ΠΡΟΣΩΠΑ Η συμφιλίωση με τον κόσμο

Δεν πίνει, δεν καπνίζει, τραγουδάει τη συζυγική αγάπη, ορκίζεται πως
προσεύχεται στον Θεό και πως, όταν λείπει σε ταξίδι, δεν βλέπει την ώρα να
επιστρέψει στο σπίτι.

Τομ Γουέιτς. «Τα πράγματα μου πάνε καλά και αισθάνομαι σε μεγάλη φόρμα»

Στα πενήντα του ο Τομ Γουέιτς, ο «καταραμένος» τραγουδοποιός που από το 1973
περιπλανιέται ανάμεσα στα ναυάγια του αμερικανικού ονείρου, κυκλοφόρησε έπειτα
από έξι χρόνια σιωπής ένα άλμπουμ με 16 καινούργια τραγούδια και τίτλο «Mule
Variations», «Παραλλαγές του Μουλαριού». Είναι καρπός δουλειάς ενός μόνο
καλοκαιριού: «Μου πήραν την άδεια οδήγησης επειδή είχα κάνει πολλές παραβάσεις
και με υποχρέωσαν να κάνω ειδικά μαθήματα για να την ξαναπάρω», εξηγεί στην
«Κορριέρε ντέλα Σέρα». «Μου είπαν, “τέρμα οι δίσκοι και οι συναυλίες αν δεν
μάθεις να οδηγείς σωστά”. Τώρα που έμαθα να παρκάρω, μου έδωσαν μια βεβαίωση
και ξανάρχισα να δουλεύω». Στις «Παραλλαγές του Μουλαριού», σύμφωνα με τους
κριτικούς, η φωνή του αποκτά κάποιες οάσεις γαλήνης, που αντανακλούν τη
συμφιλίωσή του με τον κόσμο. Σ’ ένα τραγούδι του, ένα νεκρό κορίτσι πιάνει
χορό με τον Θεό («Πιστεύω, αλλά είμαι αρκετά κυνικός ώστε να σκέφτομαι ότι για
τον Θεό οι προσευχές μας είναι απλώς σκουπίδια»), ένα άλλο είναι αφιερωμένο
στο Μονικαγκέιτ («Η Αμερική είχε προέδρους που έκαναν γενοκτονίες,
βομβαρδισμούς, εθνικές εκκαθαρίσεις… Όλα εντάξει, αρκεί να μη διασκεδάζουν
με τη γραμματέα…»). Οι στίχοι του είναι σαν μαχαίρια, η μουσική του έχει την
απόγνωση των μπλουζ, αλλά η απαισιοδοξία αφήνει τώρα κάποια ελπίδα, έστω
αμυδρή. «Αν δεν κοιτάξεις να βρεις τη γαλήνη, καταλήγεις να σε πιει το
μπουκάλι και να σε καπνίσει το τσιγάρο», εξηγεί. Ο δικός του καταλύτης ήταν ο
έρωτας: «Είναι το μοναδικό πράγμα που μπορεί να αλλάξει τη ζωή. Τα πράγματα
μου πάνε καλά και αισθάνομαι σε μεγάλη φόρμα».

Η εμφάνιση του Γουέιτς δεν έχει αλλάξει, ούτε ο αντικομφορμιστικός τρόπος του
να τραγουδάει ιστορίες των απόκληρων, αυτών που βρίσκονται στο περιθώριο του
αμερικανικού ονείρου. Αλλά δίπλα στην Κάθλην Μπρένναν, τη γυναίκα του, βρήκε
τη χαρά: «Όταν την γνώρισα, ήθελε να γίνει καλόγρια. Ακόμη και σήμερα, όταν
μαλώνουμε, με απειλεί: “Θα πάω στο μοναστήρι!”. Η ζωή μαζί της είναι χαρά».
Στο καινούργιο άλμπουμ, 11 από τα 16 τραγούδια φέρουν την υπογραφή και των
δύο: «Είμαστε συμπληρωματικοί. Εγώ πλένω, εκείνη σκουπίζει. Εγώ κρατάω το
καρφί, εκείνη χτυπάει με το σφυρί. Εκείνη βρίσκει την έμπνευση στα όνειρα, εγώ
στην πραγματικότητα». Ακόμη και ο τίτλος του άλμπουμ είναι φόρος τιμής στη
σύζυγο: «Η Κάθλην μου λέει συνεχώς, “δεν παντρεύτηκα έναν άνδρα, αλλά ένα ζώο
που διαρκώς μεταμορφώνεται”. Και έχει δίκιο, όπως πάντα εξάλλου».