Ασφυκτικές έως απειλητικές πιέσεις

Τα… ρέστα ζητούν τώρα από την Ελλάδα οι Αμερικανοί, ασκώντας ασφυκτικές
πιέσεις στην Αθήνα να εγκαταλείψει την κριτική ή ουδέτερη στάση της έναντι των
ΝΑΤΟϊκών επιχειρήσεων και να συμπαραταχθεί με τον αμερικανικό παράγοντα στο
θέμα του Κοσσυφοπεδίου.

Ο «στενός κλοιός» της Ουάσιγκτον έχει εγείρει φόβους στο ελληνικό υπουργείο
Εξωτερικών για τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών έναντι των ελληνικών
συμφερόντων. Το θέμα συζητήθηκε μάλιστα και στο χθεσινό ΚΥΣΕΑ, που συνήλθε με
αποκλειστικό αντικείμενο το Κοσσυφοπέδιο. Στη συνεδρίαση αποφασίσθηκε η
έμφαση, από ελληνικής πλευράς, να δοθεί σε πρωτοβουλίες σε ανθρωπιστικό επίπεδο.

Στο ΚΥΣΕΑ έγινε ακόμα σαφές ότι η Ελλάδα δεν θα εμφανιστεί να ταυτίζεται με τη
Γιουγκοσλαβία, και διότι το συμφέρον της δεν επιτάσσει κάτι τέτοιο, αλλά και
διότι δεν επιθυμεί να έρθει σε ρήξη με το ΝΑΤΟ. Είναι χαρακτηριστικό πως στο
αίτημα που διατύπωσε, αργά χθες το βράδυ, ο Γιουγκοσλάβος πρέσβης στην Αθήνα,
να εκπροσωπήσει η Ελλάδα τα γιουγκοσλαβικά συμφέροντα στις Ηνωμένες Πολιτείες,
η Αθήνα επιφυλάχθηκε να απαντήσει. Επιπλέον επανεξετάζει και την απόφασή της
για εκπροσώπηση του Βελιγραδίου στη Γερμανία. Η Αθήνα, η οποία θα θέσει το
θέμα των προσφύγων και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα συνεχίσει να βρίσκεται σε
συνεννόηση με τους εταίρους της στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ για την ανάπτυξη
ειρηνευτικών πρωτοβουλιών, αλλά δεν θεωρεί σκόπιμο να εμφανισθεί ότι η ίδια
επιχειρεί να προκαλέσει αυτές τις πρωτοβουλίες.

Σε ό,τι αφορά τις αμερικανικές πιέσεις διπλωμάτης που δεν συνηθίζει να μασά τα
λόγια του έλεγε ότι «αυτοί (σ.σ.: οι Αμερικανοί) μπορεί να μας τη στήσουν». Κι
εξηγούσε ότι η Ουάσιγκτον ­ αν μη τι άλλο ­ μπορεί να υιοθετήσει μελλοντικά
πλήρως φιλοτουρκική στάση. Για παράδειγμα, η θρυλούμενη πρωτοβουλία για το
Κυπριακό να είναι πλήρως εναρμονισμένη με τις επιθυμίες της Άγκυρας και του
Ραούφ Ντενκτάς.

Ο Μπερνς

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι ο Αμερικανός πρέσβης Νίκολας Μπερνς, στις
συναντήσεις που είχε επανειλημμένως το τελευταίο διάστημα στο ελληνικό
υπουργείο Εξωτερικών, τόσο με τον Γιώργο Παπανδρέου, όσο και με τον αναπληρωτή
υπουργό Εξωτερικών, Γιάννο Κρανιδιώτη, ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός και πιεστικός
για την ελληνική στάση. Εξέφρασε, μάλιστα, την έντονη δυσφορία της Ουάσιγκτον
για τις δηλώσεις τόσο της ηγεσίας του υπουργείου, όσο ­ κυρίως ­ για τις
δηλώσεις του Πρωθυπουργού, Κώστα Σημίτη, στο Βερολίνο, με τις οποίες έπαιρνε
αποστάσεις από τις ΝΑΤΟϊκές ενέργειες. Σήμερα το πρωί, ο κ. Μπερνς
επισκέπτεται εκ νέου το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, προκειμένου να
«υπογραμμίσει» την ανάγκη ΝΑΤΟϊκής συνοχής και να «ενημερώσει» για τη
γενοκτονία που συντελείται από τους Σέρβους στο Κοσσυφοπέδιο.

Πάντως, χαρακτηριστική της αντίληψης που έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες για την
ελληνική στάση είναι και η επιστολή του προέδρου Κλίντον προς τον κ. Κ.
Σημίτη: Ενώ η επιστολή έχει γραφτεί την περασμένη Τετάρτη ­ δηλαδή, πριν από
την έναρξη των βομβαρδισμών και, βέβαια, τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού ­ το
περιεχόμενό της είναι διαφοροποιημένο σε σχέση με αυτό που περιλαμβάνουν οι
άλλες επιστολές του Αμερικανού προέδρου προς τους ηγέτες των Συμμάχων.

Η επιστολή που παρέλαβε ο Έλληνας Πρωθυπουργός περιέχει ιδιαίτερη αναφορά στην
ανάγκη να είναι αλληλέγγυοι οι Σύμμαχοι μεταξύ τους. Στην αντίστοιχη επιστολή
του προς τον Τούρκο πρόεδρο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, ο κ. Κλίντον ­ σύμφωνα με τη
«Χουριέτ» ­ ευχαριστεί την Τουρκία για τη συμβολή της στην επιχείρηση και
εκφράζει την ελπίδα ότι θα συνεχιστεί η υποστήριξη της Άγκυρας.

Οι ασφυκτικές ­ έως και… απειλητικές ­ πιέσεις των Αμερικανών στην Αθήνα
οδήγησαν στη διαμόρφωση δύο κυρίως απόψεων στο υπουργείο Εξωτερικών και την
κυβέρνηση, οι οποίες εμμέσως έγιναν φανερές και στο χθεσινό ΚΥΣΕΑ:

Η μια άποψη υποστηρίζει πως η έως τώρα στάση της κυβέρνησης είναι η καλύτερη
δυνατή ­ κι αυτό που χρειάζεται είναι η ενίσχυσή της και η διατήρηση της ίδιας
«γραμμής». Όπως λένε χαρακτηριστικά οι εκπρόσωποί της, η κοινή γνώμη είναι στο
πλευρό του Πρωθυπουργού και της κυβέρνησης. Στο πλαίσιο αυτό, προσθέτουν, θα
ήταν χρήσιμη μια διπλωματική πρωτοβουλία της Αθήνας, εντός της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, και σε συντονισμό με άλλες πρωτεύουσες, προκειμένου να επανέλθει στην
ατζέντα του Κοσόβου η πολιτική διαπραγμάτευση.

Προς ενίσχυση της άποψής τους, επικαλούνται το γεγονός ότι τέσσερις
τουλάχιστον Ευρωπαίοι πολιτικοί ­ ο νέος πρόεδρος της Κομισιόν Ρομάνο Πρόντι,
ο Ιταλός πρωθυπουργός Μάσιμο ντ’ Αλέμα, ο Γάλλος πρωθυπουργός Λιονέλ Ζοσπέν,
αλλά σε κάποιο βαθμό και ο Γερμανός «Πράσινος» υπουργός Εξωτερικών, Γιόσκα
Φίσερ ­ έχουν επίσης επιφυλάξεις για τους βομβαρδισμούς.

Η άλλη άποψη ­ η οποία αναπτύχθηκε και στη διάρκεια του χθεσινού ΚΥΣΕΑ ­
υποστηρίζει ότι οι κίνδυνοι για τα εθνικά συμφέροντα από μία «κόντρα» με τους
Αμερικανούς για το Κόσοβο είναι εξαιρετικά μεγάλοι ­ και ως εκ τούτου
απαιτείται ένα κατέβασμα των τόνων και απόλυτη ψυχραιμία. Χθες, ο υπουργός
Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου συναντήθηκε με τον Σκοπιανό ομόλογό του, κ.
Ντιμιτρόφ, ο οποίος μεταβαίνει σήμερα στις Βρυξέλλες, προκειμένου να ζητήσει
την άμεση ένταξη της χώρας του στο ΝΑΤΟ, για λόγους προστασίας. Οι κ.κ.
Παπανδρέου και Ντιμιτρόφ συζήτησαν εκτενώς το πρόβλημα των προσφύγων από το
Κόσοβο.

Με Μιχαήλοβα

Ο υπουργός Εξωτερικών είχε επίσης τηλεφωνική συνομιλία με τη Βουλγάρα ομόλογό
του κ. Μιχαήλοβα, με την οποία αντήλλαξε απόψεις για την παροχή ανθρωπιστικής
βοήθειας, καθώς και με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Χαβιέ Σολάνα, και τον
Ιταλό ΥΠΕΞ, Λαμπέρτο Ντίνι. Ο κ. Σολάνα ενημέρωσε τον κ. Παπανδρέου για την
εξέλιξη της β’ φάσης της ΝΑΤΟϊκής επιχείρησης και έκανε σαφές ότι ο ίδιος
είναι ανοικτός στην εκδήλωση της όποιας πρωτοβουλίας της Ελλάδας ή άλλων χωρών
της Συμμαχίας.

Ο κ. Ντίνι μετέφερε στον κ. Παπανδρέου την αίσθησή του για κίνδυνο διχοτόμησης
του Κοσσυφοπεδίου ­ αίσθηση που συμμερίζεται και η ελληνική πλευρά. Οι κ.κ.
Ντίνι και Παπανδρέου συμφώνησαν να είναι σε ανοικτή επικοινωνία.