Άφησαν πίσω τους την κόλαση και έγιναν πρόσφυγες

ΣΚΟΠΙΑ

Η κυβέρνηση των Σκοπίων εντείνει τις προσπάθειές της για την πλήρη ένταξή
της στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, τονίστηκε στη διάρκεια συνέντευξης
Τύπου, που δόθηκε αργά χθες το απόγευμα από την αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κ.
Κιπριάνοβα και τον υπουργό Εσωτερικών Κ. Τραϊανόφ.

Προφανώς, η κυβέρνηση εκτιμά ότι η συμμετοχή της σ’ αυτούς τους δύο διεθνείς
οργανισμούς θα αφαιρέσει κάποιες από τις αρνητικές επιπτώσεις που διαφαίνονται
λόγω της κρίσης στο Κόσοβο, ενώ αυτό θα είναι και το αντικείμενο των
συναντήσεων που θα έχει ο υπουργός των Εξωτερικών της χώρας από σήμερα
(Δευτέρα) στην Αθήνα, στη Βόννη και τη Ρώμη.

Η κυβέρνηση των Σκοπίων για πρώτη φορά διαπίστωσε σημαντική αύξηση της εισόδου
προσφύγων στη χώρα από τις εμπλεκόμενες περιοχές του Κοσόβου. (Μόνο χθες
πέρασαν τα σύνορα 1.250 άτομα). Έκανε μάλιστα λόγο για ενεργοποίηση σχεδίων
εγκατάστασης προσφύγων σε άλλες γειτονικές χώρες, «εάν παραστεί ανάγκη». Είναι
προφανές ότι για μία μεγάλη μερίδα της εσωτερικής κοινής γνώμης η παρουσία των
ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων σημαίνει και υποβάθμιση της εθνικής κυριαρχίας, κάτι το
οποίο η κυβέρνηση προσπαθεί να ξεπεράσει δηλώνοντας ότι το καθεστώς παραμονής
του ΝΑΤΟ στη χώρα δεν έχει αλλάξει και ότι δεν πρόκειται να ξεκινήσουν από εδώ
επιθετικές ενέργειες εναντίον της Σερβίας.

Είναι απρόβλεπτος

Η εντονότατη ανησυχία τόσο της κοινής γνώμης όσο κα της κυβέρνησης των Σκοπίων
αποτυπώνεται με τον πλέον έκδηλο τρόπο στη δήλωση που έκανε στα «ΝΕΑ» ο
υπουργός Δικαιοσύνης της χώρας Π. Καμπόφσκι. «Επειδή γνωρίζω προσωπικά τον
Μιλόσεβιτς, ο οποίος είναι ψυχοπαθής, τονίζω ότι οι αντιδράσεις του είναι
εντελώς απρόβλεπτες, συνεπώς αυτό είναι που μας ανησυχεί για ενδεχόμενες νέες
επιπτώσεις ενεργειών της Σερβίας εναντίον της χώρας μας», είπε χαρακτηριστικά
ο Σκοπιανός υπουργός Δικαιοσύνης, ο οποίος κράτησε αποστάσεις από τις νατοϊκές ενέργειες.

Αυτό που εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς εδώ στα Σκόπια είναι ότι παρά την
αρνητικότατη άποψη που υπάρχει για το πρόσωπο του Σέρβου προέδρου, η κοινή
γνώμη συμπαρίσταται στον λαό της χώρας του ερχόμενη σε πλήρη αντίθεση με τις
ενέργειες του ΝΑΤΟ. Αυτό, σύμφωνα με παρατηρητές, αποδίδεται τόσο στην
αλληλεγγύη που αναπτύσσεται σε δύσκολες ώρες ανάμεσα στους Σλάβους όσο και
στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται την αλβανική μειονοτική παρουσία. Δεν
είναι άλλωστε άγνωστες οι διαφορές μεταξύ των Σλάβων των Σκοπίων και των
Αλβανών, που στο παρελθόν έχουν εκφραστεί ποικιλότροπα, από εξτρεμιστικές
ενέργειες έως βίαιες διαδηλώσεις και διαρκή καχυψοπία. Ωστόσο, είναι μόνιμος ο
φόβος τόσο για κάποια σερβική επιθετική ενέργεια όσο και για την με οιονδήποτε
τρόπο εκδήλωση αναταραχών στο πολυπληθές «γηγενές και προσφυγικό» αλβανικό στοιχείο.

Το ΝΑΤΟ προφανώς, για να απορροφήσει τη λαϊκή δυσαρέσκεια, ανακοινώνει σχεδόν
καθημερινά ότι εγγυάται την εδαφική ακεραιότητα της ΠΓΔΜ και ότι δεν πρόκειται
από το έδαφος να προχωρήσει σε επιθέσεις εναντίον της Σερβίας, από τη στιγμή
που κάτι τέτοιο «απαγορεύει» η κυβέρνησης των Σκοπίων.

Με πρόσφυγες. Ο απεσταλμένος μας στα Σκόπια Χρ. Νικολαΐδης μιλά με τους πρόσφυγες που κατέφυγαν στη γείτονα χώρα

Περίπου 15.000 πρόσφυγες έχουν βρει καταφύγιο στο Τέτοβο, την κατοικούμενη από
Αλβανούς περιοχή της ΠΓΔΜ στα σύνορα με τη Γιουγκοσλαβία, όπως ανακοίνωσε χθες
η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κιπριάνοβα.

Στο πλαίσιο ενός πραγματικά υποδειγματικού μοντέλου περίθαλψης, κάθε
οικογένεια δηλώνει και στη συνέχεια φιλοξενεί όσους Κοσοβάρους έχει τη
δυνατότητα στο δικό της σπίτι. Τα πάντα συντονίζουν τοπικές επιτροπές
κατοίκων, οι οποίες και διανέμουν τρόφιμα, κουβέρτες και ρούχα, που φτάνουν
είτε από τις άλλες αλβανικές συνοικίες είτε από τον Ερυθρό Σταυρό και τις
άλλες διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις.

Η οικογένεια του Αμπντέλ Χαϊντίν, που συναντήσαμε χθες στο Τέτοβο των Σκοπίων,
είναι μία από τις χιλιάδες οικογένειες Κοσοβάρων Αλβανών που εγκατέλειψαν τα
χωριά τους, για να βρουν καταφύγιο μακριά από τον πόλεμο και την καταδίωξη. Η
ιστορία τους αποτυπώνει έτσι απλά τη «χαρτογράφηση» μιας από τις
σημαντικότερες και τραγικότερες επιπτώσεις της σημερινής παραφροσύνης που
κυριαρχεί στα Βαλκάνια…

«Πριν από επτά ημέρες, στο χωριό μας το Μπαϊκορέτς, ήρθαν Σέρβοι στρατιώτες.
Πυροβολούσαν στον αέρα, μας έβριζαν, μας χτυπούσαν. Δεν μπορούσαμε να κάνουμε
τίποτε άλλο, από το να φύγουμε. Να έλθουμε εδώ στα αδέλφια μας για ασφάλεια.
Έτσι πήρα τη μητέρα μου, τη γυναίκα μου και τα τέσσερα παιδιά μου και με τα
πόδια περάσαμε στο Τέτοβο», λέει ο αρχηγός της οικογένειας.

Δακρύζοντας εξιστορεί ότι χρειάστηκε να αφήσουν όλα τα υπάρχοντα πίσω τους, το
σπίτι, τα χωράφια, ακόμη και την οικοσκευή και τα ρούχα τους. Ξημερώματα
άφησαν το χωριό, για να μην τους αντιληφθεί κανείς αστυνομικός ή στρατιώτης
και ξεκίνησαν, κάτω από το χιονόνερο, για τα σύνορα. Έπειτα από περπάτημα δύο
ημερών, από δρόμους και μονοπάτια έφτασαν στον συνοριακό σταθμό Στρατηγός
Γιάνκοβιτς, από όπου και πέρασαν στο Τέτοβο.

Ο κάθε πρόσφυγας από το Κόσοβο έχει να διηγηθεί και από μια παρόμοια τραγική
ιστορία. Οι περισσότεροι αναπαράγουν μαρτυρίες ή πληροφορίες γνωστών ή
συγχωριανών τους για μαζικές δολοφονίες συμπατριωτών τους από Σέρβους
στρατιώτες, αστυνομικούς ή παρακρατικούς. «Μόλις πριν από μία εβδομάδα στη
Σουβαρέκα σκότωσαν 50 Αλβανούς, άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Τους έκαψαν τα
σπίτια, τους ανάγκασαν να φύγουν και στον δρόμο τούς πυροβόλησαν», μας λέει ο
Χαϊντίν. Οι φήμες ή οι πληροφορίες για κινήσεις μαζικών εκκαθαρίσεων στο
Κόσοβο πληθαίνουν ημέρα με την ημέρα. Οι μαρτυρίες τις οποίες κανείς
ανεξάρτητος διεθνής φορέας δεν επιβεβαιώνει ή μοιάζει να υιοθετεί, αναφέρουν
ότι γίνονται μαζικές υποχρεωτικές μετακινήσεις μέσα στο έδαφος του Κοσόβου ­
όπως παραδέχθηκε χθες η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κιπριάνοβα ­ εκκαθαρίσεις
χωριών με σκοπό την απομάκρυνση των Αλβανών από το Κόσοβο, όπως λένε οι ίδιοι
οι πρόσφυγες, αλλά και μεταφορά άμαχων Αλβανών από τα χωριά τους σε
στρατιωτικές εγκαταστάσεις των Σέρβων, ώστε να χρησιμοποιηθούν ως ανθρώπινες
ασπίδες, στην περίπτωση βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ, όπως τουλάχιστον ανακοίνωσε το
αλβανικό κόμμα της ΠΓΔΜ.

Ο αριθμός των προσφύγων, που ανακοίνωσε η σκοπιανή κυβέρνηση, βρίσκει σύμφωνο
και το τοπικό τμήμα του διεθνούς Ερυθρού Σταυρού. «Αυτό που μας ανησυχεί
ιδιαίτερα, είναι ότι ο αριθμός είναι πολύ μικρός. Σίγουρα, περιμέναμε πολύ
περισσότερους πρόσφυγες, δεδομένης της κατάστασης που επικρατεί στο Κόσοβο»,
δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο εκπρόσωπος του Ερυθρού Σταυρού, Χάνου Λέκα Λάχο, αφήνοντας
έτσι να εννοηθεί ότι ίσως γίνονται προσπάθειες παρεμπόδισης από τη σερβική
πλευρά. Η παραπάνω οργάνωση δηλώνει έτοιμη να παρέξει ανθρωπιστική βοήθεια σε
συνολικά 20.000 πρόσφυγες στα Σκόπια. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ερυθρού
Σταυρού, έχουν καταγραφεί 12.500 πρόσφυγες στα Σκόπια, έχουν έλθει ακόμη
3.500, οι οποίοι δεν έχουν καταγραφεί, ενώ βρήκαν καταφύγιο στην Αλβανία 2.000
με 3.000 άτομα και ίσος αριθμός και στο Μαυροβούνιο και τη Βοσνία.