«Ανοίξτε αγκαλιές ειρηνοφόρες»

Μια πασχαλινή περιπλάνηση στο μακρινό παρελθόν μάς φέρνει μπροστά σε γεγονότα
και εικόνες που δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο γιορταζόταν το Πάσχα τα
«παλιά, καλά, ευτυχισμένα χρόνια».

Η αναδρομή στο παλιό μας αρχείο και το ξεφύλλισμα εφημερίδων και περιοδικών
δημιουργεί νοσταλγία αλλά και ιδιαίτερο ενδιαφέρον (για τους νεώτερους) για
την προβολή και παρουσίαση με μεγαλοπρέπεια της Πασχαλιάς από τις πρώτες
σελίδες ­ κυρίως ­ του ημερήσιου και περιοδικού Τύπου της Αθήνας.

Τα Άγια Πάθη, ο Γολγοθάς, η Σταύρωση και η Ανάσταση, μέσα από θρησκευτικές
αναλύσεις, λαογραφικά στοιχεία, λογοτεχνικά κείμενα, επίκαιρη ποίηση, σκίτσα
και γελοιογραφίες. Η μεγάλη γιορτή της Ορθοδοξίας, της Χριστιανοσύνης, πριν
από 65, 60, 50 και 30 χρόνια. Η πρώτη σε κυκλοφορία μεγάλη απογευματινή
εφημερίδα «ΤΑ ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ» έχουν αφιέρωμα για το Πάσχα στην πρώτη τους
σελίδα, στις 13 Απριλίου 1936.

Γεμάτη ποίηση και λογοτεχνία η πρώτη σελίδα των «Αθηναϊκών Νέων» το Πάσχα του 1936. Σκίτσο του Φ. Δημητριάδη, ποίηση Κωστή Παλαμά και Γιώργου Δροσίνη και λογοτεχνικά πασχαλινά κείμενα Παύλου Νιρβάνα, Σπύρου Μελά και Γιάννη Βλαχογιάννη

Η εικονογράφηση (σε σκίτσο του Φωκίωνος Δημητριάδη) δείχνει το φιλί της αγάπης
μεταξύ νεαρού ζευγαριού, ενώ δεξιά και αριστερά της εικόνας δημοσιεύονται
εντός πλαισίων ποιήματα του Κωστή Παλαμά («Θωμάς») και του Γεωργίου Δροσίνη
(«Πάσχα»). Στο κέντρο της 1ης σελίδας ένα κείμενο του ακαδημαϊκού Σπύρου Μελά
«Το κάψιμο του Ιούδα». Επίσης, δημοσιεύονται λογοτεχνικά κείμενα του Παύλου
Νιρβάνα, του Γρηγορίου Ξενόπουλου και του Γιάννη Βλαχογιάννη. Στη βάση της
σελίδας, μέσα σε πλαίσιο, σατιρικοί στίχοι με την υπογραφή «Αριστοφάνης».

Ο θάνατος του Πρωθυπουργού

Στην τελευταία σελίδα «ΤΑ ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ» σε 2η έκδοση αναγγέλλουν την είδηση
του αιφνίδιου θανάτου του πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Δεμερτζή και δημοσιεύουν
σύντομο βιογραφικό του. Ο Δεμερτζής πέθανε στις 5 το πρωί της 13ης Απριλίου
1936 από συγκοπή. (Ήταν ξημέρωμα της Δευτέρας του Πάσχα).

Με εντυπωσιακή εικονογράφηση (και με άρθρο) για το πώς γιορταζόταν «το Πάσχα
στας παλαιάς Αθήνας» κυκλοφόρησε ο «Ανεξάρτητος» στις 28 Απριλίου 1935. Το
κύριο άρθρο που υπογράφει ο διευθυντής της εφημερίδας Δημήτρης Πουρνάρας έχει
τίτλο «Ειρήνην και Αγάπην», ενώ δημοσιεύεται και διήγημα με τίτλο «Γι’ αυτό
σταυρώθηκε» του λογοτέχνη Δημοσθένη Βουτυρά.

Η «Πατρίς» (Μεγάλη Παρασκευή 26 Απριλίου 1935) κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο θέμα
τη σταύρωση του Χριστού. Η εικόνα με τον Εσταυρωμένο πάνω σε μοβ φόντο και
λόγια κατανυκτικά για τη σημασία του Επιταφίου.

Πολεμικό κλίμα

Πάνω. Πολεμικόν Πάσχα. Ανακωχή για λίγες ώρες στο μέτωπο. Σκίτσο του Φωκίωνος Δημητριάδη στο πρωτοσέλιδο των «Αθηναϊκών Νέων» (Πάσχα 1941). Κάτω:Η πρώτη σελίδα της εφημερίδας «Η Νίκη». Πάσχα σε ατμόσφαιρα πολεμική. Άρθρα για την Ανάσταση και τη Νίκη των Ελλήνων

Με διαφορετικά συναισθήματα έζησαν το Πάσχα του 1941 οι Έλληνες. Και η Αθήνα
είχε τη δική της εβδομάδα των παθών. Κατοχή – Πόλεμος – Αντίσταση. «ΤΑ
ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ» κυκλοφορούν σε κλίμα πολέμου. Βασικός τίτλος «Πολεμικόν Πάσχα»
και εικόνες από μάχες στο μέτωπο. Άρθρα και σχόλια τονωτικά για να εμψυχώσουν
το φρόνημα στρατού και λαού, που αρχίζει άνισον αγώνα κατά των κατακτητών.

Και η εφημερίδα «Νίκη» της 19ης Απριλίου 1941, με άρθρα και ρεπορτάζ για το
Πάσχα και την Ανάσταση που «συμβολίζει την ανάσταση Ελλήνων».

Η «Προοδευτική Αλλαγή»

Το κανόνι δεν βροντάει, το παιδί χαμογελάει κι ο αφοπλισμός ήταν όνειρο που έσβησε. Σύνθεση από το οπισθόφυλλο του περιοδικού «Δρόμοι της Ειρήνης» το Πάσχα του 1962

Τον γιορτασμό του Πάσχα μετά την Απελευθέρωση και τον Εμφύλιο παρουσιάζει η
ημερήσια εφημερίδα του Ν. Παπαπολίτη «Προοδευτική Αλλαγή», που έχει κάτω από
το λογότυπο του τίτλου της το τρίπτυχο: «Δημοκρατία – Ελευθερία – Δικαιοσύνη».
Κάτω από εικονογράφηση με καμπάνες και τσούγκρισμα των αυγών δημοσιεύει τον
στίχο του Διονυσίου Σολωμού:

«… Και μέσ’ τις εκκλησίες τις δαφνοφόρες ανοίξτε αγκαλιές ειρηνοφόρες
φιληθείτε γλυκά, χείλη με χείλη πέστε Χριστός Ανέστη εχθροί και φίλοι».

Στην πρώτη σελίδα της «Προοδευτικής Αλλαγής» δημοσιεύονται επίσης: επίκαιροι
στίχοι, το πασχαλινό διήγημα της Ρίτας Μπούμη-Παππά («Ο Χριστός με τα
δεκανίκια»), άρθρα του Νίκου Παπαπολίτη και του Γιάννη Κορδάτου, τα «Πασχαλινά
έθιμα» του Νίκου Σταθάτου και «Πασχαλινές αναμνήσεις εξορίστων του Άη Στράτη»
που υπογράφει ο Κ. Κυριαζής.

Μεγάλο αφιέρωμα στην ειρήνη και τον αφοπλισμό έχει το μηνιαίο περιοδικό
«Δρόμοι της Ειρήνης» στο πασχαλινό τεύχος (Απρίλιος 1962). Άρθρα για την
ειρήνη στα Βαλκάνια, στην Ελλάδα, στον κόσμο ολόκληρο. Μια συζήτηση για το
ίδιο θέμα με τον ποιητή Τάσο Λειβαδίτη, ένα θέμα με τίτλο «Πάσχα με τους
Σαρακατσάνους» ενώ στην προτελευταία σελίδα το περιοδικό δημοσιεύει σκίτσα του
Μποστ, του Κώστα Μητρόπουλου και του Γιάννη Κυριακόπουλου (ΚΥΡ) για τον
αφοπλισμό. Στο οπισθόφυλλο υπάρχει μια καταπληκτική σύνθεση με το ίδιο θέμα.