Σε δίλημμα η κυβέρνηση για τη μεταφορά στρατευμάτων του ΝΑΤΟ

Ένα καλό χαρτί έχει στα χέρια της η ελληνική κυβέρνηση ­ μονάχα που… καίει:
εάν το ΝΑΤΟ και οι Αμερικανοί αποφασίσουν τις χερσαίες επιχειρήσεις, η χώρα
μας θα είναι ο καλύτερος και ασφαλέστερος δρόμος μετάβασης των στρατευμάτων
προς το Κόσοβο και τη Γιουγκοσλαβία. Και θα εμφανισθεί έτσι, για πρώτη φορά τα
τελευταία χρόνια, με ένα ίσο ή και ανώτερο γεωστρατηγικό πλεονέκτημα από αυτό
της Τουρκίας.

Μολονότι και η Βουλγαρία και η Ρουμανία και η Ουγγαρία ακόμη ­ χώρες που
επείγονται να συσφίξουν τις σχέσεις τους με το ΝΑΤΟ ­ θα μπορούσαν σε έσχατη
ανάγκη να χρησιμεύσουν για να περάσουν τα ΝΑΤΟϊκά στρατεύματα, ουσιαστικά οι
«ομαλοί» δρόμοι είναι δύο.

Ο ένας είναι η Αλβανία, όπου όμως τα στρατεύματα θα πρέπει να φθάσουν διά
θαλάσσης στο λιμάνι του Δυρραχίου ­ κι εν συνεχεία να διασχίσουν μια χώρα που
δεν φημίζεται για την ασφάλειά της. Ο άλλος είναι τα Σκόπια ­ όπου τα
στρατεύματα θα πρέπει να φθάσουν από τη Θεσσαλονίκη, διασχίζοντας ένα «φιλικό»
έδαφος, κομμάτι επιπλέον της Συμμαχίας.

Μέχρι στιγμής, η Αθήνα έχει διευκρινίσει μονάχα ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει
τη διέλευση τουρκικών στρατευμάτων ­ όπως δεν επέτρεψε και τη διέλευση
τουρκικών αεροσκαφών που πήραν μέρος στους βομβαρδισμούς από τον εναέριο χώρο
της. Για τον κύριο όγκο των στρατευμάτων που ενδεχομένως θα αποφασισθεί να
πάνε στη Γιουγκοσλαβία, δεν έχει αποφασίσει ακόμη, καθώς τα υπέρ και τα κατά
είναι εκατέρωθεν ισχυρά ­ και το «ζύγισμά» τους δύσκολο.

Ακόμη κι η απόφαση για «αποκλεισμό» των τουρκικών δυνάμεων, υπό το πρίσμα των
εξελίξεων, έχει εγείρει δεύτερες σκέψεις. Κι αυτό γιατί σε μια ευαίσθητη φάση
των ελληνοαλβανικών σχέσεων, η Ελλάδα θα συμβάλει στην ενίσχυση των δεσμών
Αλβανίας – Τουρκίας ­ χωρών που κι οι δύο κατοικούνται ως επί το πλείστον από μουσουλμάνους.

Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις στο Κόσοβο, ακόμη κι αν δεν υπάρξουν χερσαίες
επιχειρήσεις, έχουν ενισχύσει τον ρόλο της Τουρκίας ­ κάτι που παραδέχθηκε και
ο Πρωθυπουργός, στην πρόσφατη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ. Η
Άγκυρα μετέχει πλήρως στις ΝΑΤΟϊκές επιχειρήσεις ­ καθιστώντας εαυτόν, όπως
και με τον πόλεμο του Κόλπου, πολύτιμο σύμμαχο για την Ουάσιγκτον. Επιπλέον,
ενισχύει και τον ρόλο της στα Βαλκάνια, εμφανιζόμενη ως προστάτης των
απανταχού μουσουλμανικών ­ και καταπιεσμένων ­ πληθυσμών.

Τον ρόλο της αυτό είναι λογικό η Άγκυρα να επιχειρήσει να τον εξαργυρώσει ­
στις μελλοντικές κινήσεις για το Κυπριακό, το Αιγαίο ή και τη σχέση της με την
Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στον αντίποδα, η Ελλάδα έχει μπροστά της δύο δυνατότητες. Η μία είναι να δώσει
το «πράσινο φως» για τη μεταφορά των περίπου 100.000 στρατευμάτων ­
περιλαμβανομένων ή μη των τουρκικών ­ και να «ανταλλάξει» αυτή τη διευκόλυνση
με μια «δημιουργική στάση» των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων στα εθνικά
μας θέματα. Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούσε να τεθεί κι ο «μεγάλος στόχος» της
χώρας μας, η είσοδος στην ΟΝΕ. Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών παραδέχονται
ότι το ΝΑΤΟ ­ που υλοποιεί τις επιχειρήσεις στο Κόσοβο ­ και η Ευρωπαϊκή Ένωση
­ που θα κρίνει την είσοδο στην ΟΝΕ ­ είναι διαφορετικοί οργανισμοί. Ωστόσο, η
διπλή ιδιότητα πλήθους χωρών ­ με πρώτη τη Γερμανία ­ επιτρέπει διπλωματικές
προσεγγίσεις. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι τόσο ο υπουργός Εξωτερικών
Γιώργος Παπανδρέου, στη συνάντησή του με τον Γερμανό προεδρεύοντα Γιόσκα
Φίσερ, όσο και άλλα κυβερνητικά στελέχη, στις επαφές τους με εταίρους και
συμμάχους, επισημαίνουν το τεράστιο οικονομικό κόστος που έχει για τη χώρα μας
η «επιχείρηση Μιλόσεβιτς».

Η άλλη επιλογή για την Ελλάδα είναι να μην επιτρέψει τη διέλευση των
στρατευμάτων ­ κάτι που μπορεί να της στερεί ένα «ανταλλακτικό» γεωστρατηγικό
πλεονέκτημα, αλλά ταυτόχρονα δεν θα φέρει και την κυβέρνηση σε δυσαρμονία με
το κοινό αίσθημα, λίγους μήνες πριν από τις ευρωεκλογές.

Αύριο φθάνει στην Αθήνα, στο πλαίσιο περιοδείας του στις βαλκανικές
πρωτεύουσες, το νούμερο δύο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Στρόουμπ Τάλμποτ ­ ένας
άνθρωπος που παλαιότερα, όταν ήταν ακόμη κορυφαίος δημοσιογράφος, δεν είχε
αφήσει και τις καλύτερες εντυπώσεις στην Αθήνα.

Ο κ. Τάλμποτ ζήτησε να συναντηθεί με τον Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη και τον
υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Παπανδρέου. Τελικώς, θα αρκεστεί σε ανταλλαγή
απόψεων μόνο με τον κ. Παπανδρέου, αφού ο κ. Σημίτης έκρινε πως δεν χρειάζεται
να τον συναντήσει και ο ίδιος. Όπως και να έχει, είναι βέβαιο ότι η Αθήνα θα
ακούσει από «πρώτο χέρι» τις αμερικανικές απόψεις, τόσο για το ζήτημα των
χερσαίων επιχειρήσεων όσο και για το τι μέλλει γενέσθαι με τους πρόσφυγες ­
καθώς η απόφαση της κυβέρνησης να μη δεχθεί Κοσοβάρους δεν αντιμετωπίζεται και
τόσο θετικά από την Ουάσιγκτον.