Περπάτησαν για να σωθούν το μισό Κοσσυφοπέδιο

Σκηνές παραφροσύνης ξετυλίγονται από χθες το μεσημέρι στα σύνορα Σκοπίων –
Γιουγκοσλαβίας, καθώς περίπου 5.000 πρόσφυγες σε κακή κατάσταση προσπαθούν να
περάσουν στην ΠΓΔΜ, ενώ ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες αναφέρουν ότι πίσω τους
περιμένουν άλλοι 20.000!

ΣΚΟΠΙΑ

Τα καραβάνια κυνηγημένων αμάχων, με τα σημάδια της εξάντλησης, της πείνας αλλά
και της πίκρας πληθαίνουν ώρα με την ώρα προς τα Σκόπια, δίνοντας την εικόνα
της εκκαθάρισης της περιοχής, μία από τις πλέον ειδεχθείς εικόνες που μπορεί
να γεννήσει η παραφροσύνη του πολέμου. Παιδιά, γέροντες, ολόκληρες οικογένειες
στοιβαγμένοι σε κάρα, τρακτέρ, αλλά και πεζοί, κυρίως από τις περιοχές του
Κατσάνικ και του Ουρόσεβατς, αλλά και των άλλων περιοχών εγγύτερα της
συνοριακής γραμμής, έφταναν χθες διαδοχικά στο χωριό Μπλάτσε, λίγο μετά τη
συνοριακή γραμμή. Οι εικόνες είναι πράγματι τραγικές…

Χρησιμοποιούν κάθε μέσο, είναι νηστικοί εδώ και μέρες, οι περισσότεροι
χρειάστηκε να περπατήσουν το μισό Κοσσυφοπέδιο, αφήνοντας πίσω όλα τα
υπάρχοντά τους.

Το πρώτο τόσο μαζικό κύμα πρέπει να αποδοθεί στη σερβική στάση, όπως
τουλάχιστον λένε οι ίδιοι οι πρόσφυγες. Είναι πλέον σαφές ότι όσο εντείνονται
οι ΝΑΤΟϊκοί βομβαρδισμοί τόσο περισσότερο σκληραίνουν οι Σέρβοι. Οι πρόσφυγες
καταγγέλλουν μαζικές δολοφονίες από Σέρβους στρατιώτες και παραστρατιωτικούς
και υποχρεωτικές εκτοπίσεις.

Φιλοξενία

Γενικότερα «βαλκανική», συνεπώς και «ελληνική» υπόθεση κάνει την εγκατάσταση
των προσφύγων το χθεσινό κύμα. Η σκοπιανή κυβέρνηση ανακοίνωσε και επίσημα ότι
υπάρχει συμφωνία με την Ελλάδα για τη μεταφορά και φιλοξενία περίπου 3.500
προσφύγων, όπως άλλωστε αναμένεται να συμβεί και με τις άλλες γειτονικές
χώρες. Η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης των Σκοπίων, Ρ. Κιπριάνοβα, ανακοίνωσε
ότι η εγκατάσταση των προσφύγων θα τεθεί από τη χώρα της στη διαβαλκανική
διάσκεψη για θέματα δημόσιας τάξης, που συνέρχεται σήμερα στο Βουκουρέστι,
προκειμένου να σχεδιαστούν νέα μέτρα από κοινού. Παράλληλα, δημιουργούνται
τέσσερις σταθμοί υποδοχής στη συνοριακή γραμμή, κάτι που συμβαίνει για πρώτη
φορά, καθώς έως τώρα οι πρόσφυγες έβρισκαν καταφύγιο με μέριμνα του ντόπιου
αλβανικού στοιχείου. Χθες αργά το απόγευμα, μάλιστα, η κ. Κιπριάνοβα ανέφερε
ότι εάν ο αριθμός των προσφύγων στα Σκόπια υπερβεί τους 20.000 ­ αριθμός που
ήδη συμπληρώνεται ­ «η χώρα μας θα έχει πρόβλημα σταθερότητας». Συγχρόνως,
υποστήριξε ότι ήδη έχουν έρθει στην Ελλάδα από την ΠΓΔΜ 2.000 πρόσφυγες.

Να σημειωθεί ότι στα 15 εκατομμύρια δολάρια που εστάλησαν τις προηγούμενες
ημέρες από άλλες χώρες για οικονομική βοήθεια των Σκοπίων, προστίθενται άλλα
15 εκατομμύρια δολάρια, που έφτασαν χθες από τις ΗΠΑ, και πέντε εκατομμύρια
μάρκα σε φάρμακα.

Ανησυχία

Και ενώ τα κύματα των προσφύγων αυξάνονται τόσο σε συχνότητα όσο και σε
πληθυσμό, εδώ στα Σκόπια τίθεται σε εφαρμογή έκτακτο σχέδιο μέτρων προστασίας,
αφού ο κίνδυνος για την αποσταθεροποίηση του κράτους είναι ορατός περισσότερο
από ποτέ. Η ανησυχία ακόμη και γι’ αυτή την υπόσταση του κράτους, αλλά και για
την αποσταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής κορυφώνεται.

Η κυβέρνηση Γκεοργκίεφσκι αγωνιά για να διατηρήσει την ομαλότητα στο εσωτερικό
της χώρας, η οποία απειλείται ανά πάσα στιγμή, όπως χαρακτηριστικότατα
σημειώνουν εδώ και εκπρόσωποι του παντοδύναμου αμερικανικού παράγοντα. Η
σταθερότητα απειλείται από τρεις παράγοντες:

1 Τους πρόσφυγες, που εξ ορισμού προκαλούν μεταβολές στο κοινωνικό
status, ιδίως όταν προστίθενται σε ήδη φορτισμένο περιβάλλον, όπως είναι αυτό
των αλβανικών περιοχών.

2Τον σερβικό κίνδυνο. Παραμένει ορατός, όχι μόνο επειδή οι αντιδράσεις
του στρατού της Γιουγκοσλαβίας χαρακτηρίζονται απρόβλεπτες, ιδίως μετά τους
βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ, αλλά και διότι στο εσωτερικό της χώρας κατοικεί
σημαντικός αριθμός Σέρβων, που δεν φαίνονται διατεθειμένοι να παραμείνουν «με
σταυρωμένα τα χέρια», όταν η πατρίδα τους σπαράσσεται με μερίδιο ευθύνης της
χώρας στην οποία κατοικούν.

3 Την ενδεχόμενη έκρηξη της κοινής γνώμης, η οποία θεωρείται ότι μπορεί
να πλαισιώσει τις αντιδράσεις της σερβικής μειονότητας, λόγω των ισχυρότατων
αντιαμερικανικών και αντινατοϊκών αισθημάτων που κυριαρχούν.

Για να αντιμετωπιστούν οι παραπάνω κίνδυνοι η κυβέρνηση:

1 Επαναλαμβάνει τις εκκλήσεις της για βοήθεια από τις ξένες
κυβερνήσεις, όχι μόνο πλέον για την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας, αλλά και
για τη φιλοξενία προσφύγων σε γειτονικές χώρες.

2Συνεργάζεται στενά για την προστασία των συνόρων με τις ΝΑΤΟϊκές
δυνάμεις και προχωρά σε ασκήσεις και άλλες στρατιωτικές κινήσεις προβολής της
στρατιωτικής της παρουσίας στη μεθόριο, προφανώς για την εμπέδωση του
συναισθήματος ασφάλειας στον πληθυσμό.

Παράλληλα, προχωρά σε έκτακτα μέτρα φύλαξης δημοσίων κτιρίων και πιθανών
στόχων. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι έχουν ονοματίσει ως τον κορυφαίο
αποσταθεροποιητικό κίνδυνο τη «χρησιμοποίηση από κάποιους των διαδηλώσεων για
την άσκηση βίας και τρομοκρατίας», φωτογραφίζοντας τούς Σέρβους των Σκοπίων
και όσους τους υποστηρίζουν. Έτσι, προσπαθεί να απομακρύνει τη διοργάνωση
διαδηλώσεων και αστυνομεύει αυστηρά τους σερβικούς θυλάκους. Η αστυνομία
παρενέβη χθες και διέλυσε δύο διαδηλώσεις Αλβανών: από τη μία υπέρ του ΝΑΤΟ,
και άλλων πολιτών, από την άλλη, κατά του ΝΑΤΟ. Αυστηρά αστυνομικά μέτρα
ελήφθησαν και στο Κότσιβαρ, όπου έγιναν χθες διαδηλώσεις.

3 Επαναλαμβάνει με κάθε ευκαιρία και σε κάθε επίπεδο, προκειμένου να
καθησυχάσει την κοινή γνώμη, ότι από το έδαφός της δεν ξεκινούν αντισερβικές
στρατιωτικές ενέργειες, όπως και ότι το ΝΑΤΟ εγγυάται τη διατήρηση των συνόρων
της χώρας. Δηλώνει με κάθε τρόπο ότι η παρουσία των ΝΑΤΟϊκών στρατευμάτων δεν
σημαίνει έλλειμμα εθνικής κυριαρχίας, όπως πιστεύει η κοινή γνώμη. Παράλληλα,
αποφεύγει να καταδικάσει ανοιχτά ή να θεωρήσει επιβεβλημένους τους ΝΑΤΟϊκούς
βομβαρδισμούς, επαναλαμβάνοντας ότι συντάσσεται με τις προσπάθειες για την
ειρηνική επίλυση της κρίσης. Επίσης, σύμφωνα με πληροφορίες, καθυστερεί την
άφιξη των 4.000 Αμερικανών πεζοναυτών, καθώς εκτιμάται ότι θα προκαλέσει
αντιδράσεις στην ήδη αντιαμερικανικά φορτισμένη κοινή γνώμη.

Οι μόλις 100 που έχουν αφιχθεί τοποθετήθηκαν στο κτίριο της πρεσβείας, ενώ η
αμερικανική είναι η μόνη πρεσβεία που φυλάσσεται από ξένους στρατιώτες. Είναι
ενδεικτικό ότι έχει απαγορευθεί η κυκλοφορία μπροστά από το κτίριο, όχι μόνο
για να αποφευχθούν ενέργειες «τύπου Μόσχας», αλλά και για να μην προκαλεί η
εικόνα των αμερικανικών τεθωρακισμένων με τους πάνοπλους πεζοναύτες μέσα στην
περίφραξή του.

Αλλαγή ρόλου

«Παράθυρο» για την αλλαγή του ρόλου της στρατιωτικής δύναμης που βρίσκεται στα
Σκόπια άνοιξε χθες το ΝΑΤΟ, ανακοινώνοντας την αλλαγή της δομής της ΝΑΤΟϊκής
παρουσίας στα Σκόπια. Τα στρατεύματα, όπως ανακοινώθηκε, τίθενται πλέον στην
ευθύνη της επιχειρησιακής διοίκησης του ΝΑΤΟ, ενώ έως τώρα βρίσκονταν υπό τη
διοίκηση του συμμαχικού αρχηγείου, που εδρεύει στα Σκόπια. Ο αριθμός των
στρατιωτών φτάνει πλέον τους 12.000, αφού προστέθηκαν και οι 2.000 στρατιώτες
μονάδων του ΟΗΕ που προϋπήρχαν στη χώρα.

Το «παράθυρο» άνοιξε ο εκπρόσωπος της συμμαχίας ταγματάρχης Τζ. Τζούστερ,
λέγοντας ότι «θα υποστηρίζουμε τις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ», για να εξηγήσει
όμως λίγο αργότερα ότι αλλαγή της δομής δεν σημαίνει και αλλαγή του ρόλου.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ.

Γραφείο Βόρειας Ελλάδας

Οικογένεια Κοσοβάρων συνελήφθη στο αεροδρόμιο Μακεδονία της Θεσσαλονίκης,
επειδή με πλαστά διαβατήρια προσπάθησαν να μεταβούν στη Γερμανία. «Θέλαμε να
φύγουμε από τη δίνη του πολέμου», είπαν μετά τη σύλληψή τους. Η πενταμελής
οικογένεια προηγουμένως πέρασε από τη Γιουγκοσλαβία στη Βουλγαρία με κροατικά
διαβατήρια. Χθες, οδηγήθηκαν στο Αυτόφωρο Τριμελές Πλημμελειοδικείο
Θεσσαλονίκης και καταδικάστηκαν σε 40ήμερη φυλάκιση ο 33χρονος Ρετζέπ Φερμπάτι
και η σύζυγός του Τζαλεπέτα 31 χρόνων. Στο δικαστήριο υποστήριξαν ότι ήθελαν
μαζί με το κορίτσι και τα δύο τους αγόρια να πάνε στους συγγενείς τους στη
Γερμανία, επειδή τους έδιωξαν από τις πατρογονικές τους εστίες, όπως
ισχυρίστηκαν. Παραδέχτηκαν ότι χρησιμοποίησαν πλαστά κροατικά διαβατήρια, με
τα οποία πέρασαν στη Βουλγαρία και στη συνέχεια στη χώρα μας. Το δικαστήριο
αποφάσισε να επιβληθούν διοικητικά μέτρα και να απελαθούν.

Χρειάστηκαν έξι ώρες από την ώρα που έστειλε το σήμα μέχρι να περισυλλεγεί
τελικά ο πιλότος του Stealth που συνετρίβη προχθές σε μια περιοχή βορειοδυτικά
του Βελιγραδίου.

Χάρη σε μια εμπειρία πολλών ετών, που απέκτησαν εν μέρει στο Βιετνάμ, οι
Αμερικανοί έχουν μια μεγάλη ικανότητα στη διάσωση πιλότων, που μπορούν να
ανταγωνιστούν μονάχα οι Ισραηλινοί.

Αμερικανοί και Ισραηλινοί ακολουθούν τον ίδιο κανόνα: να καταναλώνουν τεράστια
ενέργεια και πόρους για τη δάσωση ενός πιλότου που έχει πέσει πίσω από τις
γραμμές του εχθρού.

Οι Σέρβοι υποστηρίζουν ότι κατέρριψαν το «αόρατο» αεροπλάνο, αλλά στρατιωτικές
πηγές της Συμμαχίας λένε ότι το πιθανότερο είναι να σημειώθηκε μηχανική βλάβη.
Ο πιλότος είχε εκτιναχθεί πριν από τη συντριβή του αεροπλάνου, παίρνοντας μαζί
του όλα τα αναγκαία για να επιβιώσει για αρκετές ώρες: τρόφιμα, φάρμακα, ένα
χάρτη, ένα βιβλίο με φράσεις στην τοπική διάλεκτο κι ένα εγχειρίδιο για την
αντιμετώπιση των εντόμων και της βροχής. Είχε ακόμη μαζί του το περίστροφό του
κι ένα ραδιοφάρο για να εντοπίσει τη θέση του η ομάδα διάσωσης.

7 καταρρίψεις

Στο μεταξύ αεροσκάφος του ΝΑΤΟ συνετρίβη χθες στις 14.15 (ώρα Ελλάδας) κοντά
στο Πάλε, σερβοβοσνιακό έδαφος κοντά στο Σαράγεβο, ανακοίνωσε η αστυνομία του Πάλε.

Ισχυρή έκρηξη ακούστηκε στο Πάλε και αρχικά υπήρχαν αμφιβολίες αν επρόκειτο
για αεροσκάφος ή πύραυλο. Συντρίμμια βρέθηκαν κοντά στο χωριό Στάνια, 15
χιλιόμετρα ανατολικά του Πάλε, σύμφωνα με την αστυνομία.

Οι γιουγκοσλαβικές δυνάμεις κατέρριψαν, από την περασμένη Τετάρτη που άρχισαν
οι ΝΑΤΟϊκές επιθέσεις, επτά αεροπλάνα, τρία ελικόπτερα, περισσότερους από
τριάντα πυραύλους Κρουζ και τρία μη επανδρωμένα, τηλεχειριζόμενα αεροσκάφη,
δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ο στρατηγός Σπασόγιε Σμίλιανιτς, διοικητής της
γιουγκοσλαβικής αεροπορίας και αεράμυνας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι απώλειες των γιουγκοσλαβικών δυνάμεων είναι επτά
νεκροί, 17 τραυματίες και ζημιές που ανέρχονται σε 300 εκατομμύρια δολάρια.