Η ζωή είναι ωραία όταν σώζεις ζωές

* ΣΚΟΠΙΑ

Εάν κάθε πόλεμος έχει τους ήρωές του, όπως άλλωστε και τα θύματά του, τότε
σίγουρα ο «πόλεμος» για τη διατήρηση στη ζωή χιλιάδων προσφύγων από την κρίση
στο Κόσοβο, αλλά και την παροχή σε αυτούς έστω και της στοιχειώδους ιατρικής
βοήθειας, «βρήκε» τους δικούς του στα χαμογελαστά πρόσωπα δύο… παιδιών από
την Πάτρα.

Ο ειδικευόμενος γιατρός Βαγγέλης Κωνσταντινόπουλος και η σύζυγός του Αλέκα,
αδιόριστη φιλόλογος, ήταν οι μόνοι εθελοντές που καθημερινά έμπαιναν μέσα και
περιδιάβαιναν την ανθρωποθάλασσα που σχημάτισε ο συνωστισμός περίπου 50.000
προσφύγων στο συνοριακό σταθμό του Μπλάτσε, στα σερβοσκοπιανά σύνορα.

Η μοναδικότητά τους τούς έκανε διάσημους ανάμεσα στους εκατοντάδες εθελοντές,
γιατρούς και μη. Ήταν οι μόνοι που δεν κάθονταν στις σκηνές για να τους φέρουν
τους αρρώστους. Ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας περπατούσαν, με κίνδυνο
της ζωής τους, μέσα στο πλήθος των εξαθλιωμένων προσφύγων για να εξετάσουν
παιδιά, να δώσουν φάρμακα στους χιλιάδες αρρώστους, να απαλύνουν τον πόνο των γερόντων…

Έλληνες γιατροί. Άφησαν στην πατρίδα οικογένεια σπίτι και παιδιά για να τρέξουν δίπλα στους πρόσφυγες

Έμειναν πίσω τα παιδιά τους

Τι αποκομίζουν από όλα αυτά; Εκτός από την… γκρίνια των δύο παιδιών τους (ο
5χρονος Βασίλης κλαίει συνέχεια και τους ζητά, η 9χρονη Δόνη ηρεμεί μόνο όταν
της λένε ότι «ο μπαμπάκας πρέπει να μείνει ακόμη μία ημέρα γιατί εκεί
γιατρεύει παιδάκια»), «ένα από τα βασικά νοήματα της ζωής».

«Όταν βλέπεις τους ανθρώπους αυτούς να υποφέρουν, να μην έχουν ούτε καν τα
στοιχειώδη όταν πριν από 2-3 ημέρες είχαν τα πάντα, αναθεωρείς πολλά πράγματα
για τη ζωή σου. Κι όταν μπορείς να τους χαρίσεις ακόμη κι αυτή τη ζωή ή το
μικρό ή το μεγάλο γιατρικό, τότε λες ότι έκανες κάτι στη ζωή σου. Η ζωή είναι
ωραία όταν σώζεις ζωές. Ότι είναι επίτευγμα, αξία, ιδανικό, γιατί τελευταία
ιδανικό λέμε μόνο την καριέρα, το καλό αυτοκίνητο και το καλό γλέντι στα
μπουζούκια», λέει ο Βαγγέλης.

Τρέλα της στιγμής

Η ιστορία της προσφοράς τους άρχισε από μία… τρέλα της στιγμής, όπως μας
εξηγεί. Δεν ήταν καν μέλη της οργάνωσης «Γιατροί του Κόσμου» οι δύο 33χρονοι
(και παντρεμένοι από τα 20 τους), όταν πληροφορήθηκαν την κατάσταση που
επικρατεί στο Μπλάτσε, αλλά και την έκκληση της ίδιας οργάνωσης για προσφορά
εθελοντικών ιατρικών υπηρεσιών. «Ζήτησα άδεια από το νοσοκομείο του Αιγίου στο
οποίο εργάζομαι, για να έλθω στα Σκόπια. Δεν είναι αξιοπερίεργο; Το υπουργείο
Υγείας δεν προβλέπει άδειες για τέτοιες περιπτώσεις, φανταστείτε… Ευτυχώς,
με απόφαση του Δ.Σ. του νοσοκομείου μου δόθηκε τιμητική άδεια. Έτσι, με την
Αλέκα βρεθήκαμε εδώ. Όταν ήλθαμε δεν υπήρχαν σχεδόν καθόλου γιατροί,
προσπαθήσαμε να αυτοοργανωθούμε. Όταν είδα την τραγωδία των προσφύγων, τότε
κατάλαβα ότι χρειάζονταν δραστικά μέτρα», εξηγεί.

Τα παιδιά εκτίμησαν ότι η δουλειά από τις σκηνές δεν γίνεται. «Στο πρώτο
πλάτωμα της κοιλάδας μπορεί να ήταν χιλιάδες άτομα, αλλά αυτά που ήταν υγιή. Ή
αυτά που δεν είχαν μαζί τους γέροντες και παιδιά, συνεπώς με σχετική ευκολία
μπορούσαν να φτάσουν στον μπροστινό χώρο, από όπου είχαν σχετικά καλή πρόσβαση
στους γιατρούς και τα τρόφιμα. Αυτοί όμως δημιουργούσαν ένα αδιαπέραστο τείχος
για τους ανήμπορους, που παρέμεναν μακρύτερα», εξηγεί ο Βαγγέλης.

Κατάλαβαν ότι τη νύχτα μπορούσαν να προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες, να φτάσουν
στον πάσχοντα την κρίσιμη ώρα. Έτσι, κάθε βράδυ, φορτώνονταν με χάπια και με
έναν φακό ξεκινούσαν…

«Ήταν πολύ επικίνδυνα, φοβήθηκα πολλές φορές», συνεχίζει χαμογελώντας η Αλέκα.
«Οι πρόσφυγες, επειδή έμεναν επί αρκετό καιρό στο ύπαιθρο, κάτω από τη βροχή
και μέσα στο κρύο, χωρίς φαγητό και αρκετό νερό, εξαγριώνονταν μέρα με την
ημέρα. Σε τραβούσε ο ένας από εδώ, ο άλλος από εκεί, δεν προλάβαινες. Κάθε
οικογένεια είχε τουλάχιστον από έναν άρρωστο και αν δεν πήγαινες έγκαιρα
θύμωναν. Σε αρκετές περιπτώσεις γλιτώσαμε από τύχη το λιντσάρισμα. Όταν από τα
τρακτέρ μοίραζαν τρόφιμα, ήταν ικανοί να περάσουν από πάνω μας για να τα
φθάσουν. Πολλές φορές πατούσαμε επάνω σε άτομα που κοιμόνταν, αφού δεν βλέπαμε
στο σκοτάδι. Άλλες, όταν μάλιστα τους περιόριζαν οι αστυνομικοί, γινόταν ένα
χάος και κάλλιστα μπορούσαν να σε ποδοπατήσουν».

Τραγικές ιστορίες

Μπροστά στα μάτια τους διαδραματίστηκαν εκατοντάδες τραγικές ιστορίες, που θα
μείνουν για πάντα στο μυαλό τους. «Γέροντες με παρακαλούσαν γονατιστοί για ένα
Ντεπόν. Έγκυες να σφαδάζουν και να τις ξεγεννώ στο ύπαιθρο. Μωρά να ψήνονται
στον πυρετό. Τη γαστρεντερίτιδα να θερίζει. Παιδιά κλαίγοντας μάς παρακαλούσαν
να βρούμε τους γονείς τους. Μία μικρή, μάλιστα, είχε μείνει με τη θεία της
στην Πρίστινα, αφού η μητέρα της έπρεπε να ταξιδέψει στη Νορβηγία. Τις ημέρες
όμως εκείνες ήλθε ο ξεριζωμός. Τι να κάνω; Της έδωσα το κινητό μου να
τηλεφωνήσει στη Νορβηγία για να πει ότι είναι εντάξει. Δεν θα ξεχάσω όμως ποτέ
το βλέμμα της όταν θέλησε να με ευχαριστήσει», θυμάται ο Βαγγέλης.

Εξετάζουν για τα κανάλια

Οι εθελοντές της ισλαμικής οργάνωσης Ελ Χιλάλ τους φωνάζουν «τα παιδιά από την
Πάτρα», επειδή κάποιος από αυτούς έτυχε να ξέρει το παλιό συγκρότημα. «Εμείς
δεν είμαστε “Γιατροί του Κόσμου”, είμαστε “Γιατροί του Υποκόσμου”, λένε για
τους εαυτούς τους, αφού χαριτολογούν για τους άλλους ξένους εθελοντές “που
φτάνουν με τις τζιπάρες τους, εξετάζουν μόνο στις σκηνές, φοράνε γάντια και
μάσκες, κάτι που τους απομακρύνει από τους ασθενείς, αφού τους κάνει να
αισθάνονται άσχημα, σαν λεπροί, και… πιάνουν δουλειά μόνο όταν τα κανάλια
είναι παρόντα».

Πολλοί πρόσφυγες τους φωνάζουν με τα μικρά τους ονόματα.

Οι ίδιοι, μετά τη μικρή μας κουβέντα στο Μπλάτσε σπεύδουν να ενωθούν με την
υπόλοιπη ελληνική ομάδα, τον Σάιμον, τον… «τρελό» νοσηλευτή τραγουδιστή από
τη Γερμανία που ζει στην Ελλάδα και αφήνει πάντα τα δέκα (!) παιδιά του για
ανθρωπιστικές αποστολές, την 30χρονη Ελληνοαμερικανίδα Σούζι, που για να έλθει
στα Σκόπια άφησε προσωρινά το πόστο της κοινωνικής λειτουργού στον κουρδικό
καταυλισμό της Αθήνας, την πάντα χαμογελαστή οδοντίατρο Βίλυ Δελημήτσου, 27
ετών, τον ψυχίατρο Φραγκίσκο Γονιδάκη, που όμως στο Μπλάτσε πήρε… νέα
ειδικότητα επιδημιολόγου, και τον Τάσο Τσεχπινάκη, τον αποκαλούμενο και
«συντονιστή». Την ομάδα συμπληρώνει ο οδηγός της κινητής ιατρικής ομάδας, ο
«ατρόμητος» Σπύρος Σπύρου, που πήρε το παρατσούκλι του επειδή οδηγεί μέσα σε
λάσπες και χωράφια άνετα και κατορθώνει να ξεπερνά κάθε εμπόδιο των
αστυνομικών. Δεν είχε καμία σχέση με την οργάνωση πριν από 15 ημέρες…