Φοβίζουν οι «παρενέργειες»

Πέντε ενδεχόμενες «παρενέργειες» από τους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς φοβάται
τώρα η κυβέρνηση ­ η οποία ετοιμάζεται να τις αντιμετωπίσει ανεξάρτητα από την
εξέλιξη της κοσοβάρικης κρίσης.

Το πρώτο ζήτημα ­ από το οποίο έλαβε πικρή γεύση χθες, με την εκροή
συναλλάγματος και τη συνακόλουθη πίεση στη δραχμή ­ είναι η αποδυνάμωση της
θέσης της χώρας στην Ευρώπη εν όψει της ένταξης στην ΟΝΕ. Ο Κώστας Σημίτης
άφησε να φανεί η ανησυχία του σε αυτό το επίπεδο, λέγοντας στην Κεντρική
Επιτροπή του ΠΑΣΟΚ πως «η συνεχιζόμενη στρατιωτική εμπλοκή δημιουργεί σοβαρές
συνέπειες οικονομικές στην ευρύτερη περιοχή». Αυτό που, κυρίως, φοβούνται στην
κυβέρνηση είναι η «ταύτιση» της Ελλάδας με μια περιοχή εξαιρετικής αστάθειας
και αβεβαιότητας ­ την εποχή που χρειάζεται περισσότερο από ποτέ τη σταθερότητα.

Οι πληροφορίες από την Ουάσιγκτον, οι οποίες κάνουν λόγο για αεροπορικούς
βομβαρδισμούς 28-30 ημερών, κάθε άλλο παρά κατασιγάζουν την ελληνική ανησυχία
­ και η Αθήνα επιδιώκει με κάθε τρόπο να προβάλει ότι «δεν είμαστε τμήμα των Βαλκανίων».

Η δεύτερη ανησυχία της Αθήνας είναι το σενάριο το οποίο προβάλλεται ­ μετά δε
τους βομβαρδισμούς, περισσότερο ­ περί διαμελισμού του Κοσσυφοπεδίου. Μολονότι
τόσο στην Αλβανία όσο και τα Σκόπια δεν συμφωνούν με μια τέτοια προοπτική, στο
υπουργείο Εξωτερικών αναγνωρίζουν ότι είναι κάτι που «θα βόλευε» τον
Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς ­ χωρίς να αποκλείεται και οι Ηνωμένες Πολιτείες να μην
είναι αρνητικές σε κάτι τέτοιο. Μάλιστα, υπό το πρίσμα των βομβαρδισμών και
των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι ακόμη και
άλλοι παράγοντες ενδέχεται να θεωρήσουν το σενάριο ως «καλύτερη δυνατή λύση».
Ωστόσο, και αυτό το σενάριο συνεπάγεται μακροπρόθεσμη αστάθεια στην περιοχή.
Για αυτό, άλλωστε, συζητείται και στις τηλεφωνικές επαφές που έχει ο Γιώργος
Παπανδρέου με τους ομολόγους του, αλλά συζητήθηκε και στο προχθεσινό ΚΥΣΕΑ.

Η τρίτη ανησυχία της Αθήνας εστιάζεται στο ενδεχόμενο περαιτέρω ενίσχυσης της
Τουρκίας στα «μάτια» του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ, λόγω της συμμετοχής της στις
επιχειρήσεις ­ με συνακόλουθες συνέπειες για την εξέλιξη του Κυπριακού και των
ελληνοτουρκικών διαφορών. Επιπλέον, στο υπουργείο Εξωτερικών δεν έχουν καμία
αμφιβολία ότι, έτσι ή αλλιώς, η Άγκυρα θα επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί το
θέμα. Είναι, άλλωστε, χαρακτηριστικό χθεσινό δημοσίευμα της «Χουριέτ», που
αναφέρεται σε σοβαρό επεισόδιο στο Αιγαίο πριν από δέκα ημέρες. Δεδομένου ότι
το θέμα έχει ήδη δει τη δημοσιότητα στον ελληνικό Τύπο, δημιουργεί ερωτηματικά
η σκοπιμότητά του αυτή τη στιγμή.

Η τέταρτη ανησυχία της ελληνικής κυβέρνησης ακούει στο όνομα Θράκη και έχει
δύο όψεις: από τη μια μεριά, οι απόπειρες εκμετάλλευσης που μπορεί να γίνουν,
όπως η πληρωμένη δημοσίευση στον ξένο Τύπο προχθές από μια οργάνωση που
χρηματοδοτείται από την Άγκυρα. Από την άλλη μεριά, η κυβέρνηση ανησυχεί και
για το ενδεχόμενο μιας εκ νέου εθνικιστικής έξαρσης σε ένα μικρό έστω τμήμα
του πληθυσμού. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, και η χθεσινή συνάντηση του
Γιώργου Παπανδρέου με τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, πέραν του θέματος της
ανθρωπιστικής βοήθειας, είχε και αυτό το αντικείμενο. Να επισημανθεί, δηλαδή,
στον Προκαθήμενο της Ορθοδόξου Εκκλησίας η ευαισθησία που πρέπει να
επιδεικνύεται σε θέματα εθνικού συμφέροντος…

Με τον Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ είχε τηλεφωνική συνομιλία αργά χθες το βράδυ ο
Γιώργος Παπανδρέου. Ο «αρχιτέκτονας» του Ντέιτον επέμεινε στη σκληρή στάση των
ΗΠΑ, τονίζοντας ότι οι βομβαρδισμοί θα συνεχιστούν μέχρι να υποχωρήσει ο
Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών έχει καλέσει σήμερα για
ευρεία ανταλλαγή απόψεων όλους τους πρώην υπουργούς Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ, ενώ
αύριο πρόκειται να συναντηθεί με τους πρώην ΥΠΕΞ της Ν.Δ.

«Ήρεμη δύναμη» στα Βαλκάνια, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ επιθυμεί να είναι
η Ελλάδα. Γι’ αυτό ξεκαθαρίζει ότι θα συνεχίσει τις προσπάθειές της για
ειρηνική διευθέτηση, με δέσμη πέντε μέτρων, που έχουν στόχο κυρίως το
ανθρωπιστικό επίπεδο. Ταυτοχρόνως ­ και μετά τις έντονες πιέσεις των
Αμερικανών ­ η Αθήνα τονίζει ότι είναι «εντάξει» με τις υποχρεώσεις της
απέναντι στο ΝΑΤΟ και καταδικάζει τις επιχειρήσεις εθνικής εκκαθάρισης των
Σέρβων στο Κόσοβο.

Τόσο ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, όσο και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος
Παπανδρέου, υπογράμμισαν χθες τον διπλό ρόλο της Ελλάδας (χώρα του ΝΑΤΟ και
χώρα των Βαλκανίων). «Έχουμε ανταποκριθεί πλήρως στις υποχρεώσεις μας προς τη
Συμμαχία», είπε ο κ. Παπανδρέου. Παράλληλα, ωστόσο, καταδίκασαν έντονα τις
σερβικές επιχειρήσεις εθνικής εκκαθάρισης στο Κόσοβο ­ «οι επιχειρήσεις αυτές
πρέπει να σταματήσουν αμέσως», είπε ο Πρωθυπουργός.

Οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις ήταν και το κύριο αντικείμενο της χθεσινής
συνάντησης του Αμερικανού πρέσβη, Νίκολας Μπερνς, με τον αναπληρωτή υπουργό
Εξωτερικών, Γιάννο Κρανιδιώτη. Η ελληνική πλευρά είπε στον κ. Μπερνς ότι η
Ελλάδα, από θέση αρχής, ήταν πάντοτε εναντίον κάθε πολιτικής εθνικής
εκκαθάρισης. Ο Αμερικανός πρέσβης, από την πλευρά του, ανέπτυξε την
αμερικανική θέση, σύμφωνα με την οποία οι βομβαρδισμοί θα πρέπει να συνεχισθούν.

Ο υπουργός Εξωτερικών ανακοίνωσε χθες και μια «πρωτοβουλία ειρήνης», που
αποτελείται από πέντε σκέλη: α) την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε διμερές
επίπεδο (στα Σκόπια, την Αλβανία και τη Σερβία). β) το ζήτημα της
ανθρωπιστικής βοήθειας και των προσφύγων να έρθει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε
επίπεδο Μονίμων Αντιπροσώπων. Επίσης να διοργανωθεί, σε κάποια φάση, διάσκεψη
για τους πρόσφυγες. γ) συντονισμός των βαλκανικών χωρών για την αντιμετώπιση
του θέματος της μετακίνησης πληθυσμών. δ) την προώθηση συντονισμένης
στρατηγικής στην Ε.Ε. και τη διεθνή κοινότητα για την αποκατάσταση των
περιοχών που έχουν πληγεί. ε) τέλος, η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμμετάσχει σε
πρωτοβουλία διπλωματικού επιπέδου, σε συνεργασία με τους εταίρους, για
ειρηνική επίλυση.

Διπλωματικές πηγές, αναφερόμενες στο θέμα της διπλωματικής εκπροσώπησης του
Βελιγραδίου από την Ελλάδα στη Γερμανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες,
διευκρίνιζαν ότι η Αθήνα επιφυλάσσεται διότι κάτι τέτοιο προϋποθέτει τη
συγκατάθεση των τρίτων χωρών ­ δηλαδή της Ουάσιγκτον και της Βόννης, οι οποίες
δεν έχουν κάνει γνωστή τη θέση τους.

Κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών έλεγαν ότι «διαφαίνεται κάποιο άνοιγμα» στο
αδιέξοδο που έχει επέλθει με τους βομβαρδισμούς. Κι απέδιδαν το «άνοιγμα» αυτό
όχι μόνο στις διπλωματικές κρούσεις προς τον Μιλόσεβιτς να επιστρέψει στο
τραπέζι των διαπραγματεύσεων ­ αλλά και στις «δεύτερες σκέψεις» που υπάρχουν
στην Ουάσιγκτον αναφορικά με την εξέλιξη των επιχειρήσεων.

Την ανησυχία του για τις εξελίξεις εξέφρασε χθες κι ο Πρόεδρος της
Δημοκρατίας, Κωστής Στεφανόπουλος, ο οποίος επισκέφθηκε το Πεντάγωνο.
«Ανησυχώ, όπως ανησυχούμε όλοι, διότι δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς πρόκειται να
συμβεί. Δεν ανησυχώ για την εμπλοκή της Ελλάδας».

Ο κ. Κ. Σημίτης, εξάλλου, επετέθη για άλλη μια φορά σε όσους επιχειρούν να
εμπλέξουν την Ελλάδα. Μιλώντας για τη φημολογία περί δήθεν πολέμου ανάμεσα
στην Ελλάδα και την Τουρκία, είπε ότι «τέτοιος κίνδυνος δεν υπάρχει».

Την ανησυχία του για τις εξελίξεις στο Κόσοβο εξέφρασε και ο πρόεδρος της Ν.Δ.
και πρότεινε να μεταβούν στην περιοχή δυνάμεις του ΟΑΣΕ αντί για δυνάμεις του
ΝΑΤΟ.