (Γκύζη), στη συμβολή των οδών Κράτητος και Κακαβάκη,
στη Νέα Σμύρνη.

Συνολικά, λαμβάνοντας υπόψη τη βαθμολόγηση και των έξι παραμέτρων, περίπου οι
μισές από τις παιδικές χαρές βαθμολογήθηκαν με δείκτη μικρότερο του πέντε,
πήραν δηλαδή «κάτω από τη βάση», γεγονός που δείχνει πόσο πολύ αποκλίνουν από
το άριστα.

Οδός Ολυμπιανής

(Κάραβελ)

Απέναντι από το Κάραβελ βρίσκεται αυτή η παιδική χαρά. Σχετικά ευρύχωρη, αλλά
απουσιάζει και σε αυτήν ο φυσικός φράχτης πρασίνου. Αν και τα παιδιά παίζουν
δίπλα σε δρόμο με μεγάλη κυκλοφορία, δεν υπάρχει καμία εγγύηση για το
φιλτράρισμα των ατμοσφαιρικών ρύπων.

Βαφειοχωρίου και Βιθυνίας

Ακόμη μία μικρή και κακοσυντηρημένη παιδική χαρά στου Γκύζη. Η εικόνα
επαναλαμβάνεται. Λίγα όργανα, σχεδόν καθόλου φυτά και ανύπαρκτη περίφραξη.

Πλατεία Αγίου Νικολάου και Αχαρνών

Εικόνα συρρίκνωσης παρουσιάζει αυτή η παιδική χαρά. Η διείσδυση των γύρω
καφενείων και ζαχαροπλαστείων δεν άφησαν παρά ελάχιστο χώρο για τα παιδιά που
παίζουν εκεί. Μία κούνια και δύο μύλοι είναι άραγε αρκετοί για να «ξεδώσουν»
τα παιδιά; Τα περισσότερα, πάντως, φαίνεται να αδιαφορούν για την ύπαρξη των
οργάνων και προτιμούν να παίξουν ποδόσφαιρο. Και σαν να μην έφθαναν όλα αυτά,
ολόκληρος ο χώρος έχει πλακοστρωθεί, γεγονός το οποίο μπορεί να αποβεί από
επικίνδυνο έως μοιραίο για τα νήπια που συνωστίζονται εκεί.

Λεωφόρος Αλεξάνδρας και Αγίων Πάντων

Απέναντι ακριβώς από τη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής, αυτή η παιδική
χαρά μόνο για παιδιά δεν είναι. Με λίγα δένδρα, «χορταριασμένη», χωρίς πόρτα
στην είσοδο και με χαμηλή περίφραξη ενέχει πολλούς κινδύνους, αφού εύκολα τα
νήπια μπορούν να βγουν στους γύρω δρόμους. Αρκετά ευρύχωρη, ωστόσο, ο χώρος
δεν ωφελεί, αφού πιθανόν κανένας γονιός δεν θα ήθελε το παιδί του να…
ρεμβάζει στο μποτιλιάρισμα της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Αν και διαθέτει αρκετά
όργανα-παιχνίδια, η γενική αίσθηση είναι αυτή της εγκατάλειψης. Και για την…
πολυχρωμία της υπόθεσης, γκράφιτι και συνθήματα με σπρέι όχι μόνο στους
τοίχους αλλά και σε αυτό που είχε αρχικά σχεδιαστεί για να είναι βρύση, αλλά
σήμερα δεν έχει νερό…

Πλατεία Αμερικής

Άλλη μία παιδική χαρά στο κέντρο της Αθήνας, μέσα στην Πλατεία Αμερικής. Ούτε
ένα παιδί δεν βρίσκεται στον χώρο, και πώς θα μπορούσε άλλωστε, αφού δεν
μπορεί να σταθεί ούτε λεπτό κάτω από το εκτυφλωτικό φως του ηλίου! Αλλά ακόμη
και αν περισσότερα παιδιά την επισκέπτονταν, δεν θα μπορούσαν να παίξουν, αφού
υπάρχουν μόνο δύο κούνιες, μία τραμπάλα και μία μικρή τσουλήθρα. Για ύπαρξη
περίφραξης ούτε λόγος να γίνεται.

Κηφισού και Κλεόβιδος

Ευρύχωρη και με πολλά όργανα αυτή η παιδική χαρά. Ποιανού ιδέα ήταν όμως να
είναι δίπλα στη γέφυρα της Κηφισού με τη Λένορμαν; Τα τρία ρεύματα κυκλοφορίας
με διπλή λωρίδα και τα βαρέα οχήματα που περνούν καθημερινά κάνουν την
ατμόσφαιρα αποπνικτική. Όσο για την περίφραξη, αποτελείται από έναν συρμάτινο
φράχτη, ενώ δεν υπάρχει υψηλός φυσικός φράχτης πρασίνου για το φιλτράρισμα των ρύπων.

Πλατεία Κουντουριώτου (Κουκάκι)

Αν και μεγάλη και με αρκετά όργανα, αυτή η παιδική χαρά βρίσκεται στο πλέον
ακατάλληλο μέρος, επί της Καλλιρρόης, δίπλα στην ανισόπεδο προς Καλλιθέα. Τα
αυτοκίνητα και τα βαρέα οχήματα που περνούν καθημερινά, κάθε άλλο παρά
ιδανικές συνθήκες δημιουργούν. Και εδώ απουσιάζει ένας φυσικός φράχτης,
«φίλτρο» των ατμοσφαιρικών ρύπων.

Πατριάρχου Ιερεμίου & Βεργοβίτσης

Αυτή η παιδική χαρά στου Γκύζη, αν και έχει άνετο χώρο στην περίμετρό της, δεν
έχει αξιοποιηθεί κατάλληλα. Τα ελάχιστα όργανα και τα κακοσυντηρημένα φυτά,
που έχουν κυριολεκτικά «πνιγεί» από τα ζιζάνια, δίνουν την εντύπωση της
εγκατάλειψης. Περίφραξη δεν υπάρχει ούτε προς την πλευρά του δρόμου ούτε προς
την άλλη πλευρά, που είναι κατηφορική και ιδιαίτερα επικίνδυνη αν κάποιο παιδί πέσει.

Θήρας και Πατησίων

(Πλατεία Αμερικής)

Για να βρει κανείς αυτή την παιδική χαρά πρέπει να έχει μεγάλη υπομονή. Είναι
κρυμμένη στο βάθος της πλατεΐτσας που βρίσκεται στην οδό Θήρας, λίγα μέτρα από
την Πατησίων. Μία τραμπάλα και μία σειρά από τέσσερις κούνιες θεωρήθηκαν
αρκετές για να παίζουν τα παιδιά. Όσο για την περίφραξη, αυτή είναι ανύπαρκτη.
Οι γύρω πολυκατοικίες και ένα εγκαταλειμμένο σπίτι «προστατεύουν» τα παιδιά
από την ηλιακή ακτινοβολία!

Πατησίων και Κύπρου

Στην «καρδιά» της Πατησίων και αυτή η παιδική χαρά, χρειάζεται να ψάξει κανείς
για να τη βρει. Στην άκρη μιας πλατείας, χωρίς περίφραξη και σκίαση, πρέπει να
είναι κανείς πολύ γενναίος για να μείνει και να παίξει κάτω από το αδυσώπητο
φως του ήλιου. Είναι μικρή και δεν θα μπορούσε να καυχηθεί για την ποικιλία
και τον αριθμό των οργάνων της. Ένας μύλος και μία κούνια με τέσσερις θέσεις.

Κράτητος και Κακαβάκη

(Νέα Σμύρνη)

Μικρή και κακοσυντηρημένη παιδική χαρά.

Δύο τραμπάλες και ένας μύλος για να «ξεγελαστούν» τα παιδιά.

Και σαν να μην έφθαναν όλα αυτά, το δάπεδο είναι πλακόστρωτο, κάτι που ευνοεί
τους τραυματισμούς.

Επίσης, βρίσκεται δίπλα σε δρόμο με πολλά τροχοφόρα οχήματα.