Το έγκλημα, εχθρός του Κάστρο

Αυστηρή αστυνόμευση. Κουβανός αστυνομικός στην ταράτσα σπιτιού (πάνω κέντρο) παρακολουθεί και αυτός αφ’ υψηλού θρησκευτική πομπή στην Αβάνα

Ένας ληστής το ξανασκεφτόταν. Αντικαταστάθηκε την τελευταία στιγμή. Ένας άλλος
δεν πυροβόλησε, όπως ήταν στο σχέδιο. Η λεία τους, των 6.000 δολαρίων, απείχε
πολύ από το προβλεπόμενο ποσό των 30.000. Και οι επτά άνδρες της συμμορίας
συνελήφθησαν σε διάστημα μικρότερο των τριών εβδομάδων.

Στο ιστορικό της εγκληματικότητας στην επαναστατική Κούβα, η επίθεση σε ένα
κυβερνητικό θωρακισμένο φορτηγάκι και μάλιστα υπό το φως της ημέρας, στη
διάρκεια της οποίας πέντε άτομα τραυματίστηκαν, θα μείνει ως μια αποτυχημένη
μεν θεαματική δε πράξη τόλμης.

«Πρώτα άκουσα τους πυροβολισμούς, έπειτα είδα τους τραυματίες… ήμουν σε
κατάσταση σοκ», ανακαλεί η 59χρονη Μάρτα Ακόστα, που ζει στον εμπορικό δρόμο
του Δήμου Γκουαναμπακόα, όπου και εκτυλίχθηκε το επεισόδιο. Ένας από τους
ληστές ενεπλάκη σε ανταλλαγή πυρών με δύο από τους υπαλλήλους που συνόδευαν το φορτηγάκι.

«Από ανάγκη»

Πράγματι, οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης μέχρι τώρα συνέδεαν περιστατικά σαν
κι αυτό με τις αρρώστιες της αμερικανικής κοινωνίας. Ωστόσο, εδώ και ένα χρόνο
η Κούβα, η οποία εδώ και δεκαετίες παρέμενε ανέγγιχτη από την αυξημένη
εγκληματικότητα που παρατηρείται σε άλλες περισσότερο ανοιχτές κοινωνίες,
αντιμετωπίζει και στο εσωτερικό της το ίδιο πρόβλημα. Και μάλιστα την ώρα που
χιλιάδες Κουβανοί προσπαθούν να ξεπεράσουν τις δυσκολίες από τον τερματισμό
της δικής τους σοβιετικής εποχής, πριν από 10 χρόνια, και από τις οικονομικές
κυρώσεις που τους επιβλήθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες για περισσότερο από
μία 30ετία.

Η ανάγκη οδηγεί δεκάδες ανθρώπους στις ληστείες, στην παρανομία, στην πορνεία
και στη μαύρη αγορά. Η προσπάθεια της κυβέρνησης να «ανοίξει» το νησί στον έξω
κόσμο έφερε τουρίστες που γίνονται πηγή εκμετάλλευσης. Στην επαρχία, όπου οι
κλέφτες δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση στα ζωντανά, το πρόβλημα είναι τόσο
μεγάλο που οι κάτοικοι παίρνουν το βράδυ τις αγελάδες στο σπίτι τους.

Αστυνομική παρουσία

Ως απάντηση στο διογκούμενο κύμα εγκληματικότητας, η κυβέρνηση τοποθέτησε
αστυνομικούς σε κάθε γωνιά των τουριστικών περιοχών της Αβάνας και τον
Φεβρουάριο θέσπισε αυστηρότερες ποινές.

Η ανάπτυξη των ειδικών αστυνομικών που έχουν επιφορτιστεί με το έργο της
συνεχούς επιτήρησης ­ διακρίνονται από τους μαύρους μπερέδες ­ δημιουργούν την
εντύπωση ότι η κουβανική πρωτεύουσα είναι μια πόλη σε κατάσταση πολιορκίας.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, στην Αβάνα καταγράφεται το 80% των
εγκληματικών πράξεων όλης της χώρας.

Είναι σύνηθες φαινόμενο οι αξιωματικοί να προχωρούν σε έλεγχο των ταυτοτήτων
των Κουβανών, να δίνουν οδηγίες σε οδηγούς, ποδηλάτες και πεζούς μέσω μεγαφώνων.

Οι προσπάθειες για την πάταξη της εγκληματικότητας, που για τους αξιωματούχους
της κυβέρνησης ήδη αποδίδουν, έγιναν δεκτές με ανακούφιση από μεγάλο τμήμα των
Κουβανών και των ξένων που έπεσαν θύματα.

Μια βόλτα στους δρόμους και εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς ότι οι εκδιδόμενες
εξαφανίστηκαν. Οι περισσότερες «στάλθηκαν» στα σπίτια τους στην επαρχία και οι
υπόλοιπες εισήχθησαν σε κέντρα επανένταξης, όπου για τέσσερα χρόνια εργάζονται
ακόμη και ως αγρότισσες.

Ο Φιντέλ Κάστρο, σε λόγο που εκφώνησε στην Επαναστατική Εθνική Αστυνομία,
έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την ανησυχητική αύξηση της
εγκληματικότητας συσχετίζοντάς την με τη χαλάρωση των ηθών, την άφιξη
τουριστών, τα δολάρια και τις ξένες επενδύσεις στα μέσα της δεκαετίας.
Επισήμανε ότι αυτοί οι τομείς είναι οι πλέον επίφοβοι για το έγκλημα. «Στη
μάχη κατά του εγκλήματος, επίσης, υπερασπιζόμαστε την εικόνα της χώρας μας και
την οικονομία μας», είπε χαρακτηριστικά προσθέτοντας ότι «η αύξηση των
κρουσμάτων αποθαρρύνει τους τουρίστες πέρα από ό,τι κοστίζει στα 11
εκατομμύρια πολίτες».

Ο Κάστρο έκανε λόγο για την Κούβα ως ενδιάμεσο σταθμό της κολομβιανής κοκαΐνης
με τελικό προορισμό τις ΗΠΑ και την Ευρώπη και προανήγγειλε αυστηρότερες
ποινές για τους εμπόρους ναρκωτικών, από 15 χρόνια μέχρι ισόβια. Ωστόσο,
Αμερικανοί και δυτικοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι όσο περισσότερο
ασφυκτικοί θα γίνονται οι έλεγχοι θα προκαλούν απλώς περισσότερο, διότι η
παράνομη δραστηριότητα είναι ο μόνος τρόπος για πολλούς Κουβανούς, που δεν
έχουν συγγενείς στις ΗΠΑ, να συμπληρώσουν το πενιχρό εισόδημά τους.