Σκόπια: Οι πρόσφυγες δεν είναι μόνο δικό μας θέμα

Με την ξεκάθαρη διατύπωση «οι πρόσφυγες δεν είναι μόνο δικό μας πρόβλημα», η
κυβέρνηση των Σκοπίων σημαίνει ακόμη έναν συναγερμό για τα Βαλκάνια, παρά το
γεγονός ότι χθες υπήρχε μείωση εισόδων στη χώρα.

ΣΚΟΠΙΑ

Η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης των Σκοπίων Ρ. Κιπριάνοβα έδωσε χθες, στην
καθιερωμένη ενημέρωση των δημοσιογράφων, σαφή προειδοποίηση στις κυβερνήσεις
τής περιοχής ότι θα πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους απέναντι στο οξύτατο
πρόβλημα περίθαλψης των περίπου 23.000 προσφύγων που έχουν βρει καταφύγιο στη
χώρα, αλλά και των άλλων που αναμένονται.

Η κ. Κυπριάνοβα αναφέρθηκε και χθες στις συμφωνίες που υπάρχουν με την
Τουρκία, τη Βουλγαρία και την Ελλάδα για την εγκατάσταση Κοσοβάρων, ενώ
παράλληλα κατέστησε σαφές ότι η χώρα της δεν επιθυμεί να αναλάβει πρόσθετα
βάρη. Ανακοίνωσε συγκεκριμένα ότι δεν πρόκειται να επιτραπεί η είσοδος
προσφύγων από την Αλβανία και φρόντισε να υπενθυμίσει ότι το όριο που έχει
θέσει η κυβέρνησή της (20.000 άτομα), «γιατί πρόσφυγες πάνω από το νούμερο
αυτό θα αποσταθεροποιήσουν τη χώρα», έχει ήδη ξεπεραστεί.

Και καθώς η μεγάλη έξοδος των Κοσοβάρων συνεχίζεται ­ ακόμη και με λιγότερο
έντονους ρυθμούς ­ ενδυναμώνεται σταθερά η άποψη, τόσο λόγω των μαρτυριών των
προσφύγων όσο και από τις εκτιμήσεις πολιτικών, διπλωματικών και στρατιωτικών
κύκλων, ότι το προσφυγικό κύμα σχετίζεται άμεσα με τους βομβαρδισμούς του
ΝΑΤΟ. Είτε, σύμφωνα με τον ισχυρισμό της άλλης πλευράς, ότι η ένταση των
βομβαρδισμών οδηγεί και στη σκληρότερη στάση των Σέρβων εναντίον του αλβανικού στοιχείου.

Αξιωματικοί του ΝΑΤΟ, που μίλησαν στα «ΝΕΑ», αντέκρουσαν τους σερβικούς
ισχυρισμούς, προτάσσοντας τις μαρτυρίες των προσφύγων, που αναφέρονται σε
τραγικές επιθέσεις και άλλα βίαια περιστατικά. Πρόσθεσαν, μάλιστα, ότι οι
εκτοπίσεις είχαν αρχίσει πολύ πριν από τις αεροπορικές επιδρομές. Η σερβική
πλευρά, όπως ο αρχηγός του Σερβικού Δημοκρατικού Κόμματος των Σκοπίων
Βτραγκίσα Μίλετιτς, που μίλησε στα «ΝΕΑ», αντιτάσσει ότι το πρώτο μαζικό κύμα
προσφύγων σημειώθηκε τη Δευτέρα, μόλις δηλαδή άρχισαν οι πολλαπλοί
βομβαρδισμοί σε στόχους του Κοσσυφοπεδίου, στην Πρίστινα, στη Μιτροβίτσα, στο
Ουρόσεβατς και τα υπόλοιπα χωριά.

Η κατάσταση

Έως τώρα δεν έχουν αναφερθεί σημαντικά προβλήματα στην περίθαλψη των
προσφύγων. Οι περισσότεροι φιλοξενούνται από αλβανικές οικογένειες στην
περιοχή του Τέτοβου, ενώ ακόμη δεν έχουν λειτουργήσει στρατόπεδα προσωρινής
εγκατάστασης. Καμία ανθρωπιστική υπηρεσία δεν έχει ως τώρα αναφέρει έλλειψη
τροφίμων ή βασικών αγαθών. Θεωρείται, άλλωστε, ότι είναι ακόμη νωρίς για κάτι
τέτοιο. Σήμερα οι πρόσφυγες ίσως μπορούν να ξεχνούν ότι ζουν στοιβαγμένοι σε
μικρά δωμάτια, έχοντας ακόμη νωπές τις εικόνες του Κοσσυφοπεδίου. Ή να
παραβλέπουν ότι υποσιτίζονται και να μην τους απασχολεί ότι πολύ σύντομα θα
προκύψουν κι άλλες σοβαρότατες ανάγκες, όπως η εργασία. Κανείς δεν ξέρει,
όμως, τι θα γίνει στο προσεχές μέλλον…

Διαδηλώσεις

Η κυβέρνηση των Σκοπίων έδωσε απτά δείγματα της αντιμετώπισης των φιλοσερβικών
διαδηλώσεων, διαλύοντας με τις ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας συγκεντρώσεις
που διοργανώθηκαν στις περιοχές Κουμάνοβο, Στρουμνίτσα, Στιπ και Νεγκότινο.
Όπως χαρακτηριστικά έλεγαν Σκοπιανοί αξιωματούχοι, «οι διαδηλώσεις αυτές είναι
που μπορούν να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα, γιατί χρησιμοποιούνται από ακραία
στοιχεία και προκαλούν τη βία». Ό, τι πιο επικίνδυνο για τη χώρα θα ήταν μια
εσωτερική κρίση, ανάμεσα στο σερβικό – σλαβικό στοιχείο και το αλβανικό – προσφυγικό.

Τον κίνδυνο αυτό αρχίζουν να λαμβάνουν σοβαρότατα υπόψη τους και οι ΝΑΤΟϊκοί,
που βρίσκονται σε διαρκή συνεργασία με τα υπουργεία Άμυνας και Δημόσιας Τάξης
της χώρας. Όπως χαρακτηριστικά έλεγε στα «ΝΕΑ» Βρετανός αξιωματικός,
«αποφεύγουμε και θα αποφεύγουμε πάντα στο μέλλον την αντιπαράθεσή μας με
διαδηλωτές, ακόμη κι αν αυτοί μας πετούν… πέτρες. Η αντιμετώπισή τους θα
είναι πάντα δουλειά της δικής τους αστυνομίας, γιατί εάν εμείς αναλαμβάναμε
δράση, θα είχαμε ίσως και έκρηξη της κοινής γνώμης».

Το Σερβικό Κόμμα

Οι ισχυρισμοί περί αποσταθεροποιητικού παράγοντα θεωρούνται παντελώς
ανεδαφικοί στο μικρό νεοκλασικό κτίριο κοντά στη μεγάλη γέφυρα πεζών του
Αξιού, στο κέντρο των Σκοπίων, όπου λειτουργούν τα γραφεία του Σερβικού
Δημοκρατικού Κόμματος. Τα γραφεία, τα οποία επισκεφθήκαμε χθες, γίνονται
σημείο συνάντησης των Σέρβων των Σκοπίων. Δεκάδες άτομα κάθε ηλικίας
κατακλύζουν τους δύο ορόφους του. Συνομιλούν προβληματισμένοι αλλά όχι
λυπημένοι, κάτω από το… βλέμμα τού στρατηγού Μλάντιτς, του Μιλόσεβιτς, των
Σέρβων ηρώων και αγίων, φωτογραφίες και εικόνες των οποίων κοσμούν μαζί με
σερβικές σημαίες και εμβλήματα τους τοίχους.

Η σερβική μειονότητα είναι οργισμένη και αποφασισμένη να συνεχίσει τις
διαδηλώσεις και τις μαζικές κινητοποιήσεις. «Δεν έχουμε τίποτε άλλο να
κάνουμε, πρέπει να συμπαρασταθούμε στα αδέλφια μας», λέει ο πρόεδρος του
κόμματος. Ο κ. Μίλετιτς, παράλληλα, καταγγέλλει «μαζικές επιχειρήσεις
τρομοκράτησης των μελών του κόμματος» από τις τοπικές αρχές, με σκοπό να μη
γίνουν κινητοποιήσεις. «Εμείς θα τις συνεχίσουμε και θα είναι όλες ειρηνικές.
Θα κάνουμε συναυλίες, όπως τα αδέλφια μας στο Βελιγράδι, για να καταγγείλουμε
τους βομβαρδισμούς των Αμερικανών και του ΝΑΤΟ».

Το κόμμα του ζητά από την κυβέρνηση να διεξαγάγει δημοψήφισμα για να κηρυχθούν
τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ ανεπιθύμητα στη χώρα, αλλά και για να εκφράσουν οι
πολίτες τη γνώμη τους για την ένταξη στη Συμμαχία και τους βομβαρδισμούς στη Σερβία.

«Κατά την άποψή μας, το ΝΑΤΟ έχει τρεις στόχους: την απόσχιση του
Κοσσυφοπεδίου από τη Γιουγκοσλαβία, την απομάκρυνση του Μιλόσεβιτς από την
ηγεσία της χώρας και την εμπλοκή των Σκοπίων στον πόλεμο, μέσω της πρόκλησης
αλυσιδωτών προβλημάτων στο εσωτερικό της χώρας», καταλήγει ο κ. Μίλετιτς.